|

u FR ANC.

HOTMANI

LVRI1ISC,. 1à

,".*- Li I.*.eamque propterea Con(tantinam vrbem voca- À amantiffime: Vnde& illuftris magnificentia

ri ftatuilferpublicum genrisConcilium quotan-nis ex vetere inítitnto haberi folutum,in ea vrbehaberi ftacuit:hoc eítfeptem prouinciarum con-uentus: V iennenís fcilicet,vtriufqueNarbouen-fis,vytriufque Aquitaniz, Nouempopulaniz,&Alpium matitimarum, quod ex ipfius Conftitu-tione nuper duorum clariífimorum virorum be-neficio in lucem edita,cognofcere licebit.

IMPER. CONSTANTINYS AD AGRICOLAMPRAFECTYM PR.£TORIO GALLIARVM.Saluberrima magnificentiz tuz fuggeftione in-ter reliquas Reip, vtilitates euidentef infiructi,obfernanda prouincialibus noittis. id eft, per fe-pcem Prouincias maníüra in zuum auctoritatedecernimus, quod fperari plane ab ipfis prouin-cialibusdebuitfer. Nam cum propter priuatas& publicas neceffitates de fingulis ciuitatibus,non folum de fingulis prouincijs vel Honora-tos conflaete, vel mitti legatos aut pollefforumvcilitas,aut publicarum ratio exigat functionum:maxime opportunum& conducibile iudicaui-mus,vt feruata pofthac quotanuis confuetudine,in conftituto tempore,in Metropolitana, id eft,in Axelateníi vrbe incipiant feptem Prouincizhabere concilium. In quo plané tam in(ingulisquam in commune con(ulimus:primum,vt opti-morum conuentus(ub illuftri prefentia prafe-&turz,ó id camen ratio publice difpofitionis ob-tulerit,faluberrima de fingul.s rebus poffint effeconfilia Tum quicquid tra&atü fuerit,& difcuf-fum ratiocinijs conítitutum, neclacére potioresProuincias potetit,vt parem neceffe eft inter ab-fentes zquitatis formam, iuftitieque feruari.Hinc plane prater neceffitates etiam humaneconuerfationi non parum credimus commodita-tis accedere,quod in Con(tantina vrbe iubemusannis finguliscífe concilium. Tanta eft enimlo-ci opportunitas, tanta eft copia commerciorum,tanta illic frequentia commeantium, vt quic-quid víquam nafcitur, illic commodius di(tra-hatur. Neque enim vlla prouincia fra&us fui fa-cultate letatur, vt nonnifi hzc propria Arela-tenfi, folicredatur efTe faccunditas. Quicquidenim diues Oriens, quicquid odoratus Acalis,quicquid delicatus Allyrius,quod Africa fertilis,quod fpeciofa Hifpania, quod foecunda Galliapoteft habere preclatum, ica illi exhibetur, af-fatim, quafi fibi nafeantar omnia, que vbiqueconftat effe magnifica. Iam veró de curfu Rho-dani,& Turonirecurfu, neceffe eft, vt vici-num faciant,& pen? conterminum, vel quoditte praterfluit, vel ille quod circuit. Cum ergohuic feruiat ciaitati quicquid habet terra prz-ciruum: ad hanc vel naui,vel vehiculo, terra,mati; flumine deferatur quicquid in fingulisnaícitur: quomodo non multum(ibi Gall.z no-ftrz preftitum credant, cüm in eadcm ciuitateprzcipiamus effe conuentum, in qua diuinoquodam munere commoditatum& commer-ciorum opportunitas tanta pre(tatur? Siqui-dem hoc rationabili plané, probatoQue con-fiio iam& vir illuftris Petronius obferuari de-bere praeceperit. Quod interpolatum vel in-iuria tempo/um, vel defidia Tyrannorum re-parari folita prudentiz noftre auctoritate de-cernimus, Agricola Patens chariffime, atque

G

tua& hanc praeceprionem noflram,& prio-rem fedis fuz difpofitionem per feptem pro-uincias in perpetuo faciet cu'todiri, yt ab Idib.Augufti quibufcunque mediis diebus in IdusSeptemb.in Arelaten(i vrbe nouerint Honorati,vel Poffeffores iudices fingularum Prouincia-rum annis fingulis Concilium elle ferttandum,;ita vt de Nouempopulonia,& de fecunda A-quitania,quz Prouinciz longius conftitutz funt,fi eorum ludices occupatio certa detinuerit,fciant legatos iuxta con luetudinem elTe mitten-dos. Qua prouifione plutimum& prouinciali-bus.nottris nos incelligimus, vtilitatisque pre-flare:& Arelatenfis vrbis, cuius fidei fecun-dum teftimonia atque füffragia Patritij paren-tifque noftri multa debemus, non paruum adij-ccre nosconítant ornatum. Sciat autem magni-ficentia tua;quinis auri libris Iudicem mulé&an-dum elle: ternis Honoratos, vel Curiales,qui adconftitutum locum intra definitum tempus ve-nire diftulerint.

De Regia maieflate C annuo gentis Frauce-gallica conuentu;placito curiasParlamento.

CAP. XIII

$EnspPricvvM ef igitur, cutn illa,p quá füperiüs expofüimus forma, Refp.«9 ncftra fapientiffimo maiorum inftitutotemperata e tribus generibus fuiffet jidcircó in-fitutum fuiffe, vt quotannis atque adeó quotiesmaior aliqua rcs incideret,folenne& publicumConcilii indiceretut:quod propterea Trium fta-tuum Porlamentum appellatum eft:cüm eo vocabulo colloquium& conuentus hominum intelli-geretur, variisex locis vnum inlocum commu-ni de re deliberatidi caufa coeutitium.:Namcolloquia inter hoftes pacis aut induciarum cau-fa inftituta,(cmper in Chronicis noftris vetuftoillo Parlamenti nornine appellantur. Huic por-ro Concilio rex inaureo tribunali fedens, prz-erat: cui primüm Principes Regnique magi-ftratus, tum inferioreloco Delecti ex fingulisciuitatibus fübfidebant: quos populari linguaDeputatos appellamus. Nam vbi dies Conci-lij venerat, Rex in atrium conftitutum, quafi inaugufliffipum& reliogiffimum luftitiz Gal-lice tempium,ea pofnpa deducebatur, qua ma-gisad r opularem moderationem, quam ad Re-galem magnificentiam accommodata videba-tur. Quam tí perditis hifce temporibus auli-cis allentatoribus irrifui fore non dubitamus,tamen quoniam pietatis pars eft, Maiorum fa-pientía dele&ari,ex antiquis monimentis ex-ponemus. Carpento igitur Rex in atrium acpotius in Reipub. facrarium vehebatur bubus.tracto,quos auriga ftimuloagcbat. Vbi veró ineum locum ventum erat, tum Principes Regemin aureo folio collocabant: reliquique(vt iamdiximus) fuo quifque loco atque ordine fübfi-debant. EcQue demum in ftatu atque facrarioRegia Maieftas dicebatur.cuiusrei etiam nuncinfigne monimentum animaduertere licet intypo Regio, quod Magnum. Cancellaria frgil-lum