1 6%

R I G

Rm. i.

Rom. i.i8. g ent , ideo quod probati Deum habere in noti-tia noluerint : quibus so ultro tradentes , re-probum lenium odio habebunt. ( Neque enimcuiquam Deus bonum vult quasi necelsitate fie-ri , sod voluntate) cum sint fortasse quidam quipro longa vitiorum consuetudine vix eorumturpitudinem comprehendant a-vertanturque abeis ut falsa boni specie decipientibus. Vide au-tem an hatc causa sit cur Deus Pharaonis corinduret, ut quod dixit non induratus, dicere17. poisit: Dominus justus: ego & populus meus im-pii. At majori indiget induratione, & ampliusaliquid pati , ne cessante citius induratione,eam veluti malam contemnat, atque ita dignusPro v 1 37 ^ at fi 111 amplius induretur . Ergo si non inique' tenduntur retia avibus , ut in Proverbiis dici-tur , sed recte nos Deus in laqueum inducit,juxta illum qui dixit: Induxisti nos in laqueum:Ps 65. 11. A fl ne voluntate patris ne vilissimus quidemvolucrum passer in laqueum incidit ( cum is ,qui in eum incidit , ideo incidat quod nonrecte usus est concessa sibi ad pergendum sur-sum volandi facultate ) oremus ne admitta-mus quidquam , quo in tentationem justo Deijudicio induci mereamur . Inducitur autemquicumque traditur a Deo in desideria cor-dis fui in immunditiam , & quicumque tra-ditur in passiones ignominia; , & quicumquesicut Deum non probavit habere in seipso ,traditus est in reprobum sensum , ut faciat eaquas non conveniunt. Porro ha?c tentationis estutilitas . Quae in anima nostra recepta omnespraeter Deum latent , nosque etiam ipsos , eaper tentationes manifesta fiirnt , ne nos am-plius lateat quales simus , sed qui simus co-gnoscentes , sentiamus si velimus propria ma-la , & agamus etiam gratias pro bonis qu®nobis per tentationes ostensa sunt . Quod au-tem ideo tentationes obveniant ut quinam si-mus appareat, aut cognoscantur quae in cordenostro recondita sunt , declarat quod a Do-mino in libro Job dicitur , & quod in Deu-teronomio scriptum est , quae sic habent: Tu-tas autem me aliter tibi respondisse , quam ut ap-pareas justus ? Et in Deuteronomio : afflixitte , & esurire te fecit , & cibavit te manna , <&deduxit te in deserto , ubi serpens mordens , &scorpio , & dipsas , ut cognita fierent , quie incorde tuo sunt . Quod si & histori$ velimusrecordari, dubitandum non est corruptam EvLrationem deceptuque steilem non tunc tantumsuisse cum spreto Dei edicto serpentem audi-vit : sed qu* prius inerant , tunc palam stctasunt, cum ad eam ideo accesserit serpens, quodinfirmitatem ejus pro sua calliditate deprehen-disset . At neque Cain tunc malus esse ccepitcum occidit fratrem, quippe jam antea ad CainGen. 4. & dd sacrificia ejus non respexerat cordium in-

spector Deus : tantum in lucem processit ejusIbid yri malitia, cum Abel interemit. Nisi vinum quod' 9 ' 'plantaverat, bibisset Noe, inebriatusque& nu-Ibid. p.ii. datus esset, non apparuisset neque Chami pro-cacia & in patrem impietas , neque fratrumgravitas & in genitorem reverentia . Esau inIbid. 27.4. J ac °b insidiae benedictionis sorreptas obtentufieri poterant videri : at priusquam id accide-ret , erat in anima ejus radix cujus vitio for-

I-3ebr.iz.i6 n ^ cator e ^ et > & prophanus . Josophi continen-Gen. 59.7. tiam illustrem qua sic erat comparatus ne ul-la cupiditate caperetur, non cognosceremus, siamatus a Domina non esset. Propterea in soc-

Job. 40 . i-

Deut. 8 . 5 .Ibid. 15 .Ibid. 1.

E N I S

cedentium sibi tentationum intervallis stemus& ad sutura nos comparemus, quacumque tamdem possint accidere , ut quidquid contigerit,non imparatos nos arguat , sed studiosissimecompositos ostendat . Quod enim per huma-nam deerit imbecillitatem , cum perfecerimusquX in nobis sunt omnia, id adimplebit Deus,qui diligentibus se omnia cooperatur in bonum , <> , g

iis quos secundum veracissimam siiam praescien-tiam quidquid suturi sunt pravidit.

30. Videtur mihi Lucas his verbis , ne nosinducas in tentationem , etiam reipsa docuisse il-lud : Libera nos a malo. Et ad discipulum qui-dem, quippe qui jam profecerat, verisimile estDominum per compendium suisse locutum; adpopulum autem cui perspicua magis doctrinaopus esset, apertius. Liberat autem nos a maloDeus , non cum nullo nos certamine inimicusaggreditur quibusvis artibus filis , & ministrisvoluntatis suae ; sed cum vincimus , adversus eaquT accidunt fortiter stando . Sic accipimus &illud: Multat tribulationes justorum i & de omni- Ps-SL 20 -hus bis liberat eos . Liberat enim tribulationibusDeus non ita ut tribulationes amplius non in-gruant, si quidem & Paulus ait: In omnibus tn - z.Cor.^ß,bulationem patimur, quasi numquam sine tribu-latione simus : sed cum tribulationem passi au-xiliante Deo non angustiamur: tribulatio enimHebraeo quodam more id significat quod con-tra voluntatem adversum obvenit , angustia au-tem dicitur de eo qui sponte tribulationi cedit& ab ea vincitur . Unde recte Paulus ait : Inomnibus tribulationem patimur , sed non angustia-mur , cui simile puto esse quod in psalmis dici-tur : In tribulatione dilatasti mihi . Auxilio enim pf 4. 1.& prascntia consolatoris servatorisque nostri ver-bi Dei alacritas animse nostra & tranquillitascalamitatum tempore a Deo obveniens , dilata-tio vocatur. Similiter igitur aliquis a malo libe-rari inteliigendus est . Job liberavit Deus nonquod Satan licentiam non acceperit in has autillas eum tentationes injiciendi, ( accepit enim)sed quod in omnibus quL illi adversa contige-runt nihil peccaverit coram Deo, sed justus ap-paruerit . Qui enim dixerat : Isiim gratis Job ,colit Dominum ? nonne tu munisti ea qua extraipsum , & qua intra domum ejus , & qua ex-tra ex omnibus qua sunt in circuitu ejus ; operaejus benedixisti , & pecora ejus multa fecisti fu -per terram ? sed mitte manum tuam , & tangeomnia qua: habet : certe in faciem te benedicet;pudore opertus est, ut qui tunc quoque salsain Job dixisset : ille enim tot tantaque passus,non ut ajebat adversarius , in faciem benedixitDeo, sed etiam traditus tentatori Deum bene-dicere perseveravit , increpavitque uxorem di-centem Dicito aliquod verbum in Dominum &morere; & reprehendit his verbis/ Tanquamur.a Ibid. z. 9,infipientum mulierum locuta es . Si bona suscepi- lbld ’ 10 'mus de manu Domini; mala cur non sustinebimus ?

Secundo quoque de Jacob diabolus ait Domi-no / Tellern pro pelle , quacumque sunt homini ,pro anima sua pendet. Mlioquin autem mitte ma- Ibid. 4.num tuam , & tange offa ejus , & carnes ejus:certe in faciem te benedicet. At victus a virtu-tis athleta mendax ostensus est . Quamquamenim atrocilsima quseque perpessus , persevera-vit nihil adversos Deum peccare labiis sois .

Eorro Job duobus certaminibus functus & utro-que victor , tertium ejusmodi certamen nonsubiit i oportebat enim trinam illam pugnam

Chri-