$o6 Fernandi Va(quij Controuerfiarum

fineibi;& propemodum punitur decifio quaft. vt poena conuentio na-lispromifla fub hac conditiopne,fi opus infra biennium non fieret; nó

fojum committatur peracto biennio; fed etiam ante eius fincm, cumprimum certum fuerit infra refiduum biennij opus perfic: non pcfla

1dque conftat apud omnes,& etiam apud mie,& quia texi. ait arbi-

tratu meo,expone,vt per gloff.z.ibi,& Barthol.col.r.tu dicquod mihi

tecum conuenit, vt opuscerta formz faceres ante calendas:deindefubiccta eft paenalis ftipulatio, vt fi opus eibitratu meo(id eft fe-cundum arbitrium. iam dictum, non dicendum, forma enim

iam defignata erat) non fieret ante. calendas, centum nomine

ponz praftarentur, adde quód non folum promififti opus fa-

cere fecundum arbitratum meum, id eft, fecundum formam iam defignatam,fed etiam promi(ifli, taliter te fa&urum, vtarbitrio meo, id

eft voluntati mez fatisfactum cffet,quod Hifpane dicitur,qua loare a-contento. Hoc declaratur in verf.aut fi hoc, vbi tex.inpuit; quod non

folàm tempore contractus arbitrium fuit interpofitum,;fed eciam poft

opus perfectum aliud aibitrium ab ftipalatore erat interponendum

quo premiffo omnes indifferenter tenent, quód fi tantum temporispraeteriit, vt infràrefiduum temporisantecalendas opus perfici non

poffet; tunc etiam antecalendas péena committitur, quod verum ipfo

eii ture, f de equitate tamen obeft exceptio, vt ante calendas peti nonia(i«pu poffit cffctualiter, id eft, excqui nequeat, quod tenet gloff. mag.ibi,infrad biz plus etiam dico, quam fequitur Albe.col.z.ip prin.pofi Dinum,quemenniun fa refert& Bar.col.z.dum op.del'inilla ftipul.fi calendis,& iterum ca déflum"o" col.dum opin.de l.ftip.non diuiduntur.$.fi quis ita,& Alex. nume.9.&fue m cum gloff. fimpliciter tranfit laf. col.s.poft me; licet non fit contradi-diam cj C€05 tamen tenco contra communem quod non folüm ante calendasefetls ci poena ipfo iure committatur, fed quod etiam cffe&tvaliter committa-mittiiv, tur,vt etiam ante calendas exigi poffit, moucor primó per hanclegcmnip. quz fecundum omnes in verf.& propemodum,& in verficul. nam fitw» df, Tunc probat poenam ipfo iure commiffam effe,& fi diceremus meroincipitan lute, fed non cffe&tualiter, effet imponere legem verbis. vt in fimil.to termin. ajunt Bar.& doGo.in lin illa ftipulatione,fi calendis, dum reprobantpef a fol-glo.in l.hociure,fuprà alleg. Secundo moueor quód hic dies fuitpfe. adie&us non principaliter propter fe;fed propter aliud. f.propter có-mane, ditionem.quo fit, vt conditione dcfecta,dies fpe&tanda non fit, vtl.cüm tale.$.Mxuiz. de condit. ct dem.quod dies non propterfe, fedpropter cond.fuerit adie&tus;patet,quia hac ftipulatio, fi opus perfe-

€um non fuerit, centum dari,incerta eft, quó ad tempus conditionisimplendz,nifi adiicerctur infra quantum tempus opus fieri deberet,

dies ergo calendatum adiectus fuit, ad demonflrationem conditionis.

€x quo magis promiffor obligaretur, non enim fufficit opus fieri vtpoenanon committatur,nifi et intra diem di&um fiat, vt ergo in d.$,Meuia,dies mortisnon fpe&atur,eóque cond.móflrande gratiaadie-

€&us pta fumitur, ita et in propofito eadem ratione poft-conditionem:

mero iure impletam fpectandus diesnon eft, ftringo, nam ibinon e-

rat ccrtum, fed folüm prafumebatur conditionis gratia diem adie-

£m füiffe, hicautem certüm erat, nec enim dies calendarum ad aliud

poteft