Buch 
Petri Andreae Matthioli Senensis serenissimi principis Ferdinandi archiducis Austriae &c. medici Commentarii secundo aucti in libros sex Pedacii Dioscoridis Anazarbei de materia medica : ; his accessit eiusdem Apologia adversus Amathum Lusitanum, quin & censura in eiusdem enarrationes
Entstehung
Seite
101
JPEG-Download
 

In Lib. primum Dioscoridis.101pluribus, si Plinius seipsum accusat? siquidem libro XXIIII.POPVLVS LYBICA.cap. VIII. populum& uuas,& semen ferre fatetur, illas utiqueBarbonnnigerunguentis, hoc uerò comitalibus praeferens. Sed caueant myro-polae, ne ob id communis usus unguentum populinem uocatum,ex populi uuis conficiant, ut Ruellius credidit à Plinio deceptus, Ruellij erra-& quòd ijs ad unguenta odorata uteretur antiquitas. Quandoqui tum.dem Nicolaus Myrepsicus non uuas, sed germina, uere primo prodeuntia admiscet: odorata enim sunt,& ceraginosa, cum tamennullus prorsus uuis sit odor. Verùm enimuero an antiquitas popu-li uuas odoratis unguentis admiscuerit, dubitandum sanè est. NamPlinio libro VII. cap. ultimo, ubi de unguentorum materia egit,nil aliud est populi uua, quàm bryon, Latinis muscus uocatus.Quem etiam praeter cedrinum,& quernum praetulere ad unguenta Dioscorides,& Galenus,& inter alia odorata recensuerunt.Quo fit, ut facilè credi poßit, Plinium errore ductum existimas-se, muscum in populo nascentem nihil ab eiusdem uuis differre, cuminquit. Eòdem& bryon pertinet uua populi albae. Optima circaGnidum,& Cariam, in sitientibus, aut siccis, asperisque locis.Secunda in Lycia cedro. haec ille. Sed cùm cedrus nullas ferat u-uas, sed muscum perquàm odoratum, hinc Plinij error manifestèdeprehenditur. Populus utraque frequentißima nascitur in agroZMantuano, ac Ferrariensi, non modò in Padi amplissimi fluminislitoribus; sed& per agros,& prata in fossarum aggeribus. Ideo-que fabulantur poëtae, icti Phaetontis fulmine sorores fletu muta­ Poëtarum fa-tas in populos arbores iuxta Eridanum amnem, quem Padum uo­ bula.cant, ex corticis meatibus instar auratae lacrymae, electrum, siueduid: 2. memor.succinum fundere, ut adhuc uiuentes lacrymas effundebant: quaeinde tuur ledignostro tempore in orbiculos, quibus Deiparae uirgini foeminae sa-lutationes enumerant, effinguntur,& uulgaribus& infimis mu-lierculis monilium uice, collo gestantur decoris gratia. QuareDioscorides, qui poetarum fabellis adhibere fidem haud quaquamcensebat, noluit pro comperto fabulosam succini historiam asse-rere, sed dubiam,& suspensam tenere. Ideoque inquit. Lacrymam populorum commemorant, quae in Padum amnemdestuat, durari, ac coire in succinum, quod electrum uocant, alij chrysophorum. Ex quo facilè percipi potest, quòdcùm Dioscorides aliquid de succino suis monumentis mandare decreuisset, nullam eius certam tenens historiam, ip-sum populi generi utrique adiunxit: ea tamenratione id dijudicans, quòd non alio in huiusce operis loco aptius succi-num accomodari posset. Quandoquidem in fabulis nactus esset poëtas cecinisse carminibus, succinum populos fun-dere: tametsi non ignoraret, succinum populorum gummi esse nequaquam. siquidem huic fabulae datus est locus obsuccini innumeros globulos, qui olim filo traiecti ab Eridani accolis collo suspendebantur. Quippe cùm plerique ip-40 sorum, praesertim uerò foeminae, ob nimis humidum regionis aërem in gulae morbos, ac strumas incurrerent, his exi-stimabant fuccinum aduersari. Quod fortasse non erat ab omnitatione alienum: nanque cùm facultatem habeat succi-tium sistendi fluxiones, collo etiam gestatum, facile inhibere poterat, ne capitis destellationes in guttur defluerent.linne augstein deQuofit, ut non demirer, si etiàmnum Germani in oculorum defluxionibus magno successu succineos globulos occi-pitio adnectant. Reperio in enarranda Succini historia, auctores complures, sed re uera admodum uarios: qui etst Succint uariagrauius(ut historicos decet) hac de re loquantur; tamen cùm ipsi succini originem nusquam uiderint,& quicquid historia.de eo scripserunt, alijs acceptum referant, his nulla, aut sanè pauca adhibetur fides. Philemon succinum fohile essepleiteman.dixit,& in scythia erui duobus in locis, uno candidum, altero uero croceum. Sudines,& Methodorus succinumprodiderunt in Liguria arboribus effluere. quod Sotucus credidit in Britannia euenire. Pythias tradidit esse locum inplin. lib. 37.Britannia prope Gutones, ubi à fluctibus maris non procul ab Abalo insula succinum aduehitur: quo incolae ad ignemcap. 2. et30 pro ligno utuntur, ipsumque Teutonis uendunt. Nicias historicus succinum solis radiorum succum esse uoluit. hic enim 5.credit radios uehementius actos in terram pinguem sudorem in ea parte relinquere, deinde aestate siccari,& à flucti-bus maris in Germanorum litora eijci. Idem& Aegypto nasci simili modo dixit. Item in India, gratiusque thure esseIndis. Non defuerunt etiamnum, qui succinum nasci tradiderint iuxta mare Atlanticum in lacu Cephiside dicto, quisole excalfactus è limo fundat electrum. Non desunt praeter hos plures, qui de succino differentes in diuersas iuerintsententias, quas nunc, utpote non probandas, silentio inuoluam. Vnde iure dici potest, succinum apud eos uel ce-reum, uel figulino luto simile haberi, cùm ipsum in tot uarias formas, ac imagines trasmutauerint. Sed ut tandem re-feram, quod pro comperto habetur, gignitur succinum in insulis septentrionalis oceani. Id olim à Germanis Glesumgelesen.appellabatur: unde à nonnullis, qui erant cum Germanico Cæsare, ibi claßibus rem gerente, una insularum ob succin-copiam, Glesaria fuit appellata, quae prius Austrauia à barbaris dicebatur. Hîc nimirum(ut Plinius inquit) nascitursuccinum arboribus pinei generi destuens in terram, ubi postea densatur. Cùm uerò intumescens aestus fertur in proxi-mas syluas, ex ijs in se rapunt fluctus maris,& in Germanorum litora expuunt. Itaque Cornelius Facitus rectè scri-