L

Contra Ce

tur ex corporibus caelestibus, qua; este & splen-descere sentimus, dum illa intuemur ; sed sen-ius ille notum nobis facit facta ne sint an non.Quocirca variae suerunt hac de re sententiae:& qui initium illa habuisse dicunt , quomodohabuerint non consentiunt . Neque enim sen-sus , etiam postquam ratio multo labore in-venit este facta , docet quomodo illa factasint,

74. Postea repetit qua: jam saepe de senten-tia Marcionis dixerat , illiusque placita partimcujusmodi revera sunt memorat, partim ut quiilla male intellexerit . Sed a nobis refelli at-que reprehendi nihil necesse est . Hinc rursuspro Sc contra Mareionem disterit , jubi quosdam ejus errores excusans, quosdam etiam con-demnat . Et quando vult patrocinari huic no-stras doctrinas , Jesum suisse a Prophetis pras-nunciatum; ut Mareionem ejusque sequaces ac-cuset , manifeste ait : Ouomodo qui tantis affe-Bus efl suppliciis , filius esse Dei demonstraretur ,nisi hoc suturum este pr&diBum suisset ? Deindeludens pro luo more & jocans , duos inducitDeorum filios , alterum conditoris, alterum aMarcionitici Dei filium. Patrum praslia descri-bit , illa cum prasliis coturnicum conserens ;Sc ipsos ait ob senectutem inertes & deliran-tes desinere sibi invicem infensos este, filios-que pugnare sinere. Ad hasc dicemus id quodipso superius dixit : Jicquam aniculam sopiendopuero non puderet occinere nugas , quales ille inopere, quem verum sermonem inscripsit? Namcum decuisset serio disputare , contra ille , o-miffis rebus, nugatur & scurram agit quasi co-moedias aut satyras soriberet: non videns hancdisputandi rationem alienam este a propositohominis , nos a christiana religione ad suadogmata traducere volentis . Si de illis gravi-ter fuistet locutus , probabiliora fortaste reddi-disset . Quoniam vero irridet ? ludit , scurra-tur , dicemus illum gravium rationum penu-ria , quas revera nec habuit nec cognovit , intantam nugacitatem incidisse.

75. Subjungit hasc : Quoniam divinus spirituserat in corpore , omnino oportuit illum antecellere

L S U M, Llß. VI. 351

cateris aut magnitudine , aut pulchritudine , autviribus , aut voce , aut majestate , aut eloquen-tia . Fieri enim non potest , ut in quo est aliquiddivinum quod alii non habent , is nihil ab aliodifferat . Hic autem nihil ab alio discrepabat; im-mo , ut aiunt , flatura exigua , vultu deformi &abjeBo erat . Ex his apparet ipsum , cum Je-sum accusare vult, scripturis uti tanquam fi-dem illis habentem, ubi accusationis ansom da-re videntur ; ubi vero in eisdem soripturis di-ci videntur contraria iis , quibus ad accusan-dum abutitur , ne simulare quidem loca illacognoscere . Constat quidem e scripturis Jesocorpus suisse aspectu b deforme, sed non etiam babjecto vultu, ut Celsus exposuit ; nec exiguastatura illud fuisse, clare indicatur . Hasc suntEsaise verba , quibus praedicit illum venturumhuc esse non decora specie, nec excellenti pul-chritudine : Domine quis credidit auditui nostro ? j,. . f& brachium Domini cui revelatum est ? adnuncia -vimus in conspeBu ejus , ut parvulus , ut radixin terra sitiente . TJon efl species ei , neque gloria ,

& vidimus eum , & non habebat decorem , nequepulchritudinem : sed species ejus indecora , & defi-ciens prae filiis :hominum . Hasc audivit Celsus,quia sibi ad calumniandum Jesum utilia esse vi-debantur j nequaquam autem attendit ad istaPsalmi xLiv. Accingere gladio tuo super femur Pf^, 4. 5tuum , potens . Specie tua & pulchritudine tua ,intende, prospere procede & regna -

7 6. Esto vero aut non hanc legerit prophe-tiam, aut legerit quidem , sed', deceptus sueritab imperitis interpretibus qui illam ad Jesum ,

pertinere negarent: quid de Evangelio dicet ubi j ' 7narratur in montem excelsum ascendisse , trans- ' J ^

figuratus fuisse coram discipulis Sc visus fuisse ingloria , ubi & Moysos & Elias visi in gloria di-cebant excestum ejus , quem completurus erat in uc - 9 - 3 T 'Jerusalem ? An cum Propheta dicit , Vidimus Ifai. <3.1.eum & non habebat decorem , neque pulchritudi-nem , &c. admittit Celsus hanc prophetiam adJesom spectare : (quanquam csecus erga hujusloci interpretationem , non videt magno argu-mento esse Jesum illum, qui deformis videba-tur , Dei esse filium , quod multis antequam

nasce-

■ a Marcionitici .) Vide lib. 5 * num ' S 4 -.

b Deforme. ) Thadams UNUS e 7°- discipulis apud Eusebiutnlib. i. Histor. Eccl. cap. iz. Abgaro regi promint s e postridieloquuturum este de exiguitate , vilitate , ry a /e ton e exterioristjus humanitatis. Ineumdem modum Clemens Alaxand r ; nilsz. Psedagog. cap. I. Dominum vero ipsum facte deformi natura ,fer Bsaiam Spiritus testatur: ,, & vidimus eum, & non habuit„ speciem, neque decorem, sed species ejus inhonorabilis, defi-„ ciens citra filios hominum. ,, Et quis melior aut preflantiorest Domino? ott non ea pulchritudine carnis que oculis corporisvidetur , que solet oculis & imaginatione concipi . Sed veram es*anime & corporis pulchritudinem propheta innuit , anima qui -dem beneficentiam , carnis vero immortalitatem. Idem ström. Vi.Non fine causa Dominus habere voluit vilem corporis formam ,nequis videlicet formositatem laudans , Ä' pulchritudinem admi-rans sisteret a sermonibus Domini , (tT in rebus mortalibustransitoriis adherens, abscinderetur ab iis que sunt mentis & in.telleflus . Tertullianus libro de Patientia: Nasci fe Deus in ute-ro patitur matris, & exfpedat ; & natus adolescere sustinet: &adultus non gestit agnosci , sed contumeliosus insuper fibi est .Idem lib. de Carne Christi: Adeo nec humane honestatis corpusfuit, nedum celeftis claritatis , tacentibus apud nos quoque Pro-phetis de ignobili adspedu ejus, ipse passiones , ipfeque contu-melie loquuntur : pajfiones quidem humanam carnem ; contume-lia: vero inhonestam . *4n ausus esset aliquis ungue summo per-stringere corpus novum ? sputaminibus contaminare faciem nistmerentem ? Adde contra Juifaios cap. 14. Cyprianus item lib. 2.adversus Judseos pariter ex Esaia colligit Christum quamdiu vi-xit, figuram non habui Ise nec speciem , figuram ejus fuisse sinehonore & deficientem prseter cacteros homines. Idem habere vi.dentur Bafilius in ps. 44. Isidorus Pelusiota epist. 130. lib. 3. ScTheodoret. in psalm.44. Eadem tradit Cyrillus Alexandrinus li-bro primo Glaphyrorum in Exod. ab illo psalm. 45. Speciosusforma pre filii* hominum: Ut intelligamus ea que carnis sunt ,collata cum gloria deitatis , prorsus nullius effe momenti aut pre-

tii. Filius enim in specis apparuit admodum deformi. Augusti-nus in psalm. 43. Ut homo , inquit , non habebat speciem, ne-que decorem , sed speciosus forma , ex eo quod est pre filiis ho-minum . Idem ad psalm. 118. Et ipse sponsus , non carne, sedvirtute formosus . Idem ad psalm. 127. Ergo persequentibus foe-dus apparuit. Et nifi eum sadum putarent , non infiltrent , nonflagellis cederent, non sputis inhonestarent . Sed quia foedus il-lis apparebat, fecerunt illi ista. Non enim habebant oculos un-de Christus pulcher videretur . Sic igitur illi veteres de formaChristi senserunt, arbitrati id non in Christi contumeliam, sedin masculae potius ac divina: religionis argumentum cedere. Ve-rum dici non potest quantum recentiores ab iis discesserint, quisecUtn invicem in eo certasse videntur, ut ad Christi formosita-tem aliquid adderent, rati id flue esse in ipsum observantia.’, autetiam religionis. Atque ut pictores prietermittam quibus auderequidlibet semper licuit, Grteci sane ac Latini nihil quod adeamrem pertineret, omiserunt, figura: nimirum majestatem , digni-tatem frontis , conjunctionem superciliorum , oculorum _ vim Scaciem, capillitii crispi ac promiffi venustatem, nasi aquilini j li-lium modum , eximiam oris conformati onem , barba; bifida: de-cus , cervicis mediocrem flexum, digitorum longitudinem, pe-dum gratiam, triticeum cutis colorem, Sc caitera id genus mi-lUitistime persecuti antiquis ignorata patribus . His certe linea-mentis depinxerunt Christum JoannesDamascenus, Theophanes,Nicephorus , Antoninus in Itinerario terra: sanctas . Fatendumhis recentioribus veteres aliquot quadamtenus prajivisse. Orige-nes tractatu 35- irl Matth. testatur ex Christi vultu splendoremquemdam insolitum quo homines ad se traheret, identidem eru-pisse pro eorum qui ipsum aspicerent dignitate & merito. Id au-tem ad omnem ejus vitam extenderunt Hieronymus ac Chryso-stotnus : Hieronymus enim ad Principiam scribens ait Christumnisi in vultu & oculis quiddam sidereum habuisset , nunquamuno verbo Apostolos fuisse tracturum ; Chrysostomus vero adMatth. 8. ss. 18. hom. 27. asseverat Christum non modo cummiracula ederet, sed etiam ipso aspectu gratum suisse.

t