IZL O R I G

ceu pluvia auditoribus ad animarum fertilita-tem conducant , & consolatoria verba roris in-star admovet, ac soliditati aedificationis sermonum imbrem auditoribus utiliflimum , stillasque effieaciisimas infundit , per illud nomenhxc potest. Elaee ille reputans , Deo se scili-cet indigere qui perficiat , illius auxilium in-vocat a quo prsdicta illa omnia tanquam afonte manant. a Porro omnis qui res divinaspenitius intelligit, recordatur potius quam di-scit , licet ab aliquo religionis mysteria doce-ri videatur, aut ipso invenire so putet . Sicutautem qua; bic dicta sunt oportet orantemconsiderare , petere se ut sanctificetur nomenPs.33,4, Dei ; sic illud in psalmis dicitur ; Exaltemusnomen ejus in idipfum : jubente patre ut summacum concordia, eadem mente, eademque sen-tentia ad veram & sublimem divinae proprie-tatis notionem perveniamus . Hoc enim estexaltare nomen Dei in idipfum, quando is quidivinitatis effluxum participavit eo quod susce-ptus a Deo sit, hostibulque ita praevaluerit utdelectari ipsius casu non potuerint, eam ipsamDei-virtutem exaltat cujus factus est particeps:quod vigesimus nonus psalmus declarat bis ver-Pfiy .bis : Exaltabo te Domine quoniam fufcepifti me,nec deleBasti inimicos meos super me . Exaltatautem Deum qui domum ci in soipso dedicat:nam & insoriptio pia Imi sic babet : "Psalmuscantici dedicationis domus ipsius David. Praetereade illo, sanctificetur nomen tuum , & de reli-quis qua: deinceps imperativo dicuntur modo,dicendum imperativis pro optativis crebro usos'P/.j0.15». esie etiam interpretes , ut in psalmis ; Mutafiant labia dolosa qua loquuntur adversus justuminiquitatem : ubi fiant, pro utinam fiant poni-PJ-ioS, n. tur< Et : Scrutetur fenerator omnem substantiamejus . Tsfon fit illi adjutor , in psalmo centesimooctavo de Juda ; est enim totus ille psalmusoratio de Juda, ut hujustnodi quaedam illi con-tingant. Tatianus autem cum non intellexeritb vocem, b fiat, non ubique optativam este , sedinterdum imperativam, impiiflima de Deo corn-ea 1. 3. mentus est qui dixit : fiat lux, quasi optaveritpotius , quam imperaverit lumen fieri : pro-pterea quod , inquit ille nefarie sentiens , intenebris erat Deus . A quo quaerendum estIBid. 11. quomodo sit accepturus illud : Germinet terraIbid. 9. herbam pabuli ; &, Congregetur aqua sub edo ijbid. 20. A ? Traducant aqua reptilia animarum viven-lb:d- 24. tmm . Troducat terra animam viventem -Ita ne ut firmo stare vestigio possit , optatcongregari aquas quae sub caelo erant in lo-cum unum ? Aut ut iis fruatur quae germinatterra, optat ut terra germinet ? An sicut lu-mine indigebat , ita indigentia compulsus estut aquatiles, aut volatiles , aut terrestres ani-mantes optaret ? Quod si juxta ipsum , absur-dum est htec Deum oraste quae imperativis vo-cibus expresta sunt : quid ni & de hoc , fiatlux , idem dicatur, non optative , sed impera-tive dictum este ? Necessarium mihi visum est,cum bic imperativis verbis oratio enuntiata sit,pravarum ullius interpretationum meminisse ,eorum gratia quos decepit, quique impiam il-lius doctrinam admiserunt, in quos & nos ali-quando incidimus.

a Porro omnis &c. ) H:cc hausta videntur e Platonis scholaqui scientiam omnem pro reminiscentia habuit.

^ b Non intellexerit ) De hac ipsa re , ut adnotatum est abeditore Oxoniensi, Clemens Alexandrinus in Eclogis Theodo-

N

S

.4.

25. Md veniat regnum tmm i Si regnum Dei 19,juxta verbum Domini & servatoris nostri cumobservatione non venit , neque dicent : ccce hic ,aut ecce illic , sed regnum Dei intra nos est , -q cm ,nam prope est verbum valde in ore nostro & in.corde nostro : proculdubio is qui regnum Deiadvenire precatur, de eo quod in so babet re-gno Dei recte orat, ut oriatur, & fructus se-rat , & perficiatur . Nam in quolibet sancto-rum Deus regnat, & quilibet ianctus spiritua-li bus obsequitur legibus Dei qui in ipso habi-tat , ut in recte administrata civitate . Praesensei pater adest, & conregnaf patri Christus inilla anima perfecta juxta illud cujus paulo an-te mentio facta est : Mi eum veniemus & man- j oa n lu-sionem apud eum faciemus . Ac Dei quidemregnum dici puto felicem superioris partisanimae statum , compositasque & sapientes co-gitationes : regnum vero Christi tum ser-mones qui in audientium salutem proserun-tur , tum qui perficiuntur actus justitiae , &exterarum virtutum : verbum enim & justi-tia est , filius Dei . Contra in omnes pec-catores tyrannidem exercet princeps saeculihujus ; quivis enim peccator prsesonti saecu-lo nequam mancipatus est , cum so non tra-dat ei qui dedit semetipsum pro nobis peccato- t ,

ribus ut eriperet nos de praesenti saeculo ne-quam & eriperet secundum voluntatem Dei &patris nostri , juxta ea quae dicuntur in episto-la ad Galatas . Qui vero principis hujus sae-culi tyrannidem patitur libero peccati arbi-trio, in eum & peccatum regnat . Quare ju-bet Paulus ut non amplius subjiciamur pecca-to regnare in nobis volenti : praecipit autembis verbis : ison ergo regnet peccatum in nostro ^mortali corpore , ut obediatis concupiscentiis ejus .

Verum dicet aliquis ad utrumque illorum .SanBificetur nomen tuum , & , adveniat regnumtuum : si is qui orat, ideo orat ut exaudiatur,

& exauditur aliquando : planum est futurumaliquando ut sanctificetur alicui , juxta ea quaedicta sunt, nomen Dei, regnumque Dei ei ad-veniat. Quae si habuerit, quomodo convenien-ter adhuc orabit pro his quae adsont , quasinon adsint, dicens : SanBificetur nomen tuum ,adveniat regnum tuum ? Si res ita so habet ,officii utique aliquando fuerit non dicere: San-Bificetur nomen tuum , adveniat regnum tuum .

Ad haec dicendum : sicut qui sermonem scien-tiae , sermonem-ve sapientiae postulat oratione ,recte somper pro his orabit , cum etsi pluressomper sapienti® scientiaeque notiones exaudi-tus capiat, ex parte tamen cognoscat quaecum-que in praesenti capere potuerit : quod enimperfeBum est dc evacuans quod ex parte est , tuncrevelabitur, cum facie ad faciem absque sensi-bus rebus mens spiritualibus intendet : sic ne-que sanctificari cuilibet nostrum regnum Dei,neque adesse Dei regnum potest persecte , ni-si venerit quod perfeBum est etiam in scientia,

& sapientia, forsan & in reliquis virtutibusIter autem ad perfectionem facimus , si ad ea phfiip.yizquee sunt priora attenti , eorum quae sunt retroobliviscamur : tunc ergo id quod in nobis estregnum Dei perpetuo procedentibus nobis adsummum perveniet, cum illud impletum suerit

quod

tianis hsec habet : Ad Tatianurn autem dicentem frecantis es-se illud : fiat lux, respondendum esi ; fi precatur superioremDeum, cur dicit : ego Deus : prstcr me alter nullus?

l.Cor I10.

t. Cor. 15.10