Buch 
Petri Andreae Matthioli Senensis serenissimi principis Ferdinandi archiducis Austriae &c. medici Commentarii secundo aucti in libros sex Pedacii Dioscoridis Anazarbei de materia medica : ; his accessit eiusdem Apologia adversus Amathum Lusitanum, quin & censura in eiusdem enarrationes
Entstehung
Seite
287
JPEG-Download
 

In Lib. secundum Dioscoridis.287Σόνχος. SONCHVS.CAP. CXXIIII.SONCHI duo genera. Sy lueftrior quidam est,& magis spinis horret. Alter teneritate quadammollescit, cibis expetitus. Caule constat anguloso,+ inani, interdum rubente: folijs in ambitu per in-terualla dissectis. Vtriusque uis refrigerat, modicè adstringit. vnde aestuanti stomacho,& inflam-mationibus illiti prosunt. Succus eorum stomachi rosiones sorbitione mitigat: lac elicit.inuellereappositus, sedis, ac vuluae collectionibus opitulatur. Tam herba, quàm radix illita, uibratis à scor-pione ictibus subuenit. Alter sonchus tenerior, arboris instar est, latis constans solijs: caulem in ra-0 mos exeuntem folia distinguunt. sed ad eadem pollet.Sonchi consi-SONCHVS in Hetruria, ubi Latinum nomen adhuc perdurat, Cicerbita uulgò uocatur. Visuntur in hortis, deratio-campis,& uineis duo sonchi genera. Sed tertium illud genus, de quo in fine capitis disseruit Dioscorides, non solùmnon inuenitur in Italia, ubi non recordor me hactenus uidisse plantam, quae Sonchum arborescentem referat; sedneque etiam de eo quicquam, quod equidem legerim, memoriae prodiderunt Theophrastus,& Plinius. Soncho nostriutuntur hyeme in acetarijs, praesertimque eius radicibus, quae cum tenerae sint, mansuque dulces, frequenter mensisexpetuntur. Sonchi uires nobis descripsit Galenus libro VIII simplicium medicamentorum, his uerbis. Sonchus Sonchi uiretubi adoleuerit, ex spinosis plantis est. Caeterum uiridis etiämnum, et tener estur, perinde ut caetera olera spluestria. ex Galeno.Temperamentum eius quodammodo mistu est: constat enim ex aquea, terreaque essentia, utraque leuiter frigida. Nam10& adstrictionis cuiusdam est particeps:& siue cataplasmatis in morem illinatur, siue edatur, manifestò refrigerat:posteauerò quàm planè reficcatus fuerit, terrestre eius temperamentum redditur, modicam habens caliditatem.Σόνχος sic Graecè, ut etiam Latinè Sonchus appellatur: Italicè, Soncho,& Cicerbita: Germanicè, Vuilderhasen koel, Gens dystel: Hispanicè, Serraya,& Serralha: Gallicè,& Palais an lieure.Haec dictio kevos, quae uacuum,& inanem significat, hic non legitur in uulgatis Graecis. Sed tamen eam habentnetusticodices, quibus etiam adstipulatur Orgo non erit, ut aliqui putant, ex Plinio duntaxat reposita.Zέρις. jus, SIVE INTVBVSCAP. CXXV.SERIS duum generum est. Altera syluestris, quae picris,& cichorion uocatur. Alterae satiua,30 latioribus folijs constat, stomacho quàm hortensis utilior. Quae iterum in duas species digeritur.INTVBVS HORTENSIS.INTVBVS HORT. ALTER.Mvna folio