LibritertijCap.nonagefimumquintum.—$i
mortuus non fucrim, adhuc tamen procedat. di. l. fiinlege, quafi&hoc cafu tempusnon videatur pofitum in arbitrio ftipulatoris, erran t& loquuntur contra id; quod dixi fuprà.
Adde quod ex folutio.quàm fupra dedi;ad leg.in illa ftipulatione, ficalendis, patet veram vel faltem concludentem non effe rationem laf.ibidem.num.fecundo.poft Paul.& Raynerium,quos ipfe refert, dicuntenim quodibi etiam poft conditionem defecam diesideo fpectatur,quód tam promiffio quàm conditio pendebant ex facto proinifforis,vnde cüm in habentibus fymbolum facilis fit tranfitus, meritó quodiudicatur de promi(fione,;idem& de conditione:tamen dic veram efferationem illam,fcilicet quód ibi dies fuit adiecta,non propter haben-dam facultatem conditionis implendz, quam ftatim abfque vlla dila-tione poterat promiffor implere, fed propter dilationem habendamdies adie&us fuit, dilationem, inquam, habendam,velad poenam fol-uendam,vel ad conditionem implendam,quam non ftatim;fed fub di-latione implere voluit, vt fopra dixi, fed ratio affignatur per Iaf. ad i-dem poft Areti-& Albe.quos refert,fciticet quód ibi in dit.leg, in illapecunia fübrogatur loco Stichi fub-códitione promiffi;& confequen-ter videtur paena pecuniaria commiffa, cum eadem qualitate quafiStichus debebitur, X-fic demum poft diem preftitutum,quaz ratio nonplacet,nam& in dict.l.hoc iure,de ver.poena tuit fubrogata,loco illiusvtilitatis, qua forté obueniebat ftipulatori per aduentum Titij,& ta-raenibi diesnon fpectatur. Ad idem l. cum tale.$.Maute.leg. quarta$.j rimo.de conditio.& demonftra.
Tertiam rationem affiguat Taf. quam dicit effe ex mente feriben-tium, licet ipfe eam non teneat, fcilicet quod quando conditio pendetcx fao promifforis, tunc dies folum videtur adieGus ad differendamÍolutioneim, fiue rei promiffz, fiue poena, quoc fit vt fiue res,ipfa fiuepana przíletur, femper praftetur cà fua dilatione, quandoquidé dila-tio exacta videtur ante folutioné alterutrius:& ifta eft veriffima, dumtamen intelligatur quando implementü eonditionis.pédebat ex factopromifforis, mere poteftatiuo, fecus f; fatum eflet difficilevt hic,fe-«undü quod. declataui; Ripa ramé in d.l.illajin prin. reprobat hc fo-lut.dicens,quod ibi dies fuit appofitus fauore ftipulatoris, nam ea nonappofita promiffor non teneretur ad poenam vfquead morté. leg. itaftipulatus, deverbor, quo fit(inquit) vt conditioneimpleta dies am-plius non fpectetur, ne dies fauore ftipulatoris adiectus in eius odiumrecorqueatur, fed in refpon. fateor diem fauore ftipulatoris adiectamquoad tempus quod eft poft diei illius prateritionem, víquead mor-tem promitfuris, at.quó ad tempus quod eftinter ipfam ftipulationé,|& aduentum diei, dies ille fauore promifforis adiectus fuit ad diffe-rendam folutionem-vel peenz,vel Stichi,f& de omnibus bisrationie^ 72bus vide ibiin prin.qui poft Paul.quem ipfe refert, tradit regulam ge- pendneralem, vt poftconditioné exiftentem dies nunquam fpectetur, nii t
conditionis implementum contineat aliquid dandum vel faciendum aw:
ipft flipulatori, quod veriffimum puto, eo cafa quo illud conditionis
implementum penderet.& ex facto ipfiuspromifforis& fa&um cflet.:«omuiao-poteflatiuum,fecus fi fubdifficile,vt dixi fupra.