Contra Ce

lumniari scripturas, cum eas ait pati non posi.Cor so allegoriam, pauca e multis exempla seligam.

' 9 ' Sic Paulus Jesu Apostolus: In lege scriptum est ,non alligabis os bovi trituranti . TSfumquid de bo-bus cura efl Deo ? Mn propter nos utique hoc di-cit ? Istam propter nos scripta sunt , quoniam de-bet in spe qui arat , arare ; stsi qui triturat , inEpbs- 5 - 3 1 -spe sruffus percipiendi. Et alio in loco: Scriptumefl enim , propter hoc relinquet homo patrem & ma -trcm , & adhcerebit uxori sua , & erunt duo in car-ne una . Mysterium hoc magnum efl , ego autem di-i Cor.io.i. co in Christo & in Ecclesia. Et alibi : Tsfovimusautem quoniam patres nostri omnes sub nube sue-runt , & omnes mare transierunt , & omnes in MOy-se\baptizati sunt, in nube & in mari. Deinde in-terpretans historias de manna & de aqua, quasex petra mirifice profluxisse scribitur: Et om-'«• t , ? j. «es, inquit, eamdem escam spiritalem manducave-runt , & omnes eumdem potum spiritalem biberunt.Bibebant enim de spiritali consequente eos petra:petra autem erat Christus . Quin & Asaph me-moraturus in libro psalmorum historias , qua;in Exodi & Numerorum libris narrantur, hacprassatione utitur, qua docet in eis questionesp, , contineri quasi parabolis involutas : .Attendite' 77#1 ‘ popule meus legem meam , inclinate aurem vestramin verba oris mei: aperiam in parabolis os meum,loquar propositiones ab initio ; quanta audivimus& cognovimus ea & patres nostri annuntiaveruntnobis .

50. Praeterea si nihil reconditi haberet lexMoysis , certe propheta non diceret inter oran-dum : Revela oculos meos , <& considerabo mirabi-lia de lege tua . Nunc autem sciebat quoddamignorantis velamen praetendi cordibus eorum,qui legentes non intelligunt quid sub allegoriislateat. Quod quidem velamen tollitur , gratiaDei, cum exaudit eum qui mente in se colle-cta omnia fecerit , quique longa exercitationesensus ad bonum ex malo discernendum assue-fecerit , & in precibus constantissime repetierit:Revela oculos meos, & constderabo mirabilia. de le-ge tua. Ecquis autem legens draconem in JE-gypti fluvio viventem , & pisces sub squamisejus latitantes, aut u£gypti montes excremen-tis Pharaonis oppletos, non statim movetur adinquirendum quis ille sit , flui montes JLgyp-tios male olentibus stercoribus impleat , qui-nam sint illi montes ALgyptd , quinam Algy-ptii fluvii, de quibus Pharao ille jactabundus

P/n8,i8.

H?.ecb.

L S U M, LlB. I V. 287

dicit: Mei sunt isti fluvii, & ego feci eos: quis E Z ecb.z^.?.etiam ille draco, quem par erit interpretari ,ita ut fluviorum interpretationi respondeat: po-stremo quinam sint illi pisces , qui sub squa-mis ejus delitescunt? Sed quid «pus est pluri-bus adstruere , qua; nulFa egent probatione ,

& de quibus dictum est : Quis sapiens & in- q,telliget ista ? intelligens & sciet haec? Vifiim est ** ' X °'tamen plura hoc loco dicere, quo demonstra-rem quam non recte Celsus affirmaverit eos ,qui inter Judtcos Christianosque modestiores sunt , eaomnia qualicumque modo conari allegoriis explicare,quadam autem esse qua nullo modo allegoriam patipossunt, ut pote qua sunt ineptifstma fabula . Ine-ptilstma potius, immoprorsus impia qua;Gr<e-ci fabulati sunt . Nostra enim etiam simplicio-rum multitudini sunt accommodata ; sed hujuscaptui se attemperare non curarunt Graecarumfabularum auctores. Unde non immerito e suaRepublica * Plato fabulas ejusmodi & poema- ata exterminat.

51. Audivisse quoque mihi videtur , scriptaexstare que legem allegoriis exponunt. Sed il-la non legit. Alioquin non dixisset , qua scri-pta sunt allegoria, eas esse fabulis ipsis multo tur ■piores & absurdiores, ut quibus mira & incredibi-li stultitia res inter se colligantur, qua nullo pror-sus medo conne&i possunt . Suspicor illum ad Phi-lonis scripta respexisse, aut etiam ad antiquio-ra, b qualia sunt Aristobuli . Sed hxc volumi-na, quantum conjectura cognoscere est , mini- ^

me vidit Celsus. Nam illa mihi videnturmen-tem scripturarum ut plurimum ita assequi , ut Philonis &vel Graecis Philosophis admirationi esse possint. Aristobuli.Ibi enim non solum in dictione, sed etiam insententiis & dogmatis videtur delectus & dili-gentia , & prseclarus eorum scriptura; locorumusus, qua; Celsus pro sabulis habet . Sane egonovi c Numenium Pythagoreum, virum in ex- cplicando Platone peritislimum & in Pythagoreis Numeniusplacitis versitisllmum , in pluribus suorum seri- Pythago-ptorum locis exposuisse Moysis & Prophetarum reus M°y*dicta , eaque ad allegorias retulisse nequaquam phms^e-improbabiles : ut in libro qui inscribitur Epops, gerat.’

& in libris de Tstumeris & de Loco. Quin in ter-tio de Bono quamdam de Jesu , tacito nomine,historiam refert eamque allegoriis edisserit. Re-cte, an secus , hic non agitur . Meminit & hi-storia de Moyse , d Janne , & Jambre . Quodquidem gloriae non ducimus; sed tamen ille ma- d

gis

a Plato fabulas ejusmodi &c. ) vide Annotationes ad lib. 4.

nura. z6. . . .

b Qualia sunt Aristobuli . ) Euseb. Chron. mdcccxli. An-flobulus , natione Jucheus , Peripateticus philosophus cognosci-tur , qui ad Philometorem PtnUm.ru. m explanationum in Moy-sen commentarios scripfit . Hieran. Cat.il. Eccles. Script. inClem. Alex. Nec-non & de Judteis Aristobulum quemdam , &Demetrium , & Eupolemum scriptores adversus gentes re,crt ' ,qui instmilitudinem Josephi dp^tuoyovlar ( antiquam geaeratio-nem ) Moysis & Judaice gentis asseverant. Cyrill. lib. 4. adver-sus Julian. Bis eumdem laudat Clem. Alex. Strom. I. Pag. zoz.342. Mira vero uvTihoyia ( antilogia ) ejusdem scriptorisStromate quinto ; inquit Scaliger , in Animadvers. Euseb . adannum mdcccxli. Verba Clementis sic se habent . Ab Aristo-bulo autem qui fuit tempore Ptolemei Philadelphi , cujus me-minit is qui composuit Epitomen rerum gestarum a Maccbabteis ,multos suisse libros conscriptos , quibus probat , philosophiam Pe-ripateticam ex lege Mosaica , & aliis dependisse prophetis . Ubi ,inquit, duo errores.■ prior , quod pro Philometore Philadelphumponit j ( recte quidem , Scaliger , teste ipso Aristobulo apudEusebium , lib. iz. cap. 12. Idem observat Clariisimus Grotiusin Annotationibus ad Maccab. 2. ) alter , quod Aristobulumhunc eumdem faeit eum eo , cujus mentio , posterioris Macca-bteorum capite primo , commate decimo : cujus culpts affinisetiam Eufibius libro oltavo in fine capitis oSavi . Verum du.bito , an Clemens & Eufibius culpa; tam affines sint , quamipse Scaliger suspicionis. Verba sic se habent, (Maccab. 2. cap. 1.

com. m- ) Anno centesimo oBogesimo oSlavo , populus , qui estJerofilfmis , & in Judaa , Senatusque & sudas, Atistobolo ma-gistro Ptolemei regis, qui est de genere Christorum Sacerdotum ,& his qui in Mgypto sunt Judais salutem & sanitatem :. idest: Lathyri Ptolemiei , Evergetis filii juxta Junium , RectiusGrotius in Annotationibus ad Maccab. 2. cap. 1. com. 10. Phy-sconis dibii , prioris hoc nomine , qui Eufibio etiam. E verget esalterius Evergetis successor, coievut Antiochis Grypho & Cyzice-no . Neque hactenus quicquam inveni , quod ab isihac inter-pretatione me dimoveat. Vide eius allegorias apud Eusebium,lib. 7. cap. 14, lib. 8. cap. 10. & lib. iz. cap. 12. Evang. Prtcp.Spencer.

c Numenium. ). Vide quae ab eodem Spencer» annotata suntad lib. 1. num. 15.

d Janne <& Jambre. ) Latiore sensu mtelligendus est (Eige-nes , quasi per scripturas , non tantum libros Canonicos , sedscripta Apocrypha significari voluerit. Ortg. Tract. 35. mMatth.Si autem h,ec dicens aliquis existimat fi offendere , videat nealicubi in fieretis Hiercmue boc prophetatur ; fii eas ^ uoni am.& Apostolus scripturas quasdam secretorum profert.sicut dicitalicubi, quod oculus non vidit , nec auris audivit i„ „ulloenim regulari libro hoc positum invenitur , nisi in secretis He-lie Prophet ce. Item quod ait , sicut Jamnes & Mambres resti-terunt Moysi , sion invenitur in publicis scripturis , fid in li-hro secreto, qut supr ascribitur Jamnes et Mambres über:unde ausi sunt quidam Epistolam ad Timotheum repellere, qua-si habentem in fi textum alicujus secreti ; fid non potuerunt .