And. Matthioli Comm.144uorauerit, nullam eo anno lippitudinem passurum. ENICVM.Pes. M A L V M Pquatur hypocistidis exemplo. Malicorium asperum estmali punici putamen, quod aliqui sidion appellant. Idspissandi vim habet,& quos cytini, praebet usus. Deco-ctum radicis, potu latas ventris tineas pellit,& easdemeuocat. Balaustium syluestris punicae flos est, cytineL.similis. Cuius complura genera reperiuntur, candidumfuluum, colore rosaceo. Succus ex eo exprimitur, hy-pocistidis modo: cui adstrictoria uis inest, eadem faciens,quae hypocistis,& cytinus.PVNICA mala in pluribus Italiae locis uulgò, sicut etiamLatinè Granata dicuntur, à multis intus conclusis granis: quanquam non desunt, qui ita appellari uelint à Granata Hispaniae re-gno, quòd inibi numerosa proueniant. Sed quomodocunque se resShabeat, nusquam non cognita sunt in Italia: siquidem inibi& inhortis,& in uinetis, et in uiridarijs, eorum frequentißimae uisuntur arbores. Triplici(ut etiam scribit Dioscorides) distinguunturspecie: quippe quòd alia dulcia sint, alia acida, aliae uinosa. Vino-leta ea sunt, quae uulgò Vaiani uocat Hetruria, quaequam aliubi Schia 20ui,& alibi di mezo sapore Italico sermone appellantur. AtPlinio lib. XIII. cap. XVII. quinque enumerantur species, dulciascilicet, acria, mista, acida,& uinosa. Verùm haec omnia Dioscorides in tria redegit fastigia: utpote qui uni dulcia; alteri acria,& acida; tertio uerò generi mista,& uinosa adscripserit. HaecDomnia Italia habet,& celebrat: sed& fructus,& acinorum magnitudine, tum liquoris copia excellunt dulcia, et uinolenta. Aci-da mitescere,& dulcia fieri tradunt, si suillo, aut humano sterco-re foueantur arboris radices,& uetere urina saepius irrigenturCaeterùm ne fructus in arbore dehiscant, remedio sunt lapides tres, 3.cùm seritur arbor, ad radices collocati: quin etsi iam consitasit,& fructum ferat, eadem ratione emendatur. Sed& hoc item praestabitur, si scilla secundum radices conseratur. Siflorem arbor non continet, urinam ueterem cum pari aquae mensura temper are,& ter per annum radicibus infunde,re, efficacißimum est remedium. Eundem praestabis effectum, si arboris florentis truncum plumbeo concluseris, circilo, uel anguis corio inuolueris. Seruantur punica mala incorrupta anno toto, si cùm ferè matura fuerint, petioli, quibus pendent, intorqueantur in arbore: uel si postquàm decerpta fuerint, argilla ex aqua resoluta undique oblinanturac deinde pluribus diebus insolentur. Sunt& qui, ut diu integra perennent, ea in feruentem aquam immergant, sta-timque eximant,& sole siccanda exponant, octo dierum spatio. Vini ex omnibus conficiendi ratio haec est. Acinima-turi diligenter à corijs,& membranis purgati praelo committuntur, ac exprimuntur: mox uinum saccis ad id accom-modatis percolatur,& in uasculis reponitur, quousque faex residat: defae caturque deinde,& clarum reponirur, affu 4so desuper oleo, ne corrumpatur, uel accscat. Sunt& qui sine oleu illud in cadis asseruent, sed id per aestatem facileCytinus,& accescit. De flosculi nomine inter se discrepant auctorum sententiae. Dioscorides florem satiuae vunice extinumat-balaustium.pellat, balaustium uerò syluestris. Plinio lib. XXIII. cap. VI. primus tam satiuae, quàm syluertris partus florere inci-pientis cytinus uocatur; balaustium uerò flos utriusque in ipso erumpens cytino. Laudatißimi satiuarum flores coloreper quàm rubro ex Creta,& Cypro hoc aeuo Venetias importantur, aspectu quidem specioso,& uiribus caeteris pre-Malicotium. stantiores. Sed& mangonio fiunt in Italia peregrinis non dißimiles, non tamen usqueadeò praestantes. Immatu-rus punici cortex ideo Malicorium antiquis dicebatur, quòd eo, ut Rhu ad perficienda coria uter entur. Dulcix pun-ca, quae apyrena alio nomine uocantur, uentriculo inutilia haberi, dentes gingiuasque laedere, auctor est Plinius; etsirectius fortè id Dioscorides acidis attribuat. Puluis mali punici in olla noua operculo indito in furno tosti, potus fluentem aluum efficaciter sistit. Syluestris uerò acinorum oßiculi utiliter bibuntur triti ad aquam, quae cutem subierit,siccandam. Cortice punici ex uino decocto,& imposito perniones sanantur. Punica,& myrtus,(si rei agrariae au-ctoribus credimus) mutua consuetudine mirum in modum oblectantur, itaut etiam reddantur fertiliores, si alteramMali punici alteram inseratur. Malorum punicorum uires prodidit Galenus lib. VII. simp. med. sic inquiens. Malumgranauites ex Gal. tum omne adstringentem qualitatem obtinet, non tamen in omnibus ea exuperat. Sunt enim inter ea quaedam acidaquaedam plus dulcia, quàm austera:& sanè quae ab unoquoque eorum procedit utilitas, secundum uinentem eueniaqualitatem necesse est. Dictum autem in quarto horum commentariorum est super dulci sapore, austero, et acidoItaque ex illis de malorum punicorum differentia liceat colligere. Porrò acini magis, quam succus tum adstringunt.tum exiccant, his etiam magis putamina: uocantur autem sidia. Adsimilem illis uim habent cytini. Malum, quoNomina.Graecis gola, Latinis Malum punicum appellatur: Arabibus, Kuman, Ruman, seu Roman: Italis, Melagrane,&Pomo granato: Germanis, Granatoepffel: Hispanis, Grenadas,& Romanas: Gallis, Pomme de granade, et Ny-grenes.Mupoive.
zuletzt gesucht
- Noch keine Suchworte
Letzte Trefferliste
Die letzte Trefferliste besteht aus Ihrer letzten Suche, samt Filter- und Sucheinstellungen.
AnzeigenSchliessen
Buch
Petri Andreae Matthioli Senensis serenissimi principis Ferdinandi archiducis Austriae &c. medici Commentarii secundo aucti in libros sex Pedacii Dioscoridis Anazarbei de materia medica : ; his accessit eiusdem Apologia adversus Amathum Lusitanum, quin & censura in eiusdem enarrationes
Seite
144
JPEG-Download
verfügbare Breiten