Buch 
Petri Andreae Matthioli Senensis serenissimi principis Ferdinandi archiducis Austriae &c. medici Commentarii secundo aucti in libros sex Pedacii Dioscoridis Anazarbei de materia medica : ; his accessit eiusdem Apologia adversus Amathum Lusitanum, quin & censura in eiusdem enarrationes
Entstehung
Seite
109
JPEG-Download
 

In Lib. primum Dioscoridis.109CAP. C.E'geinn. E RICA.ERICA fruticosa arbor, myricae similis, longè minor. cuius flore apes reprobum mel efficiunt.Tam flos, quàm coma serpentium ictibus illitu medetur.ERICA stirps fruticosa Asiae, Graecisque fruticibus ascribitur. Haec(ut plantarum scriptores asserunt) his Erice cöside-annofloret. quofit, ut prima,& ultima habeatur, quae inter syluestres stirpes floreat. Plinius lib. XXIIII. cap. ratio.IX. ericam describens inquit. Ericen Graeci uocant fruticem non multum à myrice differentem, colore roris mari-10 ni,& penè folio. Hanc aduersari serpentibus tradunt. haec Plinij uerba. Verùm non ob id facilè fuerit affirmare,quaenam planta nobis legitimam Ericam prae se ferat, cùm tam paucis notis describatur ab omnibus: tametsi haec, cu-ius hic figuram appinximus, nil aliud, quàm ericam designare uideatur. Siquidem fruticosa est planta, semicubitalis,colore roris marini, folijs ferè myricae, cui eam Dioscorides aßimilat: uere primo& autumno florescens, quod hu-ius fruticis proprium est, si rei herbariae scriptoribus est adhibenda fides. Adde, quòd huiusce flores autumno maxi- depascantur apes, ca fortasse de causa, quòd non modò Erica prima sit,& ultima syluestrium, quae floreat; sec-quòd etiam diutius floribus quàm plurimis ornetur, nempe autumno toto,& ad hyemem usque. Vnde mel, quod ex Melericeum.ijs apes faciunt, ericeum(ut Plinius est author) antiquis appellatur, quod conuehi tradidit post primos autumni im-bres, cum erica sola floret in syluis. Praeterea cum lib. 111. scribat Dioscorides, corim, hypericum aliquibus uoca-tum, fruticem esse folio ericae, minore tamen, sitque haec cori folio admodum similis, magis adhuc inclinauit ani-10 mus ad credendum, hanc esse Dioscoridis ericam. His ergo rationibus adductus non temerè factum putaui, prolegitima erica huius effigiem expressam dare. Oritur haec frequentißima in Goritiensi agro eo praesertim tractu,quà à Diuo Andrea(ita appellatur uicus) ad Vipacum fluuium itur. incolae uernaculo sermone eam nominantGrine. Sed in Hetruria longè magis adolescit, fiuntque ex ea scopae aptißimae ad mundandas aedes,& ob id uul-go hac planta propriè uocatur Scopa. Marcellus, nescio qua ratione ductus, ericam magno errore genistae spe-ciem putat. Ericam aliam, cuius etiam hic imaginem exhibemus, ut quae fortasse non minus, quàm antedicta,ueram referat, misit ad me Gabriel Falloppius Mutinensis medicus singularis ingenij& eruditionis, dum Pata-uij honorificè humani corporis disfectionem& materiam medicam profitetur. Eam autem libenter depingi cura-unius, atque in medium proferre libuit, ut rei herbariae peritos in his, quemadmodum& in caeteris plantis,iudices constituamus: quorum sane iudicio subscribediost, quibus nos quidem, quantum labore atque indu­ Ericae facul-30 stria consequi possumus, non grauamur prodesse. Ericam paucis perstrinxit Galenus libro v1. simplicium tas ex Gal.medicamentorum, sic inquiens. Erica digerendi per halitum facultatem obtinet. Flore eius potißimum, ac fo-lijs utendum. haec Galenus. Caeterum aqua, in qua Erica decocta sit, sumpta tepida tam mane quàm uesperi tri-ginta dies quinque unciarum pondere tribus horis ante cibum, ualet ad uesicae calculos comminuendos& expel-lendos. Verum post id tempus malè affecti in balneum decoctionis eiusdem plantae ingredi, atque inibi dum mo-rantur, super Ericam decoctam sedere debent: idque pluries repetendum est. Equidem noui aliquos, qui serua-ta recta uictus ratione, hoc tantùm potu uesicae calculum in minimas partes comminutum eiecerunt. Plan- Nomina.ta hac, quae Graecis ἐρένη, Latinis item Erica nominatur, pariter& Italis: Heyden, Germanis: Queiro, Hi-spanis: Bruyere, Gallis.CAP. C I.ἈκακαλIS. A CACALIS.ACACALIS fructus est nascentis in Aegypto fruticis, seminis myricae quadantenus simi-lis. Cuius aqua, in qua maduerit, ad collyria additur, quae ad excitandam oculorum aciem con-ueniunt.ACACALIM Aegyptiae arbusculae semen ad nos hac aetate conuehi non equidem arbitror. quippe quòd inter se-mina, quae peregrina nobis importantur, nullum adhuc repererim, quod Acacalim legitime referat.k