Praefatio inCensuras.
De Acoro CÉsura j.Galangae Cyperi folia.
M.24PETRI ANDREAE MATTHIOLIIIN AMATHI LVSITiesENARRATIONESCENSVRA.AM MINVS vereri debeo, ne quis potius gloriae captandae cupiditate meputetC.adductum, vt homini impudenti& rerum omnium imperito, suos patesaciam er-rores, quàm ad id vera, rectaque duci ratione. Quòd si liberius in hominem petulantem adeò importunè lacessitus inueherer, quis probus non id mihi iure concedatIn Amathum, inquam, qui suis iniquissimis calumnijs, non modò honestissimoslabores nostros opprimere nititur, sed&, quantùm in ipso est, sua imperitia,& im-pudentissima confidentia rem medicam obscurare conatur uniuersam. Nec sanè aliud sibi quis de eopersuadere potest, qui aliorum scripta à quàm plurimis comprobata, satisque communita, sua temeri-tate incessit,& violare molitur. Hoc si impunè,& tacité sit improbis permittendum, vt suo tantùmiudicio audacher reprehendant, ac continent omnia, quò nam omnium praestantissimarum facul-tatum cultus deueniet? Quis posthac istorum se obiectet ingratitudini? Verùm ut& ipsum, si quaadhuc in eo viget ratio, poeniteat istius calumniandi insanissimae licentiae,& non solùm ex alijs, ue-rùm ex se ipso suam cognoscat omnium rerum inscitiam; infringenda est haec nimis arrogans,& ef-frenis audacia. Non arbitrabar quemquam tam perfrictae frontis esse posse, qui ibi tam seuera in alioscensoria utatur uirga, vbi ipse tot vbique scateat erratis. Molestum, friuolumque penè credidissemgrauioribus impeditus negotijs, vt cum huiusce hominis disceptarem ineptijs nisi ipsum in metampetulanter insultare à pluribus audiuissem. Nunc autem eadem molestia, qua istius impetum,& ua-nam incursionem à me prohibui, ne quis istius seueri censoris impellatur iudicio, vt statim appro-bet, quae ab isto viderit proferri: Audiat bonus,& egregius vir, quantò tutius fortassè fuerat hone-stè tacere, quàm eo pacto contra caeteros insanè oblatrare. Atqui hac in re ea neutiquam vtar vanita-te, qua ille contra nos;& ne hominem potius persequi, quàm veritatis studiosi videamur, nihil no-bis erit negotij cum Amatho. Etenim eius errata sic in lucem producam, vt si uel ipse met aliquid habeat, quo iis, quae à nobis afferuntur contradicere valeat, doctorum iudicio longè libentius acquie-scam, quàm vt aliqua pertinacia reliquorum studia retardem. Idem qui hoc promitto, hoc quod estaequissimum, si non ab Amatho, quem rediturum vix ad mentem spero, saltem ab erudito lectoreid peto, ac postulo, ne qua mora, ne quo impedimentum rerum,& medicinae fiat candidatis, vt tumdemum de utroque nostrum suam ferat sententiam, vbi nostras rationes diligenter expenderit, ac pé-sitarit. Amathus non nisi quadam praecipiti dementia nostros inuasit labores, conuulsit, distraxit,nullam huiusce facti afferens rationem, nisi quod suae authoritati, hoc est stultissimae libidini, tan-tùm putauerit ubique concessum. Ego sanè, quae in isto reprehendo, nisi apertissimis,& ipsa luceclarioribus argumentis inductus videar, cupio me eiusdem argui temeritatis, stultitiæ, ignorantiae,quam de se prodidit ille. Atque sicut candidus lector, qui haec in manus sumpserit, facilè discernet,ita fore arbitror, vt minimè eum poeniteat eius lectionis, ubi non tantùm istius teterrimos lapsus,sed& non sine nostro labore, rerum plurimarum cernet explanationatas naturas. Ideoque haec, quò maio-ri cum facilitate,& emolumento distinctius ab omnibus legerentur, in certa haec digessimus capita,ac iam tandem alijs innumeris silentio inuolutis, ad ea, quae sunt praecipua, in quibus ille turpissimèoffendit, veniamus.ACORVM.DE AcORO suum ipsius, quod olim tenuit, reprehendit iudicium, sed quantò praestiterat àpriori non discedere sententia, ipse videat, qui negetiorem Galangam nihil ab Acoro discrepare pu-tat, cuius error multis patet rationibus,& indiciis. Nimirum quòd neutrum Galangae genus foliaproferat Iridis(vt qui uiderunt testantur) sed Cyperi, quo fit(Lusitano etiam ita testante) ut nondesint, qui Galangam ipsam Cyperum Babylonicum vocent. Tum quòd negetioris Galangae radixcum Iride nihil habeat cognationis, nec illius faciem vlla ex parte referat; adde quòd radix hac rufescat potius, quàm subalbicet. Praeterea Galanga nusquam reperta est, quae gustu fuerit subamaro, utde Acoro fatetur Galenus, sed tantùm acri. Quocircà non immeritò Serapioni, qui inter Arabas in e-narranda simplicium medicamentorum historia primas tenet, aliud est Galanga, aliaduerò Aco-rum. Ob eandem quoquè causam inter graecos Actuarius,& Nicolaus Myrepsicus in parandaueaAlexandri antidoto,& Acorum& Galangam imponunt, tanquam medicamenta inter se diuersa. Qubus luce clarius quis intueri poterit, Galangam,& Acorum pluribus sanè notis differre. Acoro e-nim folia non debentur Cyperi, sed Iridis, quin& radices Iridi proximae, geniculis interpretae, subalbicantes, non subrufescentes,&(ut Plinius inquit, cui& Lusitanus subsidit) ruptureiles, non