Contra Celsum, Lib. VIII. 385

audivit , ait Christianos dicere : Ecce accedensad Jovis aut Apollinis aut cujuslibet alterius deisimulacrum , contumeliis illud lacesso alapisque ca-do , nec tamen ulciscitur . Nescit videlicet in le-ge divina legi inter alia hanc prohibitionem :

Exod. rr. Diis non detrahes , ut ne os nostrum assuescat18. cuiquam maledicere : quippe qui audierimus :

Rom i-> 14 Benedicite & nolite maledicere , & didicerimusquia maledici regnum Dei non possidebunt . Eti.Cor.6.10. j nter nos j ta j n f^ nus est ut haec dicat ,

nec videat nihil hujusmodi injurias prodessead evellendam, qua; de diis concepta est, opi-nionem ? cum suerint homines qui, licet omni-no Deum non agnoseerent & Providentiam tol-lerent , & perniciosis impiisque dogmatis or-tum dederint lectis quorumdam qui Philosophihabentur , nihil tamen eorum passi sunt qua;vulgus mala judicat, nec qui eorum dogmati-bus adhaeserunt : immo ditescunt & sani cor-pore sunt . Quanquam si detrimentum in illisquaeras , videbis eos vere detrimentum passos.Nam quod majus detrimentum est , quam exmundi conditione non intelligere Conditorem ?Ecqua; miseria pejor , quam caeca mente esse& non videre mentium omnium opificem &

patrem ?

59. Postquam ejusmodi verba Christianis ,quibus minime conveniunt , per calumniamtribuit , sibi ipse defensionem parasse putat ,sed qua; ludicrum est potius quam defensio >cum tanquam nos alloquens : TJon vides , in-quit , 0 bone , esse etiam qui tuum damonem nonmodo coram contumeliis oneret , sed etiam exomni terra marique expellat, & te quasi simu-lacrum illi consecratum vinculis confringat , tra-hat ad supplicium , & cruci affigat; nec dcemonille tamen , aut , quemadmodum loqueris , illeDei filius ex iflo pcenas repetat ? Qua; quidemdefensio locum haberet $ si , quos nobis ser-mones adscribit , iis uteremur : quanquam nectum vera diceret , cum Dei filium appelletdaemonem. Ex nobis igitur , qui daemones om-nes dicimus esse malos , qui tot homines adDeum convertit , non ille daemon est , sedDeus Verbum & Dei filius : at Celsus , quimalos a se dsemones agnosci nullibi significa-vit , nescio quomodo sui immemor Jesum dae-monem nominet . Ceterum poena; impiis in-tentatae accident aliquando iis, qui post reme-dia omnia quae detrectarunt , in malitia , utita dicam , insanabili deprehendentur.

40. Et nos quidem cum sermonem de pce-nis facimus , multos hac de poenis doctrina apeccatis avertimus ; sed quid ille , quem Cel-sus Apollinis aut Jovis sacerdotem dicit , resspondeat, consideremus.

a Sero , inquit, molunt Deorum mola . —

&

k b In natos natorum & qui nascentur ab illis.

Deuti 16 Vide quanto istud praestet: TJon occidentur pa.

" • 2 4- 1 • tres p., 0 , nec ßm p ro p atr ihits , sed unus-

Jerem.ii. q u ^fq ue P ro peccato suo morietur . Et hoc : Co-30. medentis uvam acerbam, obfeupescent dentes ejus.

Ezecb. 18. Item illud : Filius non portabit iniquitatem pa -2o ’ Tom. I.

tris , & pater non portabit iniquitatem filii >justitia justi super eum erit , & impietas impiierit super eum . Quod si quis dixerit huic

oraculo,

In natos natorum & qui nascentur ab illis ,

simile esse istud : Oui reddit peccata patrum in Exocl .filios, in tertiam & quartam generationem eorumqui me oderint , discat ex Ezechiele parabolamesse , qua reprehendit dicentes : Tatres comede- p zec £ 1 $ 8 ,runt uvam acerbam , & dentes filiorum obflupe- ‘scunt. Unde subsequitur : Vivo ego , dicit Do-minus , ni quisque suo ipsius peccato morietur .

Quid autem parabola de peccatis usque adtertiam & quartam generationem reddendis si-gnificet , prassentis temporis non est expli-care -

41. Post haec anicularum more convitians :

Tu , inquit , maledicis illorum simulacris eaqueludibrio habes •• qui fi Baccho ipfi aut Herculipräsent i convitiatus effies , fortasse latus non di-sceffijses . Sed qui präsentem tuum Deum disten-derunt suppliciisque cruciaverunt , ii ob ejusmodifacinus nihil mali paffi sunt , sed neque longo postilla tempore . Qitid novi ab illo tempore acciditquod fidem faciat eum non impostorem hominem ,sed filium Dei esse ? Ille ipse , qui filium miseratut quadam amunciaret , eum postea ita crude-liter excruciatum ut una cum ipso mandata pe-rierint , neglexit , & tot elapsis sacculis jam non-dem expergiscitur . Ecquis tamen inhumanus pa-ter ? Sed enim , inquis , non contumeliis affeffusest , nist quia fortasse voluit . .At quos proscin-dis injuriis , illos etiam dicere licet fic trattarivelle , & propi crea injurias aquo animo tolera-re . TJam paria paribus conferre optimum ■ Quan-quam illi conviciatorem severe puniunt , qui id-circo aut fugit & latitat , aut captus ad suppli-cium protrahitur . Ad ba;c respondeo maledice-re nos nemini. Scimus enim maledicos Dei re- t Cor.6 in.gnum non possessuros esse , & legimus : Orate pro

exsecrantibus vos : &, Benedicite & nolite male-dicere. Notum nobis est & istud, Maledicimur& benedicimus. Et quidem si convitium quan- r.Lsr.^.iL.dam habet vindicta; rationem ei qui injuria af-fectus videtur , nec hanc nobis permittit Ver-bum Dei , quanto minus maledicere oportet ,cum id facere magna stultitia est ? Aique au-tem stultum est maledicere lapidi, aut auro ,aut argento versis in formam , quam, qui pro-cul sunt a divinitate, Deorum esse existimant.

Neque etiam inanima simulacra ludibrio habe-mus, sed eos , qui cultum illis tribuunt . Sedneque, si quidam daemones quibusdam simula-cris insunt, quorum alter Bacchus, alter Her-cules putetur , illis 'convitium facimus . Hocenim cum inutile est , tum animam mansue-tam , pacificam, tranquillamque dedecet , cumdidicerit nemini , quantumcunque malus sit ,conviciari oportere , sive homo sit , sive dae-mon .

42. Nescio autem quomodo Celsus impru-dens eo prolapsus iit , ut quos paulo ante da;-mones aut deos laudibus extulerat , eos nuncrevera pessimos esse ostendat , ut qui puniant

Ccc vin-

a Sero. ) Alibi versus hic proverbialis legitur integer.

Sero molunt Deorum mola , molunt autem lente.

Plutarcb. De fera Numinis vindilla . Atque adeo non videoquid utilitatis adfit iis , qui fero tandem molere molis deorum

dicuntur : cum hoc patio & juflitia reddatur obscura , & ma-litia metus evanescat. Spencer.

b In natos. ) Hom. Tl.zo. zo8. Et nati natorum & S u inascentur ab illis. Spencer.