576And. Matthioli Comm.BVNIVM, quod nostri Napum spluestrem uocant, Plinius uidetur posteritatis memoriae prodidisse lib. xx.Bunij consi-deratio.cap. IIII. ubi de napls ita scriptum reliquit. Naporum duas differentias& in medicina Graeci seruant. Angulosisfoliorum caulibus florentis,& quod Bunion uocant, purgationibus foeminarum,& uesicae,& urinae utile decoctumpotum ex aqua mulsa, uel succi drachma. Semen dysentericis tostum, tritumque in aqua calida è cyathis quatuor; sedurinam inbibet, si non lini semen unà bibatur. Alterum genus Buniada appellant,& raphano,& rapo simile. Semi-nis praeclari contra uenena: ob id& inirdidotis utuntur illo. haec Plinius. Ex cuius sanè uerbis palàmfieri arbitror,eam nobis plantam esse Bunium, quae Napum syluestrem rura in Hetruria appellant. Nascitur haec inculto solo, fri-gido praecipuè tractu. Verum Pseudobunium, quod Graeci uocant, nondum mihi in Italia compertum est. Quod nul-li mirum uideri debet: nam quòd planta haec fruticet in Creta, ut Dioscorides testatur, uidetur potius Cretensium propria, quàm aliarum gentium. Bunium, ut Plinius tradit,irdotis admiscetur: quare& in ipsa Andromachitheria- 10Bunii uires ca Bunium expetitur. Vtriusque uires sane paucis tradidit Galenus lib. vI. simplicium medicamentorum; sic in-ex Galeno.quiens. Bunium, alij arcticon, adeò excalfacit, ut& urinam moueat,& menses prouocet. Sed& Psendobumisadsimilis illi caliditatis est. Quod Graeci Boùor, Latini similiter Bunium uocant: Itali, Nauone saluatico, QuodNomina.uerò illi κεὐδοβουνιον, hi Pseudobunium,& Bunio falso.CAP. CXXI.Χαμαίκιος. CHAMAECISSVS.CHAMAECISSOS folio est hederae, tenuiore, longiore: ramulis à radice quinis senisve, dedrantalibus, foliosis: flore uiolae albae simili, candidiore, ac tenuiore, gustu supra modum amaro:ndice tenui, candida, inutili. nascitur in cultis. Bibunt conuenientissime ischiadici folia, tribus o. 20bolis in aquae cyathis tribus, tricenis, quadragenisve diebus: eodem pota modo, senis autseptenisdiebus, regium morbum purgant.Chamecissi CREDIDIT Leonardus Fuchstus, medicus aetatis nostrae celebris, in suo de stirpium historia commentario,consider.nihil differre Chamaecissum ab ea uulgaris notitiae plantae, quam, ut superius libro tertio in Asclepiadis mentione dixi-mus, herbariorum uulgus Hederam terrestrem nominat. Sed cur eius sententiam comprobem, sanè non habeo. Siqui-dem uulgaris hedera terrestris folio constat rotundo, quadantenus serrato: caulibus, uel potius funiculis uitilum nudo longis, humi longo tractu repentibus. Chamaecissus uerò Dioscoridi folijs est hederae, tenuioribus, longioribusramulis à radice quinis senisue, dodrantalibus, foliosisque. Adde quòd Chamaecißi flores uiolae albae similes facit Dio-scorides, ac etiam candidiores. Sed terrestris hedera florem profert pusillum, in candido purpurascentem. Quibus 7outique rationibus ducor, ut putem, hanc herbam non esse Chamaecissum, quòd notis inter se plurimùm pugnare depre-bendantur. His etiam accedit, quod Chamaecissos(si Plinio credimus lib. XXIIII. cap. XV.) spicata estiriticimo-do:& cùm floret, existimari potest alba uiola. Ruellius hanc in Gallia nasci scribit. Sed eam aliam esse à Chamacis-so hic repraesentato perspicuum est: ea enim, quae Plinius refert, à Dioscoride dissentiunt, quem nullam spicarummentionem fecisse constat. Equidem, ut ingenue fatear, nullam hactenus in Italia herbam comperi quamlegitimChameecissi esse Chamaecissum ausim affirmare. De uiribus Chamaecißi breuiter disseruit Galenus libro VII. simplicum me-uires ex Gal., dicamentorum, ubi sic inquit. Chamaecißi flos, cùm sit admodum amarus, iecur obstructione liberat. Sunt& quis-Nomina chiadicis ipsum exhibeant. Haec planta ut Graecis xupaì κιος, ita etiam Latinis Chamaecissus nuncupatur.CAP. CXXII.Χαμαιλεὺηη. CHMAELEVCE.CHAMAELEVCE lumborum dibus propitia est. herba uirens, incuruis folijs, surculis-que: flore rosaceo.SANE quàm paucis Chamaelences historiam perstrinxit Dioscorides. quare difficillimè quidem decernipotest,Chamęleucesquam in uniuerso plantarum genere Chamae leucen referat. Caeterùm hic silentio non dißimulandum puto, quodconsid.non desunt codices(ut Marcellus& Ruellius Dioscoridis interpretes aiunt) in quibus non χαμαιλθκα, sed xu-μαιπδὴκιν legitur. Alteram quidem lectionem nos quoque magis probamus, tum quòd in nothis Dioscoridis nomen-claturis Chamaeleuce nil aliud sit quàm tußilago, quemadmodum& apud Plinium libro XXIIII. cap. XV. ubi eamFarranum siue Farfugium uocari tradit: tum etiam quòd eodem loco Plinius idem ferè scripserit de chamaepenec, 50quod de chamaeleuce in hoc capite scriptum reperitur. Quod haud dubiè ostendit, huius capitis initio mendum subes-se. Et certè facilis ac lubricus potuit esse librariorum lapsus, ut qui unius tantum literae mutatione xqui ƒ sux proΟαμαι δόκκ scripserint. Porrò Plinius chamaepeucen folijs laricis similem reddidit. mihi tamen ea uidetur potiuspiceae folijs aßimilanda, si in composito plantae nomine uolumus rectè posterioris uocis significatum spectare: nampeChameleuce cea πεύκα, larix uerò Λεὶριξ item Graecè dicitur. Chamaeleuce, ut author est Galenus lib. vii. simplicium me-uires ex Gal., dicamentorum, calidae est facultatis tertio quodammodo ordine, siccae primo. Ea Graecè X cupauλtien, LatineNomina. item Chamaeleuce,& Chamaepeuce uocatur.Bouylæaον.