Buch 
Petri Andreae Matthioli Senensis serenissimi principis Ferdinandi archiducis Austriae &c. medici Commentarii secundo aucti in libros sex Pedacii Dioscoridis Anazarbei de materia medica : ; his accessit eiusdem Apologia adversus Amathum Lusitanum, quin & censura in eiusdem enarrationes
Entstehung
Seite
57
JPEG-Download
 

In Lib. primum Dioscoridis.da aluo violentißimum sit medicamentum, rusticis tamen aptißimum, eum saepius, ne medicos consulant, coceum Gni-dium devorent: quo etiam saepius morte occumbunt. Porrò Cnicinum(ut Mesues iisquit) potum aqua intercute la- Cnicium.borantibus, uiscerum obstructionibus, ventriculi,& coli cruciatibus à flatuositate genitis, efficax est. Suspiriofis mi-rificè prodest,& uocem clarificat. Epotum pituitam tum uomitionibus elicit, tum per inferna ducit. Rhaphaninum Rhaphaninœ.praeterea,& Melanthinum aboleuerunt, sicuti etiam Sinapinum: etsi ubi ad summum excalfacere opus fuerit, maxi­ Meläthinum.mam opem praestare ualeant. Sinapinum uerò non nisi collacrymantibus oculis exprimi potest: tanta enim est uapo- Sinapimum.ris acrimonia, ut concepto uapore, illico prodeant lacrymae. Miscetur quandoque cum eo, quod è pistaceis nucibus eli-citur: perungunturque eo genitalia in frigidis, ut felicius coëant, addito lasere,& moscho.Μυρσινινου ἔλαιον. MYRTEVM OLEVM.CAP. XXXVII.MYETEi faciundi ratio haec est. E myrto nigra syluestri, aut satiua, soliorum mollissimaquaeque tusa premuntur: succo pares omphacini olei portiones adijciuntur, subiectisque carboni-bus inferuescunt, donec concoquantur: innatans oleum deraditur. Sed longè facilior haec composi-tio. Tenera folia contusa coquuntur in oleo& aqua,& quod innatat, eximitur. Priuatim alij deie-cta in oleum solia in sole macerant: alij prius oleam inspissant malicorio, cupresso, cypero,& iun-co odorato. Efficacius est amarum gustu,& oleosum, uiride, translucens,& olens myrtum. Astrin-git,& indurat: ideo medicamentis miscetur, quae cicatricem obducunt: prodest ulceribus in capitemanantibus, ambustis igni,& papularum eruptionibus. Facitad attrita,& furfures, sedis rimas, con-dylomata, articulos laxatos: corporis sudores compescit:& ad omnia ualet, quae astronem, in-20 spissationemque desiderant.MVRTEVM mvropolae ferè omnes non quidem ex tenellis myri frondihus, Dioscoridis more, conficiunt, sec-In myrteoofficinarum la-è fructibus tantùm. nulla seruata parandi ratione. Quandoquidem myrti baccas contundentes, oleo, nigroque uino im-ipsus.miscent,& in aeneum cacabum transferunt, subduntque(ut citius opus expediant) ignitos carbones, ibique tandiu inferue.scere sinunt, donec uinum totum absumatur: mox ab igne tollunt, percolant,& asseruant. Neque animaduertunt con-ficiendi regulam à Mesue explicatam. siquidem is in calentis aquae balneo, non quidem uiolento carbonum igne Myr-teum parari iubet: ex oleoque omphacino fieri, non(ut ipsi parant) ex maturis oliuis expresso. Namque, ut balnei humenti, ac lenicalore olei compositio mirifice digeritur, ac eius omnes conseruantur partes: sic contra uiolento igne sub-dito peruertitur,& destruitur tota rei compositio. Sed quoniam reipublicae beneficio(ut etiam ab ipso exordio pol-30 licitus sum) decreui non praetermittere quicquam, quò errores, qui indies contingunt, é medio tollantur, dico, oleumomne, quod officinae ad medicamenta usurpant(illud excipio, quòd ab arborum resinis, stirpiuonque aliarum gummi, ui-Olei omnistreis organis per sublimationem, ut chymistae uocant, elicitur) uase uitreo, uel saltem stanneo in balneo calentis aquae generis parandi ratio.fieridebere:& inibi primùm impositis imponendis tribus diebus macerari: post tertium uerò diem expreßis cunctisprius impositis,& recentibus infusis pari temporis spatio, eodem in balneo, eadem macerari. Itaque tandiu opus prosequendum, donec sibi oleum amplißimas exceptorum medicaminum comparauerit uires. Verùm ingens hominum lucriauiditas, auxique ingluuies, ut admodum superlucrentur, arcamque auro ad summum usque impleant, non patitur myro-polas necessarium tempus impendere ad medicamenta exactè paranda: eos, inquam, qui continuè magis crumenis in-tendant,& inhiant, quàm ut uitae aegrotantium satagant. Probitamen,& diligentes haec mea uerba boni consulanthis nerò mali errores emendent suos. Idcirco Nyrteum oleum, quod myrti praestantiam ad plenum referat, hoc mo-Myrtei paran40 do temperatur. Sumito fructuum myrti libram, foliorum eius recentium uncias decem, uininigri adstringentis libras di ratio.duas, olei omphacini libras quinque: deinde contusis baccis, ac folijs omnia oleo excipito,& uase uitreo, uel stanneoreponito, tectoque uasis ore in balneo calentis aquae immergito,& post tres dies extrahito, ac percolato. Rursus as-sumptis recenter baccis, folijs,& uino, ut antea oleo exceptis, in eodem balneo omnia recondito ad tertium usque diemAt postremò uasis ore de tecto, tandiu id apertum sinito, donec balnei fernore uinum totum exiliat,& oleum tantùmremaneat. Nec audiendi sunt ii, qui Dioscoridis testimonio, aeneo cacabo(ut supr à dictum est) substratis carbonibusMyrtinum conficiunt. Quippe Dioscoridis tempore ars medica non adeò exculta erat, quin nec seplasiaria, ut nostrahacaetate esse uisitur. Quamobrem putandum, quòd si huius balnei artificium Dioscoridi innotuisset, ipsum haudqua-quam silentio praeteriisset, ueluti nec illud Mesues, nec alij complures praeterierunt, qui summo studio,& diligentiamedicam facultatem excoluerunt,& in ordinem redegerunt.atte einedesung desΟάφνινον ἔλαιον. LAVRINVM OLEVM.CAP. XXXVIII.LAVRINVM sit hoc modo. Lauri baccae cùm maturae sunt, in aqua coquuntur: siquidem exobducto cortice quandam pinguitudinem reddunt, quae manibus subacta, concha excipitur. Alijomphacinum prius oleum cypero, iunco odorato,& calamo inspissant, deinde tenera laur folia con-coquunt. alij etiam baccas, donec oleum odorem contraxerit. alii styracem,& myrtum addunt.Optima laurus ad id latifolia,& montana. Oleum laurinum utilius, quò recentius, quoque uiridiuscolore, amarissimum,& acre. Vis ei excalfactoria, emolliens: venarum spiracula aperit, lassitudi-nes discutit: omnibus neruorum uitijs, algoribus, destellationibus, aurium d lesoribus, malis renumfrigore contractis, illitum non aliud iuuantius: attamen potum nauseam parit.LAVRINI