In Lib. primum Dioscoridis.huius rei non imperitos sibi praeceptores asciscant: deinde ut assuescant per diuersa temporis interstitia, montes adi-re, ualles, syluas, ac caetera terrae loca, ubioculis, reliquisque sensibus simplicia medicamenta inspicere,& cognoscereualeant. Quos nec pigeat se conferre ad fodinas, ubi metallica& foßilia medicamenta tam diligenter contemplen-tur, ut legitima quaeque deinde ab adulterinis discernere sciant. Neque solùm in fodinis ipsis uersari debent, sed etiamin fornacibus, ubi metalla funduntur. nam ibi& diphrygem,& pompholygem, e spodium,& cadmiam,& argentispumam,& alia nonnulla dignoscere poterunt: quae hac nostra etate factitia, spuria, et adulterata in myropolijs ferèomnibus habentur. Quin& ad magna emporia, luculentißimasque ciuitates se conferant, ubi peregrina undique impor-tata ueneunt. At certè ridiculi sunt, qui inter legendum tum herbas, tum etiam radices, uana ducti religione, quibus= Vanu& super-dam uerborum, carminum,& sufficientorum superstitionibus uti praecipiunt, quasi uires,& facultates medicamento- stitiosum incantationibus uti10 rumuerba,& carminum incantationes infundere, augere,& diminuere ualeant, ut stulti,& superstitiosi falsò crede- du platae effo-re,& affirmare non erubescunt. Quos tamen lib. VI. de simp. med. facul. superius citato acerrimè damnauit Galenus, duntur.sic inquiens. Et Pamphilus eum in modum tractatum de herbis composuit, uerum is ad fabulas uersus aniles est, simulquepraestigiaturas quasdam, iunctis nonnullis incantationibus, quas, cùm herbas colligunt, admurmurant. Et sanè utitur ijsπρὸς περίαατοα, id est, ad quae suspenduntur,& ad alias manganetas non solùm curiosas,& à medicina alienas, sedetiam falsas uniuersas. Ex hac Galeni sententia omnibus palàm fit, quòd si modò commentarios aliquos admittamus,omißis omni ex parte superstitosis, eos tantùm legere debeamus, atque in ijs nauare operam, in quibus uera, eo excul-ta simplicium doctrina nitet. Quos praesertim posteritati donarunt ij, qui exactam eorum peritiam indefeßis labori-bus sunt conseruti: inter quos omnium primus est Dioscorides. Ideoque iure quidem eodem loco caeteris à Galeno prae-fertur, cum inquit. At Pamphilus, is scilicet, qui libros de herbis composuit, planè ex ijs, quae uel ipse scribit, prae se20 fert grammaticum, indicatque se nec conspexisse herbas, quas exponit, nec uires earum expertum, sed ijs, qui ante ipsumscripsere, fidem habuisse citra ullam explorationem. Hic sanè libros exscripsit frustrà annexo ad unamquanque her-bam nominum aceruo: deinde etiam exponens, si qua ex homine ferebatur transformation: tum incantamenta,& li-bationes, atque thymiamata, quae in colligendis illis adhibebantur, adscribens: neenon& alias eiusmodi praestigiatur asnugaces. At Dioscorides Anazarbensis quinque libris materiam omnem utilem absoluit, non herbarum tantùm, sed& Dioscarides àarborum,& fruticum, et succorum,& liquorum: memorans insuper& metallica omnia,& partes animalium. Et Galeno maximè commen-mibi utique uidetur omnium perfectißimè tractatum de materia medicamentorum confecisse. Nam licet à maioribus mul. datur.ta de illis benè scripta extent, tamen à nemine omnium aequè de omnibus. Caeterùm quae scripta reliquit HeraclidesTarentinus,& Crateuas, et Mantelas, non in ordinem digesta, nec in unum omnia collecta uisuntur, quemadmodum il-la, quae scripsit Dioscorides. Et primo deirdotis uolumine: Ac de omni quidem(inquit) medica materia sufficien-30 ter à Dioscoride quinque libris traditum est, à quo tibi discere licet cùm alias omnes notas, tum gustu, olfactuque perce-ptas, quibus maxime probatiora medicamenta à deterioribus cognoscuntur& discernuntur. Hinc ergo auctoritateGaleni satis perspicuum esse potest omnibus medicis, itemque seplasiarijs, ad quos potißimùm spectat rei medicae cogni-tio, in ea simpl. medicamentorum facultate Dioscoridem caeteros excellere,& facile primas tenere. Quapropter Dioscotidesab iis praeclarißimè ageretur, si eius scripta tantißper legerent ac perlegerent, perpetuoque in sinu gestarent, donec en simplicium me-dica. materiaplane sibi familiarem redderent.& hoc quidem eo praesertim tempore facerent, quo à peritißimis praeceptoribus ueprimas tenet.ra, ac legitima simplicia tum oculorum, tum gustus, tum olfactus sensibus offeruntur. Quod eò citius ducet illos ad opta-tum finem, quò magis Dioscoridis praeclara scripta castigatißima,& à mendis quàm plurimis expurgata reperient.Quinetiam nostris commentarijs, qui praeterea Galeno referunt acceptum fere quicquid ipse scripsit de simpliciummedicamentorum materia, ita dilucidata& illustrata, ut maximam(ni fallor) secum adferant claritatem. Huic igitur40 solise dedant, hunc solum sequantur ob iam dictas rationes omnes ij, qui non modò stirpium, sed& reliquorum sim-plicium medicamentorum doctrinam& facultatem consequi uolunt. Ac contrà tum uulgo semper ignaro, tum iis e-tiam, qui coaxantium ranarum instar, è sordido palustrium aquarum limo caput exerere nequeunt, nugaces, ac peni-tus deprauatas Pandectas relinquant, una cum tenebrosis of sicinarum luminaribus, et reliquis mendacibus uolumini= Libti explo-bus, ubi simplicium,& compositorum materia ab ijs tractatur, qui uix lactucam nouissent, nisi eorum coenis frequen dendi.tißima extitisset: pariterque urticam, nisi acerrime tangentes pupugisset. Quorum inscitiam animaduersus Galenus,contra eos locutus esse uidetur lib. VI. de simpl. med. facul. praefatione breuiter& scité, sic inquiens. Verùm abstinemdum est à multis mendacibus, multoque etiam magis fugiendus est Pamphilus, qui ne per somnium quidem herbas uidit,quarum aggreditur figuras perscribere. nam id genus hominum(quomodo aßimilauit eos Heraclides Tarentinus) simil-limum est praeconibus, qui formam ac notas fugitiui mancipij, licet ipsi non uiderint unquam, praeconto tamen publi-50 cant. notas enim ab alijs, qui norunt, accipiunt,& ceu cantilenam eas proferunt, ut si fortè is, quem praeconio indicant,adsisteret, agnoscere tamen non possent. Hucusque Galeni uerba. Quae longè satis sufficere possunt ad eorum monitio-nem, qui ad simplicium materiam noscendam per rectum ostium introire cupiunt,& securo totius utineris gressu pro-Verum in primis, ut opportune singula demetantur, nosse oportet tempora, quibus maximè plantae uiribus Tempus, quoqualeant. Quapropter à radicibus initum sumentes, dicimus harum uires, sicut etiam aliarum stirpium partium, non stirpiu parteseodem anni tempore aeque in omnibus reperiri. quandoquidem aliae hoc tempore, aliae uerò illo humore pregnantes legendae sunt.deprehenduntur. Tametsi non desint, qui haud quaquam infirmis rationibus innixi, radices è terra eruendae asserant Radices quansemper autimno, cùm scilicet folia decidunt,& caules contabescunt. alij uero ineunte uere, priusquàm folia concre- do effodiendae.scant: siquidem hisce temporibus radicibus maior uis inest, quàm caeteris partibus. Sed ut ingenuè in hac re fatear,quid sentiam, crediderim ego omnino maiorem succi uber tatem inueniri in his, quae uere effodiuntur quippe quòd plan-tae nondum caules, folia, neque flores emiserint, à quibus omnis radicum succus exhauritur. Sed& rationi conso-num mihi uidetur, autumnales radices omnes tum paucioris, tum imbecillioris esse succi, quàm uernales, quòd sci-a 3
zuletzt gesucht
- Noch keine Suchworte
Letzte Trefferliste
Die letzte Trefferliste besteht aus Ihrer letzten Suche, samt Filter- und Sucheinstellungen.
AnzeigenSchliessen
Buch
Petri Andreae Matthioli Senensis serenissimi principis Ferdinandi archiducis Austriae &c. medici Commentarii secundo aucti in libros sex Pedacii Dioscoridis Anazarbei de materia medica : ; his accessit eiusdem Apologia adversus Amathum Lusitanum, quin & censura in eiusdem enarrationes
Seite
5
JPEG-Download
verfügbare Breiten