And. Matthioli Comm.124dem claritatem inspiceret, nedum pedem e cubiculo efferret: ijs insuper carnium esu,& uini potu interdictum erat.non secus atque ueneno. Verùm enimuero cùma saepius euenisset, ut ante constitutum tempus quidam ob tenuißimamuictus rationem ita imbecilles, ac uiribus destituti conspicerentur, ut penè spiritus,& uita deficerent, ij ne in tam ma-nifesto uitae discrimine uersarentur, á consarguineis,& aßidentibus persuasi, caporum, gallinarumque iura, ac con-tusas carnes in cibum sumere, tantum inde percipiebant iuuamentum, ut uitam quasi deperditam recuperarent. Quopostea medici experimento edocti, uanam illorum doctrinam ridentes, qui tam grauem aegris legem imponebant, paulò pleniori uictu uti iusserunt, nempe iuuenum gallinaceorum carnibus, ac maiore panis portione. At nullus tamenadhuc ausus erat uinum exhibere. Qua re á me saepius animaduersa, ego primus(nifallor) inter Italos medicos ra-tionibus non obscuris adductus tentare uolui, posset ne uinum dari ex Guaiaci maceratione ijs maiori cum iuuamen-to, qui Gallica lue correpti essent. Quod cùm mihi in frigidis morbis filicius ceßisset, quàm ex aqua tantù m li-10gnum decoquere, id potißimùm me adduxit, ut hanc uini potandi rationem ad commune omnium commodum literis,posteritatisque memoriae mandarem. id quod feci pluribus iam annis elapsis, quo scilicet tempore Dalogus noster demorbo Gallico Bononiae excusus prodiit in lucem, ubi eodem anno Carolus v. inuictißimus Imperator à ClementeVII. Pontifice maximo imperiali diademate feliciter est cornatus. Ex quo postea factum esse audiui, ut pleriquemedici ex illis nostris lucubrationibus, breui temporis tractu plurimum laudis, ac gloriae sibi comparauerint, utpo-te qui uinum Guaiaci ad suam praxim uertissent, prospero admodum successu. Licet fuerint, qui alijs persuadereconati sint, suum illud esse inuentum: qui ut rem facilius praetexerent, omnibus huiusmodi uini praeparationem dißi-mulabant,& occultabant: uel id facerent, ut rem ita plurimi facientes, inde maiorem quaestum consequi possentSed cauendum profectò est a quibusdam impostoribus, qui cùm sint earum rerum ignari, quae ad medicae facultatiscontemplationem spectant, dum lignum, uel eius cortices ex uino decoquunt, cyclaminum, bryoniam, pityusam, co- 20locynthidem,& turpetum admiscent, atque alios mille cacodaemones, qui eos de medio tollant. Quippe nulla habitatemperamenti, aegritudinis, temporum anni, sexus, nec aetatis ratione, singulis diebus huiusce decocti tepidi cyathumomnibus indifferenter praebent potandum. Quo fit, ut si forte quadam unum quandoque persanant, decem postea iu-gulent, tanquam improbi carnifices. Verùm ut quisque horum manus euitare, atque effugere poßit, operæpretiumVini Guaiaci uisum est, uini Guaiaci conficiendi rationem subiungere, ac subinde hauriendi modum addere. Sumito igitur lignicoficiendi,& Guaiaci praestantißimi lima in scobem tenuißimam attriti, aut fornatili instrumento minutim concisi libras quatuor:exhibendi ra- corticum eiusdem libras duas: cardui benedicti libram unam& semis: adianti, asoleni, florum utriusque hugloßi, cu-iusque libram: caßtae odoratae drachmas sex: seminis anisi sescunciam: saccharilibras quinque. Deinde conijcian-tur omnia in cado uinario mundo aptae capacitatis, desuper affusis uini albi quàm optimi& feruentis, libris een-tum,& quinquaginta, mox diligenter uas operculetur, omniaque sic macerari triduo dimittantur. Post triduum 3uerò linteo percolentur, asserueturque huiusce macerationis uinum in alio uase ad segrotantium potum. Siquidembibitur hoc tam in prandio, quàm in coena secundi Guaiaci decocti loco: non mane, neque uesperi serapij uice, quemad-modum temerè multi facere consueuerunt. Hoc idem uinum longè etiam melius,& maiore quantitate niudemia-rum tempore confici potest, admistis ligno, cortice, caeterisque alijs, recentibus uuis albis in mustum compreßis: ibiquetandiu dimißis, quousque mustum efferuescere desinat,& pellucidum, clarumque reddatur: ueruntamen multiplican-da sunt omnia, quae conueniunt medicamenta, pro uuarum quantitate. Praeter huius uini potum cibis associandum,bis in die mane scilicet,& uesperi tribus, aut quatuor horis, antea quàm sumatur cibus, aegrotantibus exhibeo deco-cti ligni ex aqua secundum communem medicorum usum senas uncias, admistis uncijs duabus liquoris hoc modo pa-randi. Sumito primùm adianthi, lupi salictarij, fumariae, aspleni, senae, singulorum manipulos tres: radicum centaurijmagni, glycyrrhizae, filiculae, utriusque buglosi, singularum uncias quatuor: seminis anisi, melanthij, florum satiui, 40& erratici bugloßi, omnium santalorum, caßiae, quam cinnamomum uocant, singulorum drachmas quinque. Haec exaquae libris uiginti quatuor decoquantur ad tertias, demum colentur. Sumito deinde praestantißimae senae libras duas;conijcitoque in uas fictile oris angusti, demum percolatum decoctum feruens superimponito, ac inde obturato fictilisore puluinari anserinis plumis farcto, ignique prius calefacto fictile inuoluto, et loco calido collocato, itaque per dien, acnoctem reponito. Postridie uerò manibus sena premitur, mox dilutum percolatur: cui adijciuntur diluti rosarum ef-ficaciter aluum subducetis librae sex, sacchari librae octo: efferuescunt deinde simul subiecto igne, quousque tertia par-euanescat. quo facto additur electißimi Rhabarbari minutim concisi uncia, ac ita iterum feruent omnia donec iulapismodo consistatoud. Postremò percolatur linteolo,& uase uitreo reconditur. At si aegrotantes multa pituita re-dundent, decocto praescripto optimi turpeti uncia utiliter addi potest. Superest uictus ratio, quae aegro talis praescri-benda est, scilicet ut tam in prandio, quàm in coena edat panis ternas tantùm uncias, sitque is similaceus, ac probè in 50elibano coctus: item totidem carnis pullorum gallinaceorum, perdicum, attagenarum, turdorum, ac auicularumsyluis, uineis, ac montibus uictitantium, assatae potius, quàm lixae: quin& uuae passae modicum. Bibat autem opor-tet praescripti uini aequam cum ciko mensuram. Quòd si quis purum id bibere non posset, diluatur aqua, quae in phia-lis uitreis addita Guaiaci unceola breui temporis spatio efferbuerit. Tempus autem huic curationi aptißimum pro-fectò uer est martio, aprili,& maio mensibus. quòd si hoc tempore fieri non poßit, fiat mense septembri in autumno:nam sicuti aestiuis ardoribus,& exurente iam sirio non modò diuturna pharmaca, sed ne quidem breuia tolerant ho-mines; ita nec brumali tempore, dum ingenti frigore saeuit hyems. Interea aegris sine metu noxae indulgere licet, mo-dò caeli serenitas adsit, ut quandoque in proximis hortis, ac uiridarijs solatij causa leto gradu deambulent: quippe quo-niam eiusmodi hortorum amoenitate animus plurimum leuari solet. In hac etiam curandi ratione quosdam magis, aliosminus perseuer are oportet, pro morbi neceßitate,& salutis mensura. Hac ergo ratione uinum Guataci exhibitumnon modò medetur cuique acerrimo Gallicae pestis incommodo; sed etiam diuturnis articulorum, capitis, neruorum, uen-triculi,