Buch 
Petri Andreae Matthioli Senensis serenissimi principis Ferdinandi archiducis Austriae &c. medici Commentarii secundo aucti in libros sex Pedacii Dioscoridis Anazarbei de materia medica : ; his accessit eiusdem Apologia adversus Amathum Lusitanum, quin & censura in eiusdem enarrationes
Entstehung
Seite
148
JPEG-Download
 

Siliquarum con-sideratio.Siliquarum uires ex Gal.Nomina.

And. Matthioli Comm.148CAP. CXXX.SILIQVAE.KeqáTia.SILIQVAE recentes stomacho aduersantur, al-uum soluunt: eaedem siccatae sistunt, stomachoque uti-Eliores fiunt: urinam ciunt, sed praecipuè, quae uinaceiscondiuntur.SILIQVAE, quae Graecis κερύτιοι dicuntur, in Italiaofficinis uulgò Carobe,& Carobole appellantur. Nascuntur aarbores, quae Siliquas ferunt, in regno Neapolitano, praesertim 10in Apulia, ac etiam in Campania, ut optime sciunt ij, qui Fun-do Itrum,& hinc Molam iter faciunt: siquidem in illa ob laeui-gatos lapides inibi stratos laboriosa admodum uia, quam Appiamuocant, frequentißimae conspiciuntur. Incolae has plantas Sale-qua uulgò nominant, uocabulo nimirum à Siliqua detorto. Ar-bores in spectatam satis proceritatem attolluntur, ramis in lati-tudinem potius, quàm in longitudinem protensis: cortice cine-ritio ad caeruleum inclinante, loti arboris instar. Folio uirenfraxineo, latiore tamen, duriore, rariore, ac magis circinna-to. Florent discedente hyeme, aut uere iam appetente: fructifi- 10cant uerò aestate,& autumno. Siliquae recenter ab arbore de-cerptae ingratoammdisplicent sapore, sed tractu temporis in cratibusexpansae,& siccatae, adeò mitescunt, ut& dulces euadant ad-modum,& gustui suaues fiant. Aliud siliquarum genus, quodficum Aegyptiam cognominant, scriptis tradiderunt Theophra-stus,& Plinius: de quibus mihi disserendum non proposui, tumquòd Italis nusquam(quantum equidem sciam) nascantur, nequecognoscantur; tum etiam quòd nullum habeant usum in medici-na. Siliquas in cibis damnauit Galenus lib. 11. de alimentorumJohanfacultatibus, his uerbis. Ceratia, quorum tertia syllaba per,t, 30literam& scribitur,& pronunciatur, nihil cum cerasijs per,s,scriptis habent similitudinis. Est autem praui succi edulium, ac lignosum: unde necessario sequitur, ut concoctu fitdifficile: nihil enim quod lignosum est, facilè coquitur. Praeterea incommodum illud ipsis inest non paruum, quodnon celeriter deijciantur. Proinde satius esset, ea ad nos non importari à regionibus orientalibus, in quibus naseun-tur. Sed de uiribus, quas& arbor,& ipsae habent in medicina, idem Galenus disserens lib. VII. de simpliciummedicamentorum facultate, sic inquit. Ceratonia exiccantis est,& adstringentis facultatis, sicut& fructus eius,quae ceratia uocant, nonnibil etiam dulcedinis continent. Accidit autem istis quiddam simile cerasijs. Nam si humida sumas, magis uentrem subducunt: sicca uerò magis sistunt: utpote cum humiditatem expirent,& quod essentiest craßioris, tantùm reliquum habeant. Kspúτiae Graecè, Latinè Siliquae uocantur: Arabicè, Charnub: Ita-licè, Carobe& Carobole: Germanicè, S. Iohanes brot: Hispanicè; Alfarobas: Gallicè, Carouge.MALA.Mῆλα.CAP. CXXXI.FOLIA, flores,& germina cùm omnis mali, tum maximè cotoneae adstringunt. Pomis aer-bis adstringendi uis inest, maturis uerò longè secus. Ex ijs uerna bilem gignunt, neruos omnes lae-dunt, inflationes pariunt. Cotonea stomacho utilia, urinam cient: uerùm tosta mitiora habentur.prosunt coeliacis,Tysentericis, purulenta extussientibus, cholericis præsertim cruda. Macerato-rum liquor commodè in stomachi, aut uentris fluxionibus, potui datur. Succus crudorum allum-otus orthopnoicis salutaris est. Decocto fouentur uuluae,& sedes, si procidant. Cotoneque mel-le condiuntur, urinam mouent: mel autem sibi constringentem illorum uim,& inspissantem adfci-scit. Quae cum melle coquuntur, stomacho, atque ori gratiora sunt, sed minus inspissant. Cruda-cataplasmatis adijciuntur, ad cohibendum aluum, aut si stomamus aestuet, aut in uomitiones effun-datur, ad mammarum informationes, praeduros lienes,& condylomata. fit uinum ex ipsis tusis,expressisque: sed quò perduret, quindecim sextarijs succi unus mellis adiungitur, alioquin in aco-rem degenerat. Prodest ad omnia, quae dicta sunt. 18.8t& oleum ex ijs, quod melinum uocauimus:quo utimur, quoties adstringenti oleo est opus. Eligi oportet uer a, quae sanè sunt rotunda, parua,& odorata. quae uerò struthia dicuntur, magna quidem sunt, sed minus utilia. Flos& uiridis,& sic-cus cataplasmatis imponitur: ijs conueniens, quae adstrictionem desiderant, inslammationibus oculo-rum, reiectionibusque sanguinis: contra citam aluum,& mensiurn impetus, in uino bibitur. Melinela uentrem molliunt,& ab eo animalia expellunt: stomacho negotium exhibent: aestuationem fa-ciunt. ea multis dulcia mala uocantur. Epirotica mala, quae Latine orbiculata dicuntur, stomacho unilia: sistunt aluum, vrinas euocant: malis tamen cotoneis inualidiora. Syluestria mala similia sun-uernis,