And. Matthioli Comm.Scripta quorum nium medicaminum. Verum enimuero si omnino libris est opus, quis adeò miser est, ut praeteritis scriptis Dioscoridis,eőmendet Ga Nigri, Heraclidis, Crateuae, et aliorum innumerorum, qui in arte ipsa consenuerunt, libros grammaticos scribentis in-cantationes, transformationes,& decanorum, demoniorumque herbas sacras perferat? Et libro primo de alimentorum,Simplicum pe- facultatibus: Optima(inquit) illa doctrina est, quae niua uoce traditur. neque enim quisquam ex libro nauclerus, aut al-ritia à praece-terius artis artifex euadit. In hoc nanque comparati sunt libri, ut nobis sint eorum, quae ante didicimus, monumenta, nonptoribus, nonut rudes& ignari per illos doctrinam perfectam assequamur. Quòd si qui sint, qui praeceptoribus careant, uelintqueex libris conparatur.ijs, quae luculentè, ac copiosè sunt scripta(qui nobis scribendi mos est) diligenter incumbere, magnum ii fructum ca-pient, praesertim si eadem relegere identidem non grauentur. Et primo deirdotis: Quòd si nullo(ait) monstranteex libri alicuius lectione, quales sunt commentarij Heraclidis, Crateuae, Dioscoridis, aliorumque quorundam in sim-plicium medicaminum cognitionem peruenire aliquis uelit, longè maiore ipsi opus est inspectione, ut exactè singula- 10Impostores rum medicinarum uirtutes, ac uitia dijudicare sciat. Nam qui simplices medicinas diuendunt, tam callidè illarum quas-quandoque et dam concinnant adulterantque, ut etiam exercitatißimos in eis decipiant. Quare idem Galenus lib. ix. de simpl.petitos deci medic. facultatibus in diphrygis mentione ita scriptum reliquit. Adijciam huic, qui de illo habetur, sermoni, rem nonpiunt.modò de diphryge scitu utilem, sed& de Lemnia sphragide,& pompholyge,& opobalsamo,& lycio Indico. Nametiamnum adolescens didici haec ita praeparare, ut à ueris natiuisque nihil differre uiderentur. Erat autem qui me do-cebat ingenti mercede, homo curiosißimus, non in his tantùm, sed& alijs similibus. Itaque in Lemnum, in Ciprum,in Palæstinam Syriam eo studio nauigaui, ut medicamentorum cuiusque multam copiam, quae in omnem uitammeam satis foret, reponerem. Sed& Lycium Indicum cum aloè Indica id temporis commodum accipere contigit,cùm à Palestina iter reflecterem: cùmn persuasum haberem, eo quòd à camelis cum tota sarcina aduectum esset, pro-culdubio id esse Indicum: quòdque adulteratum haud nosci ab ijs, qui portassent, posset, propterea quõd materia, ex 20qua id praeparatur, illis in locis haud nasceretur. Porrò satius uisum est mihi illegitimorum compositiones haudqua-quam adscribere, utpote cùm homines s lIerati in lucro ponant talia posse discere. Nec enim necessarium est cum ue-rorum ac germanorum notis ac indicijs, adulter andorum nosse compositiones, cùm nihil ad ea discernenda conferant:imò optem, si queam, quae à maioribus me perperam conficiendorum atque adulterandorum medicaminum proditaesunt compositiones, omnes prorsum delere atque extirpare. hactenus Galenus. Ex cuius uerbis manifestè percipi po-test, ex libris duntaxat non posse in simplicium agnitione peritum fieri quenquam, etiam si in ipsis stirpium imaginesuirentibus persimiles omni exquisito artificio fuerint adiectae. Siquidem(ut hac in praefatione scribit Dioscorides,&locis iam citatis asserit Galenus) qui in stirpium historia peritißimus euadere cupit, illum quidem uiuas omnium plan-tas non semel tantum, sed diuersis anni temporibus inspicere oportet. Quandoquidem plantae ipsae folia aliàs exhi-bent, cum prima germinatione emergunt, aliàs cum adolescunt,& caule edunt, alias ubi flores erumpunt, è aliàsuStirpes folia siccescentes maturum gestant semen. Videmus enim apertè populum nigram, sicuti ricinum, per initia folia explicareimmutantes. rotunda, quae tamen post tempus huic platani, illi uerò triangulari sectione laciniata uisuntur. Sed contrà hederae euenit. quippe huic prima statim inuenta triquetra folia insunt, quae uetustiora iam facta quadantenus rotundantur. Si-symbrij aquatici folium cùm primù m erumpit, rotundum est, cum uerò adoleuit, in erucae modum laciniatur. Le pidio,et nasturtio folia primo exortu circinata, ac circunquaque apij ferè modo laciniata emergunt: at cùm pubescunt, prae-longa oleaceis similia euadunt. Quo etiam modo hortense nostrum uulgò petroselinum uocatum cum suis ludere cer-nimus. Lathyris amygdalinis folijs caulem uestit, quae in cacumine ita prioris formae obliuiscuntur, ut in aristolochiae,aut hederae folia degener ent. Nouellus acanthus folio lactucae longiore uirescit erucae incisuris diuiso: at senior effectusquaedam circa totum caulem folia promit tam crebra, acuta, implicita, densa, ac minuta, ut nucamenti speciem quan-dam referant. Sunt& aliae nonnullae, quae has foliorum mutationes per tempora ostendunt, quarum nomina breui- 40Stirpium ima- tati consulentes nunc praetereunda censemus. At fieri quidem nequit, ut huiuscemodi stirpium uartationes ex libris, inquibus figurae expressae, atque etiam coloribus exornatae habentur, omnes obseruari poßint. quandoquidem plantae ip-sunt ad simpli Iae appictae ex tot uarijsque unam nobis duntaxat imaginem representant. Huc etiam illud accedit, quod ea, quae pictu-cia dignoscen rae artificio fiunt, et si ex optimi artificis penicillo emergant, nunquam tamen naturalium rerum lineamenta ad unquemreferre, ac exprimere queunt, quamuis etiam naturam exactißime imitentur. Badem ratione putauerim ex cuiuslibetgrauißimi auctoris commetarijs, qui stirpium historiam continent, neminem absolutam earum notionem unquam ade-pturum esse, quae maximè medicis requiritur. quippe quòd ij suis simplicium monumentis, ac foliorum, caulium,& re-liquarum partium historijs, non nisi unam lineamentorum, ac similitudinum enarrationem tradiderint. Quae tametsiuera sint, nullum tamen praebent mutationis exemplum, ut saepe ac saepius plantis compluribus uarijs totius anni cur-riculis tum in folijs, tum in caulibus, reliquisque particulis euenire comperimus. Quo fit, ut haec uariandi series nullo a- 50lio pacto addisci poßit, quàm longa oculorum exercitatione, dum aetate tota plantae ipsae solo educatae uirescunt. Cae-terum ubi scriptores in suis historijs stirpium notas explicant, illi quidem ferè semper similitudinibus utuntur, acorumexempli gratia, xyridem, gladiolumque iridi similem reddentes: Meon praeterea anetho, cyperum porro, asarum hede-rae, phu smyrnio,& hoc illi,& illud huic saepißimè comparantes. Vnde fieri non potest, quin aliquis, non prius perspe-ctis unà cum doctißimis ac exercitatißimìs praeceptoribus plantis quibuslibet, cum quibus aliae inijsse tum similitudi-nem, tum etiam cognationem narrant auctores;& non habita hoc modo earum ratione, poßit unquam ex solis libriscum stirpium imaginibus, uel sine eis editis, in summum& perfectum herbarium euadere. Quamobrem etsi stirpiamimagines, quae magno tum pictorum, tum typographorum studio libris excuduntur, inspcientium oculos blandè admo-dum detineant, atque illas prius à nobis cognitas in memoriam reuocent; magni tamen eas esse emolumenti ijs non cre-diderim, qui uisu& praeceptoris auxilio numerosam earundem partem non acceperint prius: quanquam fortasse se-cus uulgus existimet. Adhibeant igitur curam ij, quibus in animo est rei herbariae peritiam adipisci, ut in primis uiros
zuletzt gesucht
- Noch keine Suchworte
Letzte Trefferliste
Die letzte Trefferliste besteht aus Ihrer letzten Suche, samt Filter- und Sucheinstellungen.
AnzeigenSchliessen
Buch
Petri Andreae Matthioli Senensis serenissimi principis Ferdinandi archiducis Austriae &c. medici Commentarii secundo aucti in libros sex Pedacii Dioscoridis Anazarbei de materia medica : ; his accessit eiusdem Apologia adversus Amathum Lusitanum, quin & censura in eiusdem enarrationes
Seite
4
JPEG-Download
verfügbare Breiten