In Lib. primum Dioscoridis.121ut cùm uino poti dyfenterias, uentris imbecillitates, fluxusque, ac humiditates sanent: cataplasmatis rituillita ulce-rum putredinosa iuuant. Est enim eorum facultas non instrenuè desiccans, freque secundi excessus à temperatis abso-luti. Adeò uerò frutex hic frigidus est, ut tepidi caloris sit particeps. Porrò Hypocistis, quam uocant, multò estmagis adstrictoria, quàm folia, admodum efficax remedium ad omnes fluxionum affectus, puta sanguinis reiectiones,prostuula muliebria, cieliacos, poesentericosque affectus. Quin si quam partem roborare consilium sit, quae uidelicetplusculo humore exoluta fuerit, robur, ac firmitatem illi non imbecilliter addit. Sic sanè stomachicis epithematis,hepaticisque commiscetur,& ex uiperis confecto antidoto inditur, nimirum quò corpora confirmet, ac roboret.Frutex KISOS, xibagor, aut nioraeçon Graecis dictus, Latinis quoque Cistus appellatur: Arabibus, Kaniet, Nomina.Altheis, seu Lhaie althis: Italis, Cisto: Hispanis, Cerguacos. Hypocistis uerò sic Latina uoce, quemadmodum10 ὑποκις νάεce dicitur: Arabicè, Taratith: Italicè. Hipocisto: Hispanicè; Pultegras.+ Haec dictio non legitur in Graecis codicibus. Sed eam huc ad clariorem(ut puto) sensum ex Plinio transtulit Ruellius: quòd uerbum illud à Dioscoride studio fortasse breuitatis omissum, satius addendum esse duxerit, quàm sub intel-ligendum. quod etiam Hermolaus fecit.Nilmirum esse debet, quòd Plinio duo tantùm hypocistidis genera prodantur, coloribus rufo,& candido distin-cta: quandoquidem ijs duntaxat Oribasius quoque contentus fuisse uidetur lib. XII. ubi genus χλόρον, hoc est, her-baceum, ut uulgati codices habent, non legitur.Λαδανον. LADANVM. CAP. CX.Aûdov. LEDVM.ESTET alterum cisti genus, Ledon à nonnullisEdeuwelappellatum, frutex simili modo nascens, longioribusdefolijs,& nigrioribus: quae verno tempore quiddam con-trahunt pingue. Foliorum uis astringens, ac eosdem,quos cistus, effectus præbens. Tit ex eo quod Lada-num dicitur. siquidem cùm cisti frondes pascuntur ca-prae, hircique, pinguitudinem conspicuè barba carpunt,& suo lentore uillosis cruribus adhaerescentem repor-tant: quam depectentes incolae, colantesque cogunt inoffas,& ita recondunt. Alij uerò attractis funiculis, in-;noo ineddessidentem fruticibus lentorem abstergunt, conglomerant-que in ladanum. Maximè probatur odoratum, subui-ride, facilè mollescens, quod arenas non collegit, nec aqualore obsitum est, resinosum, quale in Cypro gignitur.Arabicum uerò, Libicumque uilius. Natura ei spissandi, calfaciendi, molliendi: ora uenarum patefacit: ca-pillum fluentem continet, addito uino, myrrha,&myrteo oleo: cicatricibus decorem reddit, cum uinoillitum: medetur aurium doloribus, cum hydromeli-te, aut rosaceo insusum: suffitu secundas eijcit: pessisimmistum uuluae duritiem sanat. In medicamenta,quae aurium dolorem, tussimque finiunt,& malagma-ta utiliter inseritur: aluum sistit cum uino uetere po-tum,& urinam ciet.LADANVM, quòd uulgò alij appellant Laudano, alij Ladani consi-uerò Odano, tametsi plerunque impostorum malitia adeò sabulo, deratio.& alijs adulterijs sit uitiatum, ut nihil ualoris praestet; ego ta-men praestantißimum saepius Venetijs emi ab unguentarijs, quiodoramenta consiciunt. Verùm apud pharmacopolas, qui medicamenta nobis parant, Ladanum, quod syneerum,purumque sit, rarißimè reperitur: cùm eorum plurimi potius curent, ut rem minoris emant, quàm ut seligant legitima50 ab adulterinis. quòd tamen iniquum est, inhumanum, ac detestabile crimen. Arbuscula, e qua Ladanum colligitur,Ledum appellatur, ej inter cisti genera recensetur. Caeterum Plinius uocabulorum uicinitate deceptus(ut etiam Plinij lapsus.in superiori commentatione dictum est) ex disso, id est, hedera, non autem ex cisto ladanum colligi dixit. Ex quo itemmultis falsò persuasum est, quèd non à cisto, sed ab hedera Ladanum legeretur. De Ladano plura memoriae pro- Ladani uiresdidit Galenus libro VII. simplicium medicamentorum, sic inquiens. Cistus, aut Ladanum. In calidioribus regioni= ex Galeno.bus hic Cistus proueniens, tamet si haud alius sit genere, quàm qui apud nos nascitur; eximium tamen à regione, acpeculiarem, digerentemque caliditatem n’actus est: atque utroque a nostrate differt, tum quia frigiditatem deposuit, tumqua calorem assumpsit. Itaque caetera quidem huius cisti, illis quae in nostrate uisuntur, similia sunt. Verùm Ladanum,quod nocant, ex eo prouenit, medicamentum primo excessu iam quodammodo completae calidum, ut uidelicet& se-cundum attingat, habens etiam adstrictionis paululum. Ad haec substantia tenui, ac proinde emolliens, siue malacti-cum, pariterque moderate digerens, ac uidelicet etiam σμμοτοτιμόν, hoc est comcoquens. Itaque mirandum non est, fipeculiariter ad uteri uitia conueniat: quandoquidem ad dicta paulum quiddam adstrictionis obtinet. Quocirea dif-fluentes
zuletzt gesucht
- Noch keine Suchworte
Letzte Trefferliste
Die letzte Trefferliste besteht aus Ihrer letzten Suche, samt Filter- und Sucheinstellungen.
AnzeigenSchliessen
Buch
Petri Andreae Matthioli Senensis serenissimi principis Ferdinandi archiducis Austriae &c. medici Commentarii secundo aucti in libros sex Pedacii Dioscoridis Anazarbei de materia medica : ; his accessit eiusdem Apologia adversus Amathum Lusitanum, quin & censura in eiusdem enarrationes
Seite
121
JPEG-Download
verfügbare Breiten