r3d1
Soc
cm
»fapiétig memoria intercidat. Scribit auté Neun-brigenls de reg: Philippo, Ludouici filio, quicum Richardo Anglorum rege ad recuperan-das Hierofolymas profectus elt: circiter an-num Mcxc. Sanc, inquit, poftquam percre-buit apud regem Francorum quod Marchioniacciderat, de amici quidem indigno exitu do-luit:fed mox hunc dolorem füfcepta cum in-genti gaudio fuggillandi regem Anglorum oc-cafio compenfauit. Cumque in propriis elfectam longe finibus à Syria conítitutus, illius inOriente confiftentis vel fiuftra timebat; velpotius fe ad augendam inuidiam, timere fiuge-bat infidias:& tanquá ab eo fubornati immi-nerent(icatij, preter morem Maiorum fuo-rum non nifi firmata vallatus cuftodia proce-debat: adeo vt quidam familiati aufu proprius accedentes, non fine periculo hoc au(i dicanturMirátib.hanc nouitatem regiam plutimis, vt pro€a(atisfaceret, gentemq; fuam inregem Anglo-rum accenderet,Przíulum Procerumque fuorumConcilium Parifios conuocauit. Vbi alleganscontra eundem regem plurima, tanquam cer-ta, atque inter cetera ,quód virum illum nobi-lifimum nequiter perdiros fatellites peremif-fet, literas quaque protulit à quibufdam poten-tibus fibi(vt dicebat) transmiffas,quibus mone.batur propenfiorem fuimet habere cautelam:fciens quód rex Anglorum ipnfidiaturus animx(uz ab Oriente iam direxillet ficarios, Quam-obrem, inquit, nemo debet mirari, quód prz-ter folitum diligentiorem mei ipfius curam ha-beam:quamtamen fi reputatis velindecentem,vel füperfluam, decetnite amouendam. Adiecitetiam cordi fibi efe de manifefto proditoreproprias mature vlcifci iniurias. Adhaec pluri-mi adulatorié refponderunt bonum honeiiüm-que effe, quod pro cautela faciebat:& quodpro vltione difponebat. Prudentes vero dixe-runt, Cautelam quidem tuam, Rex, qua tibi có-tra incertos cafus forté abundantius profpicis,non culpamüus: pramaturz vero vltionis pro-pofitum minime approbamus. Nam etfi vetafint que de rege Anglorum dicuntur,non tameneft petulanter& premature agendum: fed re-fpectum honefti fuftinendum quoufque ad pro-pria reuertatur, qui propter Chriftum percgri-narinofcitur. Hac Neunbrigenfis. Deincepsalteram Maiorum noftrorum in regno conf(ti-tuendo fapientiam coníüderemus. Nam quzaltera tyrannidis nota numeratur, vt non ad ci-uitatis& fabiedtorum, fedad ipfius dominan-tis commodum atque arbitrium omnia referan-tur, eius nullam in noftra Repub. maculam ,mul-tas per aetates hzüífe, ex eo intelligetur quódquod paulo pofterius docebimus, fummam re-gni Francogallici adminiftrationem penes pu-blicum& folenne gentis Concilium fuitfe: quodoíterior etas Conuentum trium Statuum ap-pellauit. Cuius appellationis rationem Clau-dius Seyffellus in libello qucm Franc&z monar-chiam inícrip(it, ad tres ciuium ordines referen-dam putat: quorum(ummum nobilitati, me-dium iuridicis&: m ercatoribus, tertium opifici-bus& agrieolis attribuit. Verbaillius capit. rj.hzecfere funt:Eftig hoc regno forma quedamReip. magnopere& laudanda& retinenda:
29 ERANC. HOTM,ANI IVRISC. 40A quoniam plurimum in ea momenti eft ad ordi-
nüm omnium concordiam confítabiliendam: ne-que dubium eft, quin quandiu fuam cuique or-dini ius fuaque dignitas(eruabitur, difficile(itregnum labefactari. Nam cuiuíque ordinis cer-ta eít prarogatiua: neque, ea Íeruata, poteft al-ter alterum euertere: ad ne tres quidem fimulin Principem& Monarcham confpirare pof-funt. Horum porró in ordinum trium nume-rum nequaquam repono Ecclefiafticos: qui perillos permixti(unt: fed tres ftatus fiue ordinesnumero, primüm Nobilitatem: tum mediumpopulum, qui dici Opimüs poteft: poítremóplebem infimim. Hac Sejlellus, Sed videa-mus, ne cüm hzc tripartita diftributio non advitz communis rationem,fed ad publicum gen-tis Concilium referatür(qua de cauffa Con-cilium illud vulgo Tzium ftatuum appellatur)ecquid commodius, ad illa tria genera re-ferri poffit, quibus id Concilium conflat: hoceit ad Regalem, optimatum& popularem:quippe, cum huius regni ftatus is fuerit, quemPhilofophi veteres,(in his Plato& Ariftote-les, quos Polybius& Tullius£mitati funt) op-timu m ac przftantiffimum iudicarunt:'nimi-rum qui€ tribus generibus Regali, Optim:-tum,& Populari mixtus ac temperatus e(fecquam Reipub. formam idem Tullius in fuis deRepub. libris vnam ex omnibus potiffimam&ceitiffimam elTe duxic.Nam cum regius& popu-laris dominatus naturainter fe diffideant, adhi-beri tertium aliquem oportet intermedium,&vtriufque communem, qui eft Principum, fiue.Optimatum: qui propter fplendorem& antiqui-tatem generis, ad regiam dignitatem accedit:propter clientalem,&( vt vulgó loquimur)fub-ie&tionem à plebeio genere minus abhorret.Vnum enim eundémque cum plebe populi v-pniuerfi Magiftrum agnofcunt. Huius autempraeclari Reipub. ftatus infignis extat Ciceronis
[v
E laudatio, ex Platonis de Repub. libris expreffa,
quam propter fingularem elegantiam fubícri-bemus:Vt in fidibus,inquit, ac tibiis, atquc can-tu ipfo, ac vocibus concentus eft quidam te-endus ex. diflinctis fonis, quem immutatumad diícrepantem aures eruditz ferre non pof-fünt: ifque concentus ex diffimillimarum vo-cum moderatione concors tamen efficitur,&congruens: fic ex fümmis,& mediis,& infimis& interiectis otdinibus, vt fonis, moderata ra-
f tione ciuitas, confenfu di(fimillimorum con-
cinit:& quz harmonia à muficis dicitur in can-tu, eaeít in ciuitate concordia: ar&tiffimum at-que optimum la Republica vinculum incolu-mitatis, qua fine iuftitia nullo paco eífe po-teft. Hzc Cicero, de Optimo Reip.ftatu: quemex tribus permixtis generibus temperatum, Ma-iores noflri in Francogalliz regno conftituendotenuerunt, quod cum aliis argumentis demon-ftrari poteft, tum veró vel maximé ex Oratio-ne Regis Ludouici cognomentoPij, ad omnesFrancogallize ordines habita:& ab Anfegifo inlib. Franc. leg. fecundum relata;cuius cap. j.vet-ba hec extant:Sed quamquá fumma huius mini-fterij Regi) in noftra perfona cófitere videatur:tamen& diuina auctoritate,& humana ordina-tione ita per partes diuifum effe coguofcitur, vt
vnuf-