And. Matthioli Comm.42CAP. XVII.Κάλαμος ἀρωματικὸς. CALAMVS ODORATVS.CALAMVS odoratus in India nascitur. Melior estde sonfuluus, densè geniculatus,& qui assulosè frangitur, plenaaraneorum fistula, albicans, lentus in mandendo,& adstrin-gens, cum aliquanta acrimonia. Vrinam potu ciet: quarecum graminis, aut apij semine coctus, in aquae subter cu-tem fusae morbo, renum uitijs, stillicidio urinae, ruptisquecommodè bibitur: menses& potu,& appositu pellit: tus-si suffitu medetur per se, aut ex resina terebinthina, hausto 10per arundinem fumo: ad muliebres insessus decoquitur,& clysteribus imponitur. Malagmatis,& suffitionibusodoris gratia commiscetur.CALAMVS,& Iuncus odoratus(ut Theophrastus est auctorCalami odo-lib. IX. cap. VII. de historia plantarum) trans Libanum montem,rati historiaex Theointer ipsum Libanum,& alium quendam montem paruum ualle mi-nima exeunt: non, ut quidam dixere, inter Libanum atque Antiliba-num. Inter quos campus amplißimus,& pulcherrimus est, quemAulonem appellant. Quà uerò calamus,& iuncus proueniunt, la 20cus in amplum spatiatur, iuxtaque eum palustribus siccatis isti assurgunt. Occupant locum plus quam triginta stadia. Virides nequa-quam esse uidentur, sed sicci: forma uerò nihil ab alijs differunt.Locum ingredienti protinus odor aspirat, non tamen longius spirat,ut quidam referunt. Hic enim locus à mari plus est, quàm stakia centum quinquaginta. Sed in Arabia aspirationem agri odoratißimamesse inter omnes constat. haec de Calamo Theophrastus. Cui etiamsubscribit Plinius libro XII. cap. XXII. ubi sic habet. Calamusquoque odoratus in Arabia nascens communis Indis, atque Syriae est:in qua uincit omnis à nostro mari centum quinquaginta stadijs. In= 30ter Libanum montem aliumque ignobilem, non(ut quidam existima-uere) Antilbanum in conualle modica iuxta lacum, cuius palustria aestate siccantur, tricenis ab eo stadijs calamus&iuncus odorati gignuntur. Nihil ergo à caeteris sui generis differunt aspectu. Sed Calamus praestantior odore statimè longinquo inuitat, mollior tactu, meliorque qui minus fragilis,& qui assulose frangitur. Inest fistulae araneum, quoduocant florem. Praestantior est, cui numerosius: reliqua probatio, ut integer sit. Damnatur alibi. Melior quo bre-uior,& craßior, lentusque in frangendo. hactenus Plinius. Sed certè satis palàm esse arbitror(ut in acori commen-Brafauoli er- tarijs diximus) quàm magno ducatur errore Brasauolus Ferrariensis, quòd tam facilè sibi persuaserit, legitimumodoratum Calamum illam esse radicem, quae temerè omnibus in pharmacopolis illius uicem explet, quamque uerum esseacorum superius pluribus rationibus comprobauimus. Quandoquidem primum ex ipsa Calami appellatione, deindeex eo, quòd dixerint Theophrastus,& Plinius non differre hunc forma à reliquis sui generis, id est, ab omni arun- 4dinum genere, utique constat odoratum Calamum genêre,& forma arundinem præ se ferre, odoratam tamen, non au-tem esse radicem. Quocirca Plinius Dioscoridem fortasse secutus, dixit. Fistulae(hoc est cauitati) inest araneum, quoduocant florem: non autem radici, ut falsò contendit Brasauolus, araneum illud inueniri in uulgari illo officinarum. Adhaec Plinius lib. XXIIII. cap. XI. dum plura arundinum genera,& uires recenset, idem apertißime ostendit, hisuerbis. Arundinis genera XXIX. demonstrauimus, non aliter euidentiore illa natura, quàm continuis ijs uolumini-bus tractauimus. Et quoniam plura genera fecimus, illa, quae in India Syriaque nascitur, odorum unguentorumque cau-sa, urinam mouet cum gramine, aut apij semine decocta: cit& menstrua admotu: medetur conuulsis duobus obolispota, iocinori, renibus, hydropi, tußi etiam suffitu, magisque cum resina. haec Plinius. Sed praeterea uulgares calami ra-dices, quas acori esse censemus, assulosè nequaquam frangi possunt, sed transuersim, quemadmodum& iridis. Quofit, ut eorum innotescat lapsus, qui Calamum odoratum radicem esse contendunt, qui tamen(ut apertè ostendimus) ni sealiud est, quàm arundo. Caeterum si quispiam dixerit, has radices, quarum est usus, esse calami odorati proprias, nonacori, illud sanè argumentum destruit, quod intuentibus euidenter apparet. quandoquidem etsi complures illius acoriradices habeantur, quae sicca gerunt in cacumine folia, iridi omni ex parte similia; nulla tamen usquam inuenta est,quae secum arundinis trunculum cacumini annexum deferat. nempe acori proprium, non odorati calami est, iridis fo-Fuch. opinio liaferre. His itaque rationibus Fuchsij quoque sententia improbanda mihi uidetur. quippe qui putauerit in sua metho-improbata.do, uulgarem officinarum calamum ueri odorati calami esse radicem. Porrò minime quidem compertum habeo, Dio-scoridem, nedum Galenum, qui ex odoribus, ac saporibus uires aequè, ac qualitates omnium simplicium medicamentorumaccuratißimè inuestigauit, dixisse aliquid odorato Calamo inesse amaritudinis, quam tamen in acoro haberi Galenus pro-Calami odo- didit. Qui Calami odorati ures pluribus descripsit lib. vIII. simpl. medicamentorum, sic inquiens. Calamus odo-rat vires ex ratus leuiculam quandam adstrictionem, ac minimam acrimoniam poßidet: magna ex parte essentia eius terrena est,Galeno.& aërea, in caliditatis frigiditatisque coniugatione temperata. Quamobrem moderate urinam mouet,& facultati-
zuletzt gesucht
- Noch keine Suchworte
Letzte Trefferliste
Die letzte Trefferliste besteht aus Ihrer letzten Suche, samt Filter- und Sucheinstellungen.
AnzeigenSchliessen
Buch
Petri Andreae Matthioli Senensis serenissimi principis Ferdinandi archiducis Austriae &c. medici Commentarii secundo aucti in libros sex Pedacii Dioscoridis Anazarbei de materia medica : ; his accessit eiusdem Apologia adversus Amathum Lusitanum, quin & censura in eiusdem enarrationes
Seite
42
JPEG-Download
verfügbare Breiten