C O N T R A

Celsum, Lib. VIIL 379

Coloff.1,1 5 .

Coloff.1 o.

sed qua; a Dei verbo formata & expolita suntintra nos ; virtutes videlicet, quibus imitamurPrimogenitum omnis creatura , in quo justitiae ,temperantiae , fortitudinis , sapientia; , pietatis& reliquarum virtutum exempla lunt . Quis-quis igitur verbo divino parens, temperantiam,justitiam , fortitudinem , sapientiam , pietatemcseterafque virtutes sibi comparavit, in eo suntstatuae , quibus persuasum nobis est honoraridebere omnium statuarum exemplar ; Dei in-visibilis imaginem , Unigenitum Deum . Sed& qui exspoliantes veterem hominem cum aBibus■ > ' y ' suis & induentes novum , eum qui renovatur inagnitionem secundum imaginem ejus qui creavitillum , id a fle cuti sunt ut sint fecundum ima-ginem creatoris , ii in fe simulacra faciunt ,qualia summus Deus postulat . Verum ut in-ter simulacrorum artifices alii opus admirabi-liter perficiunt , ut Phidias & Polycletus &pictores Zeuxis & Apelles j alii imperfectiusillis simulacra faciunt , alii adhuc istis minusliznt periti , & in summa magno discriminesimulacra & imagines fiunt; sic sunt quidam ,qui summi Dei simulacra melius & persectefaciant ; ita ut Jupiter Olympius a Phidia fa-brefactus ne comparari quidem postit ad eum,qui fecundum imaginem Dei creatoris constru-ctus est . Omnibus vero qua; in rebus crea-tis sunt , longe perfectius simulacrum & ex-cellentius in Salvatore nostro est qui dicit ,"Pater in me .

18. Est etiam in singulis justis , illum hacin re quoad pofliint imitantibus , simulacrumfecundum imaginem Conditoris : quod simula-crum efformant, cum Deum puro corde con-templantur , Deique imitatores fiunt. In sum-ma Christiani omnes altaria & simulacra ex-struere conantur , cujufmodi a nobis explicatasunt , non inanima & sensu privata , non gu-losorum daemonum rebus inanimis deditorumreceptacula , sed idonea ad recipiendum Deispiritum qui in dictis virtutum simulacris &anima ad imaginem creatoris conformata tan-quam in propriis inhabitat: sic & Christi spi-ritus insidet suis, ut ita loquar, conformibus.Atque haec docere volens Dei Verbum, DeumiCor.e.iG. nobis exhibet h$c justis pollicentem: Inhabita-& Levh .' bo in illis & ambulabo inter illos , & ero Deus

Jean.)

12.

illorum iique erunt populus meus; & Salvatorem:14,1 Siquis audient verba mea, & fecerit ea, ego &pater meus veniemus ad. illum , & mansionemapud eum faciemus . Conferat igitur , quisquisvoluerit , altaria , de quibus sermonem feci ,cum altaribus de quibus Celsus ; & simulacrain eorum qui summum Deum pie colunt ani-mis collocata , cum Phidiae , Polycleti simi-liumque simulacris ; tum perspicue videbit ha?cquidem inanima esse & injuriis temporum ob-noxia ; illa vero in immortali anima permane-re , quamdiu ea in fe permanere vult animaratione praedita.

19. Nunc si templa templis comparari opor-tet, ut probemus Celsi fautoribus minime nosabhorrere ab erigendis templis , quas altaribus& simulacris a nobis expositis conveniant, sednolle tantum inanima & mortua aedificare tem-j c pia illi r qui omnis vitee auctor est; audiat qui

vult quomodo doceamur corpora nostra Deiefle templum , & siquis libidine aut peccatoDei templum violaverit, eum disperditum iri,ut vere impium in verum templum. OmniumTomo I.

c 7 * 1

w, 6

jy.

autem templorum hoc sensu acceptorum opti-mum & pr^stantislimum suit purum & san-ctum Salvatoris nostri Jesu Christi corpus :qui , cum nosset impios templo Dei , qui inipso erat, insidias parare posse, non ita tamenut voluntas insidiantium sutura esset sortior di-vinitate qua; templum illud construxerat; di-xit illis : Solvite templum hoc & in tribus die- j oa>J 2hus excitabo illud . Hoc autem dicebat de templo 2.1.corporis fui . Sed & scriptura sacra , ubi resur-rectionis mysterium docet eos qui divinis ser-monibus prsebere aures possunt divinas, ait de-structum templum reaedificatum iri lapidibusvivis iilque pretiosissimis . Quo indicat unum-quemque eorum , qui verbo Dei eruditi ineadem pietatis officia conspirant , pretiosumesse totius templi Dei lapidem . QuamobremPetrus : Vos autem , inquit , aedificamini lapides 1. Petr.i.^.vivi, domus spiritualis , sacerdotium sanBum ,efferre spirituales hoflias , acceptabiles Deo per Je-sum Christum; & Paulus : Aedificati super fun-damentum apostolorum & "Prophetarum , ipsosummo angulari lapide Christo Jesu Domino no-stro. Arcanum etiam hujusmodi sensum habentElai$ verba quasi ad Jerufidem directa . H*cilla sunt : Ecce praparo tibi carbunculum lapi-dem tuum, & fundamenta tua Japhirum, & po- 54-11.nam jaspidem propugnacula tua & portas tuas 1Z ‘ Ij * :4 ‘lapides crystallinos , & circuitum tuum lapidesdesiderabiles , & omnes filios tuos doBos a Deo ,

& in multa pace pueros tuos, & in justitia aedi-ficaberis .

10. Igitur inter justos alii sunt carbunculus,alii fapbirus , alii jafpis , alii crystallus , sic-que omne electorum & pretiosorum lapidumgenus justi sunt . Quomodo autem intelligen-di sint lapides , quaenam eorum natura sit, acfquas animas referri possit pretiosi lapidis no-men , non praesentis temporis est explicare .

Tantum oportuit paucis admonere quo intel-lectu apud nos templa dicantur, & quid unumillud templum Dei ex pretiosis lapidibus con-structum significet . Quemadmodum enim sisinguli in suis quisque urbibus propter vulgorecepta templa alios pr$ fe contemnerent, quifc pulcriora habere gloriarentur , ii suorumelegantiam describerent ut ea quae alii habent,inferiora esse arguerent ; sic nos , iis- qui noscriminantur quod Deum in templis sonfus ex-pertibus adorari non oportere sentiamus , eaqus; apud nos templa lhnt opponimus , & o-stendimus iis qui non sunt Sc ipsi lenius ex-pertes fuilque diis hac in re similes , nullamesse simulacra nostra inter &r gentium simula-cra comparationem; nec altaria & odoramentanostra , ut sic loquar , cum iis qua; apud il-las sunt, altaribus , adipe & länguine ; nequeexposita a nobis templa conferri posse cumdeorum lenlu privatorum templis, qua> homi-nes fenlu vacui admirantur : quippe quibus nejn mentem quidem venit divinum esse leniumquo quis Deum sentit , nec non simulacra ,templa, & altaria qua; Deo conveniunt. Nonigitur ab altaribus, simulacris, & templis eri-gendis propterea abhorremus , quod haec sitoccultae atque arcana; societatis tessera, de quainter nos conveniat ; sed quia , postquam perJesu doctrinam invenimus colendi Dei ratio-nem , sugimus quidquid vana pietatis specieimpios facit eos qui a- cultu per Jelum Chri-stum constituto recedunt . Est enim ifle solus

Bbb z veri-