O L I G E' N ■ I S

Coloff, I.IS

Sap.j. 16 .

l.Cor. II.3 - 7 .

Colost. ;.I.

“Primogenitus omnis creatura , Verbum ipsum ,veritas ipsa, sapientia etiam ipsa quas est ima-go bonitatis ejus ; homo autem secundum ima-ginem Dei fit factus i cum praeterea nesciretomnem virum, cujus caput sit Christus, ima-ginem & gloriam Dei este ; neque animadver-teret quid in homine sit ubi imprimitur cha-racter rei fecundum imaginem Dei factas, cum-que ineste in natura quae non habuit aut jamnon habet veterem hominem cum aUibus suis ,cumque ob statum dicitur fecundum Dei ima-

ginem facta ; sic loquitur : TSfon fecit hominemut ejus imago effet Deus enim nec homini > neculli alii speciei smilis est . Cujufmodi est hascCelsi sententia in homine ex duplici parte com-posito , deteriorem este rem , corpus dico,quae secundum imaginem Dei facta fit } Namsi solum corpus fecundum Dei imaginem fa-ctum sit , hoc titulo privata sii it anima , parsprastantior j illo ornatum fuit obnoxium eor-ruptioni corpus . Atqui nemo nostrum id di-xerit. Sin autem in utraque parte est id quodfecundum Dei imaginem factum est ; necesteerit Deum etiam este compositum & ex ani-ma & corpore quasi constantem , ut rei fe-cundum imaginem facta: pars prasstantior sit inanima , vilior autem & quas fecundum corpusest , in corpore sit : id quod nullus e nostrisdicit . Reliquum est igitur ut quod fecundumimaginem Dei factum est , id intelligatur este£°1 off 3.1 o j n ij 0 m i ne interiori^ ut vocamus, qui renovatur ,& idoneus est fieri secundum imaginem condi-toris . Quod tum accidit , cum aliquis perfe-Matth. 5> ctus fit, ut Pater edestis perseBus est i cum pras-Levit 10.2 ce P t0 isti obtemperat , Santti eritis , quoniam9 ’ e S° stnBus Dominus Deus vester ; cum edoctus"Eph. 5.1. jstud , Estote imitatores Dei , suscipit in sua a-nima virtutibus ornata Dei caracteres . Immotemplum Dei est corpus ejus , qui habens e-justnodi animam & factus fecundum imaginemDei, Deum ipsum in anima suscepit.

64. Rursum Celsus plurima quasi a nobiseoncesta sibi sumit, quas tamen nemo fena men-te Christianus concedit . Neque enim ullus enostris dicit figuram aut colorem in Deum con-venire : nec motus competit illi , qui propterconstantem luam & stabilem naturam justumhortatur ut hac in re similis ipsi sit : Tu ve-Deut.'ii 31. to , inquit , hic fla mecum . Quod si quasdamverba motum illi adseribunt, ut istud: ^tudie-Cen. 3. 8. runt vocem Domini Dei deambulantis in paradisosub vesperam i haec sic accipienda sunt, quasi,qui peccaverant > Deum moveri existimastsent:aut in eamdem sententiam intelligenda , atquesomnus allegorice dictus , ira , aut aliud simi-le . Neque etiam substantia: particeps est Deus:participes enim facit potius , quam ipfe estparticeps ; & participes sunt qui Dei Spiritumhabent. Neque Salvator noster particeps est ju-stitia , sed cum justitia sit , justi ejus participesfiunt. Casterum illa de substantia q träfe io longaest & scrutatu, difficilis : maxime an substantia

permanens & expers corporis , substantia sitproprie dicta : ut inveniatur Deus-ne superiorsubstantia officio & potestate substantiam iiscommunicet , quibus fecundum luum Verbum& ipsi Verbo communicat ; an ipfe sit sub-stantia , quamvis natura dicatur invisibilis in„ , hoc scripturas de Salvatore loco : Oui est ima -

oojj.i.i .^ ^£1 invisibilis : qua invisibilis voce significa-tur expers corporis , Quasrendum effiet praete-

rea utrum unigenitus & primogenitus omniscreaturae dicendus sit substantia substantiarum,idea idearum & principium, & Deus ejus pa-ter his omnibus fit superior.

65. Cum de Deo Celsus dicit , Ex illo omnia' evertit nefeio quomodo sua ipfe principia . No-ster vero Paulus: Ex ipso , inquit, & per ipsum& in ipsum sunt omnia : ubi hae voces ex ipso si- Rom.n.gnificant ipsi acceptum referri quod sint res om-nes i per ipsum , eas ab illo conservari ; in ip-sum , eum esse finem . Vere autem Deus a nul-lo est . Quod autem addit Deum ne verbo qui-dem esse comprehenfibilem .5 id distinguendum efficcenseo. Nam fi de verbo quod in nobis est, si-ve interiori, sive de eo quod profertur, sermofiat ; fatebimur & nos Deum comprehensibilemnon effe verbo . Sin autem considerantes istud:

In principio erat Verbum & Verbum erat apud J oan - ll -Deum , & Deus erat Verbum , affirmaverimushuic Verbo comprehensibilem este Deum , necab illo solum comprehendi , sed etiam ab iis ,quibus patrem , revelaverit : felsi convincemusquod ait Celsus, Deum ne Verbo quidem com-prehensibilem effe . Distingui etiam oportetistud , Deum nominari non posse . Nam si intclli-git verba aut res verbis significatas non effe ,quas Dei proprietates repraesentent , verum di-cit : si quidem multa: quoque sunt qualitatesquas verbis exprimi non poffunt . Quis enimverbis exprimat discrimen quod interest dulce-dinem palmulae inter & dulcedinem caricas lQuo nomine distinguas & significes propriam reicujufque qualitatem ? Nihil ergo mirum Deumnominari non poffie . Si autem velis nominarenihil effe aliud, quam aliquas virtutes ejus ver-bis indicare, ut auditor ad quidpiam de illis co-gnoscendum quantum humanae naturae licet, ad-juvetur , non absurdum fuerit dicere illum no-minari poffie . Distinguimus & istud: In eum e-nim nullus affectus cadit qui verbis exprimi postit .

Verum enim est nullos in Deum affectus con-venire . Sed de his dicta sufficiant.

66. Jam videamus quas sequuntur, ubi quem-piam , his auditis , sic interrogantem inducit:

Quomodo igitur Deum cognoscam ? Quomodo viamad illum discam ? Ouomodo eum mihi monstrabis ?

Tenebras oculis meis offundis , & nihil difiinBitmcerno. Deinde respondet , & causam attulisse si-bi videtur cur tenebris circumfundantur oculiejus , qui modo interrogabat : Quos e tenebris ,inquit, m splendidam lucem transtuleris, ii, quumsplendorem sustinere non possint , Ledi visum & la-bes aBar i , atque cacari se existimant . Ad haicnos reponimus , federe & hterere in tenebrisquicumque, pictorum, fidiorum, fculptorum-que malis operibus intenti, nolunt sursum ocu-los tollere & a rebus omnibus quas sub sensumcadunt animo ad hujus universitatis conditoremqui lux est , ascendere ; in luce autem effe om-nes , qui Verbi radios sequuntur , a quo didi-cerunt quanta ignorantia , quanta impietas ,quantaque stupiditas suerit , neglecto Deo, reshujusmodi adorare ; 8 c a quo mens volentis sa-lutem consequi, ad increattim & sumnium, Deumperducitur. Populus enim gentium qmsedebat in M«tih .4.■tenebris , vidit lucem magnam , & sedentibus inloco & umbra mortis lux orta est , Deus Jesus.

Nemo igitur Christianus responderit Celso autulli ex doctrina Christiana calumniatoribus ,

Quomedo Deum cognoscam ? singuli enim eorum ,quantum licet , Deum cognoscunt . Neque ul-