2 .

4

R

I G

Ira Deiquid sis.

Ps 6. i.

Jerem. io.24.

z,Rcg^i\.\.

3 . Par a lip.

21- I.

72. Igitur iram Dei nominamus quidem ;sed eam illius affectum elfe non dicimus . Estpotius asperior quaedam agendi ratio qua Deusad erudiendos tantorum taliumque criminumreos homines utitur . Dei enim iram & furo-rem , ut loquimur , castigando erudire , idquescripturarum este mentem , ex eo patet quodin psal mo sexto legitur : Domine , ne in furoretuo arguas me , neque in ira tua erudias me .Et apud Jeremiam : Corripe nos Domine , ve-rumtamen in judicio , & non in furore , ne aipaucos nos redigas. Jam si quis in secundo Re-gum legat Dei iram compuiiffe Daviden» adnumerandum populum , idque comparet cumloco primi Paralipomenon , uhi diabolo idemadseribitur , facile perspiciet quo significatoDei ira memoretur : cujus irce nos filios fuisse

Eobrs.i.-}. docet Paulus , cum ait : Eramus natura filiiiv£ , sicut & creteri. Rursus iram non esse Deiaffectum, sed eam in se quemque peccatis de-Rc m ’ i? rivare , Paulus idem planum facit : An divi-'* '' tias , inquit , bonitatis ejus , & patientiae , &magnanimitatis contemnis i ignorans quoniam beni-gnitas Dei ad poenitentiam te adducit ? Secundumautem duritiam tuam & impoenitens cor tkefau-ri%as tibi iram in die irce & revelationis justijudicii Del . Quomdo igitur sibi quisque posset thesaurizare iram in die irce , si irce no-mine affectus inteliigatur ? Qui fieri potest utira: affectus erudiat ? Neque etiam scripturas ,8 quL nos irasci vetant ; quee in sexto & trice»

■ ^ ‘ ' simo psalmo jubent desinere ab ira & derelin-quere furorem ; qu ® apud Paulum pr$cipiuntdeponere hac omnia , iram , indignationem , ma-Cojoff. 5.8. iifiam } blafphemidm , turpem sermonem , Deoipsi adsignassent affectum, quo nos omnino va-cuos este volunt . Prseterea iram Dei allegorfico sensu accipiendam este inde apparet , quodfcripturae ipsi tribuant somnum : ex quo qua-si eum excitans Propheta ; Exsurge , inquit ,/>/43,25. quare obdormis Domine ? Et alio in loco : EtPJ 77-65. excitatus est tanquam dormiens Dominus , tan-quam potens crapulatus a vino. Si ergo somnusquid aliud significat , quam quod sensus ob-vius prae se fert, cur non idem seratur de irajudicium ? Quod ad minas attinet, per eas de-nunciantur improbis , quae ipsis sutura sunt :liaud secus ac si minae vocarentur heee mediciagrum alloquentis verba •• secabo, uram , nijussis meis obtemperes , nisi diaetam hanc se-quaris , nisi sic te geras . Nec igitur humanosaffectus Deo affingimus , nec impias de illoopiniones habemus , nec ullo in errore versa-mur , cum res illas ex diversis scripturarumlocis inter se collatis interpretamur . Nequealiud qui apud nos docendi munere sapien-ter funguntur , proponunt sibi , quam abauditoribus rudem simplicitatem amovere &indere intelligentem, quoad fieri potest.

73. Quee sequuntur , sunt etiam hominisqui qua; de iva Dei scripta sunt minime intel-lexit : An non ridiculum est , inquit , hominemJ uda is iratum illos omnes a minimo ad maxi-tnum interfecisse , igne urbes devaflajse , ita nonresistere poterant ; Dei autem , ut vocant , ma-ximi iram , indignationem , minas huc. tandemrecidisse , ut suum filium mitteret , hicque taliapateretur ? At si Judaei , postquam tam crude*

E N I S

liter in Jesum servire ausi sunt , funditus pe-riere , & suas urbes amiserunt , hrec eos tan-tis poenis affecit ira , quam sibi thesaurizave-rant : Dei enim judicium in illos constitutumlingua Hebraica ira appellatur . Sed quae Deimaximi filius perpessus est, ea perpessus estvolens & humana: salutis causa , ut supra proviribus demonstravi . Addit postea : Verum utne de solis Judais, quod mihi propositum non est„sed de universa natura , quod quidem promisi ,fit sermo : planius declarabo quot jam di£la sunt .Ecquem modestum , & infirmitatis humansscientem , & haec legentem non offendat Lei-ses , qui qua suum librum inscripsit jactantia ,eadem hie promittit se rationem de universenatura redditurum. ? Videamus ergo qu aenamilla sint quae de universe natura dicere pollice-tur & planius declarare.

74. Multis postea nos accuset, quod a Deoomnia propter hominem facta esse dicamus ,& ex animalium historia multisque, quee pree-bent , solertiee signis probare vult nihilo ma-gis propter homines , quam propter animan-tes rationis expertes secta esse omnia . In quomihi videtur similis esse illis , qui odio abre-pti in seis hostibus vituperant , quee in ipso-rum amicis laudantur . Quemadmodum enimisti odio obccecati non vident in suos amicosrecidere quae contra hostes mala proferre exi-stimant j similiter Leises mente perturbatus nonvidit se obtrectare a Stoicis, qui non male do-cent hominem & universim naturam rationisparticipem animalibus ratione privatis antecel-lere , & propter illam potissimum omnia pro-videntiam fecisse . Itaque animalia ratione prae-dita , utpote praecipua , tanquam parvuli sunt;ratione autem privata , membrana foetum in-volventis loco ducuntur . Ac mea quidem sicest ratio , quemadmodum in urbibus qui re-bus venalibus foroque praesecti sunt , ii pro-pter solos homines laborant , tametsi canes a-1 iaque bruta animantia annonae copia & ipsifruantur ; sic ratione praeditis praecipue consu-lere providentiam , sed hinc sectum esse , utetiam bruta: animantes rebus in hominum ri-sum paratis potiantur . Peccaret ille tamen ,qui , quod canes rerum venalium copia Erran-tur , ideo diceret preesectos foro non magishominibus quam canibus providisse: multo ma-gis igitur Celsus, & -pn eadem atque ille sen-tiunt , in Deum naturis ratione preeditis pro-videntem impii siint, qui negant alimenta ho-minibus potius esse , quam stirpibus , arbori-bus, herbis, & spinis comparata.

75. Nam primum putat tonitrua , fulgura >pluvias non este Dei opera: quo jam tum aperteEpicurissat. Deinde Etsi daretur , inquit, heeeDei opera esse, non magis nobis hominibus alendisfabia sunt , quam stirpibus , arboribus , herbis &spinis . Quee quidem sent veri Epicurei heeeomnia non providentia , sed fortuito case ac-cidere consitentis . Illa enim fi non magis innostrum usem procurata sunt, quam stirpium,arbprum , herbarum & spinarum > certe autnon a providentia, aut a providentia prosectasunt, quD non nobis magis , quam stirpibus jarboribus, herbis , & spinis consulit . Utrum-que autem manifeste impium est j & stultus

essem,

a

Omniapropterhominempreeeipuecreata.

2 Stoicis .) Vide hujus libri num. 54,