Buch 
Petri Andreae Matthioli Senensis serenissimi principis Ferdinandi archiducis Austriae &c. medici Commentarii secundo aucti in libros sex Pedacii Dioscoridis Anazarbei de materia medica : ; his accessit eiusdem Apologia adversus Amathum Lusitanum, quin & censura in eiusdem enarrationes
Entstehung
Seite
61
JPEG-Download
 

In Lib. primum Dioscoridis.61Sunt et qui uelint apud Paulum,& Galenum id amaracum dici, quod Dioscorides parthenium uocat: quippe er hoc Opinio quo-rundam.quibusdam amaracum uocatur. Cuius rei indicium esse existimant, quòd tam Galenus, quàm Paulus nullibi in simpmedic. libris aliquid de parthenio posteritatis memoriae prodiderunt. quorum opinio non omnino reprobanda uidetur.Caeterum licet Dioscorides Sampsuchini,& Amaracini diuersis per se capitibus meminerit; non obstat propterea,quò minus idem esse poßint sampsuchum,& Amaracum. Siquidem duabus de causis ut alterum ab altero distingue-ret, Dioscorides facile impulsus fuit. quarum altera est, quòd si diligenter animaduertantur utrorunque compositio-nes, utique Amaracinum tum multò odoratius, tum Sampsuchino pretiosius iudicabitur. Ideoque auctor, eo quod note-bat unguentum hoc apprimè nobile intactum relinquere, quodque ob eius claritatem id particulari descriptione dignumcensebat, ut praestantiae discrimen faceret, utque etiam minus probatum à probatißimo dignosceretur, homonymiam10 immutauit, ipsumque non quidem Sampsuchinum, sed Amaracinum appellare uoluit: nam si id non fecisset, quodnam al-tero praestantius esset, discerni non potuisset. Huc accedit alia ratio, qua alterum Sampsuchinum, alterum uerò Ama-racinum Dioscorides appellauerit: quòd(ut libro tertio proprio capite legitur) in Cyzico sampsucum amaracum ap-pellabatur, unde hoc unguentum insigne petitur. Et quoniam à Cyzicenis claris illius compositoribus ex eorum moreAmaracinum uocabatur, talem nomenclaturam Dioscorides haud quaquam permutandam censuit. Quare ipsum ineadem reliquit appellatione, quam secum ex Cyzico tulerat.OCIMINVM.Φίμινον.CAP. XLVIII.OCIMINVM oleum fit ut cyprinum. Ocimi solia decerpta librarum undecim,& bessis pondo,die noctuque viginti olei libris macerato, premito, colato: cùmque exhauseris quallum, rursus pare20 olei modum fundito,& exprimito. Vocatur autem id secundarium: nam tertiae perfusionis non estcapax. Deinde recens ocimum aequali pondere, ut in rosaceo diximus, rursus maceratur,& cùm tan-to temporis spatio maduerit, exprimitur,& oleum reconditur. quòd si in animo fuerit ter, aut qua-ter madefacere, semper ocimum recens addes. Potest ex opphacino confici: sed illo modo melius.Idem quod sampsuchinum potest, sed inefficacius.Ἀβροτόνινον. ABROTONINVM.CAP. XIIX.OLEI cyprini odoribus imbuti libris nouem& quincunce, soliorum abrotoni libras octo dienoctuque madefactas, premito. Quòd si in longum tempus oleum uelis asseruari, eiectis prioribus soso lijs, noua appones,& macerata exprimes. Calfacit: ad vuluae duritias, praeclusionesque efficax est:menstrua,& secundas pellit.CAP. L.A VHΟIVονANETHINVM.l'a le pour moinsOLEL libris octo& dodrante, florum anethi libras undecim& bessem, maceratas in oleo dieuna, manibus premito,& recondito. Quòd si iterum perfundere uelis, recentes anethi flores consi-militer madefacito. Vuluarum duritias emollit, uenarum spiracula laxat, contra horrores fe-brium circuitu redeuntes auxiliatur: calfacit enim,& lassitudines discutit: prodest articulorum do-loribus.Σόυσινον. SVSINVM.CAP. LIB.SVSINVM, quod alij filinum appellant, sic temperatur. Olei librae nouem cum quincunce,calami librae quinque& quadrans, myrrhae unciae quinqque permisto odorifero uino decoquun-tur,& colato oleo, cardamomi tusi& coelesti aqua madefacti librae tres& semis macerantur, pre-munturque, tres librae cum semisse spissati olei assumuntur. mille lilia decerptis solijs, in latum,non tamen profundum, labellum demittuntur: iniectum oleum manibus melle perunctis agita-tur: die noctuque conquiescunt,& in pyxidem matutinis exprimuntur. quod defluet oleum, pro-tinus ab aqua, quae simul expressa fuerat, colo incerni oportet: non enim, ut rosaceum moram to-lerat; nam concalsactum seruet,& computrescit: quare saepius decapulandum. Vasa melle illinen-da, tenuis sal inspargendus,& si qua sordes uasis faucibus haesit, eximenda. Odoramentis iam ex-so pressis ex quasillo in labellum transfusis, rursum olei prius odoribus imbuendi, quod primumpondus aequet,& cardamomi tusi drachmae decem conijciuntur. Haec manibus scitè pressa, in-teriecta breui mora exprimuntur: quod profluit, repurgatur. Tertiò eadem infunduntur, adiectocardamomo,& sale,& manibus melle madefactis. Longè optimum erit, quod prius exprimitur: se-cundum, quod sequitur: tertium locum sibi uendicat, quòd nouissimum prodit. Denuo in mille li-sia euulsis solijs expressum primò oleum infunditur: tum eadem ratione prosequendum, idemquefaciendum, ut prius: addito cardamomo, dein expresso, fac eadem in secundo,& tertio, ut dictumest:& quò frequentius recentia lilia maceraueris, ualidius unguentum efficies. Denique cum fa-ctum abunde uidebitur, singulis compositionibus miscere conuenit myrrhae quàm optimae duas&septuaginta drachmas,& croci decem, cardamomi quinque& septuagenta. Croci uerò,& cinna-momi pares portiones tunduntur,& cribratae in lutram cum aqua demittuntur. expressumque pri- vnguentum infunditur,& paulò post excipiuntur uasculis siccis, myrrha, aut gunmi antea per-fusis,