17* E X O R I G E N

«on facientes eam. Vasa igitur simpliciter sunt,se.d ad aliud asservata.

2 7- Qidt? venit dies ipsorum. ) Venient, in-quit, captivi quidam Judaea?, feliciter annuntian-tes ultionem contra Babylonem - Potest etiamjntelligi de liis qui ex idololatria convertuntur,quam Babylonem appellat f^qui venientes in Sionspeculam , nempe ecclesiam , nuntiant ultionemA Domino Deo .

29. An nuntiate in Babylone multis. ) In Ba-bylone multi sunt, Jcrosolymis pauci. Dictum7.7. est enim : Non propter bpc dii exit vos DominusJ}eus vefler , ex eo quod multi eflts . Vos enimpr<e omnibus paucissimi eflis . Nam pauci veresunt qui salvantur , quique per angustam viamingrediuntur. Jubetur autem unusquisque arcumtendere in latam & spatiosam Babylonem , utjn ea nullus evadat.

29. Retribuite ei fecundum opera ejus . ) Quotquisque babet cogitationes pietati repugnantes .Multi sunt Babylonii qui urpote peccatores ter-ra? necandi st!nc , a quibus qui liber evaserit ,civitati adscribitur Dei qui Babylonis injuriamulciscitur . Putabat enim se propriis viribus vi-ctoriam obtinuisse, & adversus Deum superbie-bat . Combusto autem templo , sacra vasa inpellicum usum conversa sunt . Quapropter infru-ctuosam gentem, uti sylvam quamdam igni ab-J«, 50,31. sumpsit , ideoque ait : Ecce ego ad te contume-liose agentem , dicit Dominus exercituum .

CAPUT LI.

3. Et nolite parcere juvenibus ejus . ) Con-summationem repente futuram praedicit . Sicutenim diluvii tempore & in diebus Loth omnesnegotia vitae transigebant , donec venit diiu-viiTm , & ignis , & delevit omnes , sic erit &consummatio repentina , atque improvisa , cu-jus figura fuit , qua? uno momento concidit•vel solo tubarum clangore Jericho . 'Et tempo-re Dominica? passionis repente concidit Baby-lon , abrogante Christo dogmata gentilium ido-lorum , & liberante eos qui' e gentibus credi-derunt.

7. Calix aureus Babylon . j Aureus est Na-buchodonosoris calix ad fallendos homines , ntaccipientes bibant, dum vident aurum, & visupulchrum, & cogitatu speciosum; sed quod ineo judicium est , non animadvertunt - Improbaenim ejus dogmata vocum elegantia ornata sunt,decipientia elocutionis venustate & methodo ar-tificiosa . Nam & omnis poeta excellens calicemaureum comparavit , venenum immiscens idolo-latria? , turpiloquii , & omnium anim$ malo-rum . At Jesus noluit calicem aureum , ne illi§• § 7 - 4 - 7 , similis elfe videretur. Quapropter habemus the-saurum hunc in vasis fitiihbus , sed salutis qua?in eo est. Caeterum calix aureus Babylon, cumJeret». 51.7. a d ultionem venerit, in manu Domini est, quae\bid. olim tetigit Job , inebrians universam terramira , moerore , amoribus , inani gloria . Quotenim sunt peccata, totidem sunt ebrietates, tan-quam vino commotis omnibus , nihilque stabi-le habentibus. Justus vero terra non est. Cumenim in terra sit, habet incilis conversationem,gcpicj.2<' l 9- & non audiet : Terra es , & in terram rever-tens 3 sed convenienter : caelum es, & in caelumreverteris , fers enim caelestis imaginem , fixur-is tie stas,

9. Curavimus Babylonem , & non est fanar

E S E L E' C 'T Ä

ta . ) Babylon non est desperata , Neque enimdixisset Si forte, fanetur . Quam aliam animampro desperata habebimus ? Quod si non salvaest, per ipsam stetit ; ita ut optimi quique me-dici respondeant, dicantque : Curavimus Baby •

Ionem & non est sanata , derelinquamus eam .

Nec enim defectu eorum , aut medicinae , autresinae curata non est. Porro medici sunt ange-li sub magno medico Deo , qui curare obse-quentes volunt, Sin minus, dicent: Dereltnqua. lbid. 5 1 '?'mus eam , eamus unusquisque in terram suam ,suumque locum, & suum opus, quoniam appra- lbid’pinauavit ad cotium judicium ejus , reprobanteseam ut incurabilem & pasturam , qu® pati de-cet desperatos. Nam & corporum medici dese-runt incurabiles, ne in manibus eorum morian-tur , quod faciunt angeli . Porro quoties pecca-mus, judicium nostrum crescit & ad sidera tolli-tur , id est , usque ad sanctos , & tunc Deusprofert judicium suum ad deprimendum judi-cium a peccato sublevatum , humilians pecca-tum, & condigna retribuens.

10. Pemte & annuntiemus in Sion , ) Ifäiasquoque vaticinatus est: Super monte campestriextollite signum , elevate vocem illis , hortamini 1 ^ 1 'manu . Ira porro Persas Medosque hortabanturprophet® jam rerum Babylonicarum potitos ,ut super muros illius expugnand® belli signumerigerent, quo militibus aggressionem indicarent,

Et in promptu habere arma jubet, arcus vide-licet Medorum.

17. Stultus fa&us est omnis homo in scien-tia. ) Simile huic, Stultus fa8us est omnis ho-mo a scientia. Paulus habet .- Nonne stultam fe- f o or ,]Acit Deus sapientiam hujus mundi ? Tempus vi-sitationis, destructio est idololatria? post Chri-sti adventum ; vasa belli eu® Babylonius dis-persit , sunt viri Juda & Israelis bellatores ,pro quibus minatur se in omnes animadversu-rum .

21. Et dispergam in te , &c. ) Ascensoresequorum, Daemones sunt, qui carnis voluptati-bus insident. Et olim quidem JEgypti equum & ^ XQ d.%^ 'ascensorem projecit m mare : hi vero varios assectus in nobis jungentes quatuor virtutibus op-positos moliuntur currus. Et iracundus quidem& valens ad malum, est vir, qui vero volupta-tibus deditus est, mulier; & senex quidem, in-veteratus dierum malorum ; juvenes autem , dequibus Isaias dicit : Esurient juniores , & fati- ^ |

gabuntur juvenes , ektltque sime viribus erunt .

Et contra, Qui sustinent Dominum commutabuntfortitudinem , plumas abjicient ut aquila , cur-rent 3 & non fatigabuntur . Electos nunc in ma-lo ait, cujufmodi illud est • Et cibi illius e/e- haesis81. Et qui sunt pro virtute electi, a Nabucho- *donosore deglutiuntur. Habuit quoque virgines,has quidem Vestales , illas vero Pythias , aliasaliis modis . Quin & anima qu® divinum nonsuscepit semen , illi virgo est . Habet & pasto-res , & doctores qui sequaces instruunt; sed &agricolas zizania disseminantes , & cultura? spi- I

narum'tribulorumque studentes, id est, terrena-rum in hominibus curarum . Habet & duces >

in malitia, & principes, & praecipue illos q ui *bufeum nobis est colluctatio adversus principar ppbef^'tus <& potestates . His itaque omnibus Dens re-tribuit in conspectu eorum, qui paule» ante di-xerant .- Venite & adoremus tn Sion magnaliaDei .

2j. Ecce ego ad te montem corruptum . )

Mon-