Libritertij Cap.nonagefimumtertium.— 8i7
rogatur,eiüfque qualitates affumere, argumen. eorum quz laté traditlaíon in rub.ff.de verbor.obligat. qua ratione fit, vt quam dilationempromiffor fibi referuauit ad conditionem implendam;eandem fibi lexindulgere videatur ad poenam foluendam, vel eandem ipfe promiffocfibi ad poenam quoque foluendam referuaffe videatur, quod obtinetquandoimplementum conditionis pendebat ex fa&o promifforis,fic-Que conditio erat poteftatiua. Vnde infero, quód immeritó bac ratioreprehenditur per Ripam in l.illa ftipulatione.columna. 2. ad princip.ait enim((i dixi, fi Stichum calendis non dedero, diem dabo) tunc noncommuniter,tunc non videtur abíonum, quód poena loco Stichi füb-rogata videatur, voluit enim ftipulator habere Stichum, vel eiuslocopoenam.at(i dixi(fi capitolium non afcenderis infra menfem paenamdari) tunc abfonum(inquit) videtur poenam dici fubrogatam loco im-plementi conditionis, quod videtur fateri poffe, habita ratione ad per-fonam tantüm ftipulatoris, fed habita ratione(prout haberi, vt puto;debet)ad perfonam promifforis ceffat hocabfurdum,ipfe enim voluitneceflitatem paenz foluendz fübrogatam effeloco facultatis condi-tionis implendz, quid enim fi peenam pecuniariam compenfare vo-luit cum labore Romam forte eundi, vel capitolium afcendendt, re-deundo ad principalem rationem, dico quód fi tempore ftipulationisconditio erat poteftatiua pendens ex facto promifloris, licet ex poftfacto ante diem fiat impoffibilis(morte Stichi qui erat in conditione,vt d.l.in illa, vellapfu temporis, quod tantum temporis prateriit, vtinfra refiduum certum fit,me capitolium afcendere non poffe. d. l. ve-luti d. l. quidquid) tamen dies qui fupercft non eft cur non fpectetur,nam ab initio dilationem habere volui, vel ad conditionem implen-dam infra terminum;vel ad peenam foluendam pofl terminum, quódfi conditio poenalis ftipulationis cafualis erat,tunc conditione exiiten-te dies non fpe&atur, eo quod tunc neceffitas poenz przftandz nonpoteft videri fubrogata loco facultatis conditio.implende,quia condi-tionis implenda(cum ipfa cafualis effet)facultatem promiffor non ha-bet,fed fortuna,ita intelligo d.l.hoc iure;cum conc.
luxta przdi&a f quzro de intelle&ul.& ideo hafitatur. ff. de verb.| 8obliga.cum l.Martius.ff.locati.Sol.(ecundum communem opinionem meeBart.in d.l.& ideo,& Iaf.ibidem columna tertia.quod non funt contra tatur dl.fed altera per alteram fuppletur,nam in le.& ideo, dicitur quod(i par- atari.te operis effe&a,zdificium cafu corruerit,tunc opus eft de nouo fabri-candum,fed redintegratur dilatio, ficque periculum dilationis non adartificem,fed ad dominum operis pertinet, de periculo veró ipfius rei,feu operis verbum nullum ibi,fed ibi dicitur in leg. Martius, vt ad do-minum operis fimiliter pertineat, ficque di&a lege.& ideo, estendi-tur,vt licet in periculo tantüm, feu in commoditate dilationis loqua-tur,procedat tamen etiam in periculo ipfius rei.di&.!. Martius, exten-ditur vt licet in periculo tantüm ipfius rei loquatur, procedat etiam incommoditate dilationis. Hanc communem folutionem reprobat Ia-fon ibidem,quia dum ait communis folutio, quod in leg. Martius, ex-penfis domini zdificij, eft reficiendum zdificium, certé id necibi ap-paret,necin leg.& ideo,nam in neutra illarum ll.fit vlla mentio expen-
Fff