lf'

IN MATTHiü

v. 6 . ptdßorriöneni fidei , utilis sit, efficitque a ut per-a spicäx -fiat animus , spectans ad id quod prodest >

b b nec panis materia, sed super eum prolata ora*ti° , ea est quae illum juvat qui non indignej Deo hunc comedit. c Et haec quidem de typi-lo«,, ** co , & symbolico corpore . d Multa autem de6 *j*ipso Verbo dici queant, quod caro factum est,

* verusque cibus, quem qui comederit , omninoin aeternum vivet , cum nullus malus eum pos-sit comedere : nam si fieri posset ut in vitiosi-tate perseverans comederet eum qui caro factus«st, cum Verbum fit & panis vivus , scriptumIbsi, 6 non suisset , Quicumque manducaverit hunc pa-* nem , vitlurum eum in sternum f

15. Postea videamus qua ratione quae egre-diuntur & polluunt hominem , non proptereahominem polluunt, quod ex ore egrediantur »sed causam polluendi in corde habent, quandoegrediuntur cx illo cogitatjones mal$ , ante illaquae egrediuntur per os , quarum species sunt1 ;> homicidia, adulteria, fornicationes , furta, falsa9 ‘ testimonia, blafpbtmue hac enim sunt qua co-inquinant hominem , cum e corde exeunt , &inde egressa transeunt per os: adeo tit , si ex-tra cor non prodirerrt, sed ibi circa cor retine-rentur , non concessa illis facultate ut 01 c ef-ferrentur , citissime profecto evanescerent , necamplius homo pollueretur. Fons itaque & omnispeccati principium sunt malte cogitationes , nisienim ha? victrices suerint, neque homicidia su-tura suat, nsg adulteria, nec aliud qpid simile:

a Uti perspicax fiat animus &c. Hic est enim verus ille fru-ctus , de quo in quocumque die comederimus , aperientur oculinostri, & erimus scientes bonum & malum : Hic est verus il-le panis, in cujus fractione aperientur oculi nostri , & Deumcognoscemus. Huetius.

b Nec panis materia &c. ) Hoc est , <r<j vhvtf&r , de quosupra, accidentia scilicet qua; fuerunt materi® panis . Ea au-tem nihil ad sanctitatem comedenti conferunt , sed sermo su-per vane urolatus ; cum enim vi ac virtute illius fiat mira il-

pw pane prolatus ; cum enim vi ac virtute t ■ ■ ecc l e sia;la panis in corpus Christi conversio , quam_pl?cui ,Transubstantiationem appellari , ,& corpus Christitem plurimum ad sanctitatem consequendam HI V ” ’ . .c'

ro pectore exceptum sit , beneficium hoc sermoni il 1 ?" r|super pane prolato acceptum quodammodo referre pot ymu .

c Et '1 Ue quidem de typico &c. ) Corpus Christi sub typo& symbolo panis occultum & involutum , cum accidentibuspanis qua: cprpiB Christi tegunt, typicimi L symboheumcor-pus dici potest; sive quod spece & simil.tud.ne, hoc est tyo r 1 , A aianic fis . corpus Christi revera sit , uve, ut

f.,. -Lri°L. L

eorpus Christi , ut est rccsc .. sive

sus tpfius , ut fuit ,« cruce, C ut j ^ sym ^

quod corpus & sanguis Christi sint res« f conci ij um Triden-Jf, Ut sciscit Nicae.num concilium y vel, . ^ futura: «o-

tinum , quod sacramentum Bucbartsttß fi P S , , E uniusfirce gloria , & perpetue felicitatis , a.deaque symhhnm uniusillius corporis , cujus ipse { Salvator \ caput »vAl s/iritatis»os , tanquam membra , arSiJfima fidei , spes > ® ,

connexione a ßst ri (ios esse voluit t live tandem quodcorpu.Christi & sanguis sint fidei & promiffionis sytsibolum ,& typjuxta Clementis Alexandr. sententiam Iis». 4. P®dag- Altosautem, inquit, & Dominus in, evangelio fecundum Joannem ,aliter per symbola sig n ifi cavit . Edite meas carnes, inquietis,& bibit» meum sanguinem, manifest 0 fidei & promissionis po-tulentum allegorice designans Praclare Maximus martyr mScholiis ad Dionysium : Nannudum scilicet corpus Christtcan-tingimus, sed sub symbolisdelieeUens, &c. Igitur symbolicumcorpus idem est, quod mysti eum eorpus, quod est proprie Ja-cramentale , Huetius.

A Multa autem &. c. ) Videtur alius esus corporis Christi si-gnificari, atque ille de quo mox egit ; ut revera duplex est,facramentalis alter , quum videlicet corpus Christi ore recipi-mus : alter quam side Verbum carnem factum comedimus .Uterque esus diserte explicatur capite Joan. 6 . & posterior qui-dem a versi 31. ad hac verba vers.5,. • 0 ' dipros *J"*J

f»V«' prior vero ab his verbis ad versi yy. Id docent Catho-lici interpretes fere omnes. 8acran^>,,..i.,--' .t™ u>nr» orono-

m Tomus XI. 271

propterea unusquisque omni custodia suum corservare debet : etenim cum venerir Dominus indie judicii , illuminabit abscondita tenebrarum , x . Cor, 4» S«& manifestabit consilia cordium; omnibus inte-rim cogitationibus homines accusantibus , velexcusantibus, cum videlicet illorum consilia eoscircumsteterint - Tales autem sunt mala» cogi-tationes , ut nonnunquam ea quae bona viden-tur , & opinione multorum laudanda, reprehen«sione digna efficiant. Si igitur eleemosynam fa- tnatth.6.1.cimus coram hominibus , in cogitationibus no-stris ad id attendentes , ut hominibus videamuresse humani, & humanitatis nomine celebremur fmercedem recepimus ab hominibus : & in uni-versum quidquid ita fit , ut is qui facit , con-scius sibi sit se inde gloriam ab hominibus ex-pectare , e mercedem »on habet ab eo qui vi- ®det in occulto , & mercedem reddit iis qui inocculto puri sunt. Sic igitur & quse videtur es-se castimonia , si cogitationes habeat ad inanisglorite, vel lucri cupiditatem spectantes; & q»Lexistimatur esse doctrina ecclesiastica, si per adu-latorium sermonem illiberalis fiat, vel lucri ali- 'cujus oblata occasione, vel cum quis ab homi-nibus doctrina? nomine gloriam quaerit, non eo-rum censetur este , quos posuit Deus in ecclesia uCortz.ii,primum apostolos, secundo prophetas, tertio do-ihres . Simile autem dices de eo qui episcopa- i.Tim , j. 1.tum desiderat , ut gloriam apud homines con-stquatur , vel hominum assentationem captet ,f vel qutestum ab iis actipiat , qui sermonem *

fidei

e Mercedem &c. ) Non habet mercedem , hoc est , vitam e ter-nam , quae recte factorum finis est & rnerces , ut mors pecca-ti . Huetius .

f Uel quastum ah iis accipiat qui sermonem fidei &c. ) Sen-sus est : vel emolumentum ab tis capiendum , qui recens adChristi fidem conversi, pietatis causa dona offerunt. Quod ali-bi, Adjes ßuaihdai , ( sermoregni ) Aoj-o; (SOToplai , [ser-mo salutis 1 s.dyos &etyyi\ ist , ( sermo evargilii ) XoyocCOJJs-n , ( sermo crucis ) Xoyoi jMTuJhay» l, [ sermo reconci-liationis ) Xrjy 0i dxoheiocs , ( sermo veritatis ) Xoyos gasis ,

[ sermo vitie ) xdyoi vireas, ( sermo fidei ) \siyos SiKcuo-OUPOS , ( sermo justitia ) & fopissime , * c 'yof $e£ -' 1 firmoDei ) illud hoc toco xsiyos ( sermo ) appellatur : quemadmo-dum -pud Mare. I4 . 4 . & 4. jj. & Act. S. 4 . & passim . Igitur^perlitat <TU>V xoyty , ( amplcßi sermonem ) idem est acVporh llU <r< ^ y Xefyj* irinas , ( ampleSH sermonem fidei )

sive nfi Koya dsayytXia, ( sermonem evangelii ) hoc est ,a d Evangelii partes transire, 8c fidem amplecti, ut 1. Tiro. 6.

L Qrig- * n 29 i Familiaris est autem utraque locutio

Origeni- Inde dicti vpacnxurot [ Proselyti ) qui relictis Gen-tilius syperstitionibus circumcidebantur . Eorum qui recens ver-

buniDd receperant m nascentis ,11, s ecclesi!B p rilI , or dii s insignis

erat /eius, & prolusiffima .n ecclesiam l ars i tas , ad e o ut quotquot

foffijsotes agrorum 1 out domwumerant , vendentes afferveqt pre-tia eorum qua, vendebant , b ponerent ante pedes apostolorum :dividerentur autem prQUt citt ^ e er ~ at - Jnctemencum dein-de. cap ente in dies Lhtistiana repub.Iica cum ex eju'finodt ven-ditionibus non nisi incerti * r a sacerdotum & pauperumalimoniam caperentur, nec constans bonorum ecclefi® aestima-tio fieri posset, placuit domos, ipsas & pradia ecclesiis attribui,e quibuscerti reditus quotannis provenirent. Id docet UrbanusPaoa in epistola Decretali - Praite.rea mos ille in veteri ecclesia

in *§» «t Christiani, ad templa ac-cedentes’, vel i^con-bam, ut colligi potest ex Jiliberitani Con-C -i - ,s vel certe m arcam ad id paratam pro libitu &

pietate stiptm demitterent. Id a Paulo ,.,><« , r.^Cor. 16. t. a.Ar A!\a\l'ec 2. Cor. 9. 5. 6 . appellatur ; hoc est cTuThoyn ,Or . f,. \i laß^nis est.Justini locus Apolog. 2- pro-Christ.'si°n 'divites fi nt & vo i unt ' «f Mitum unusquisque suum ,Q~od vult largitur l Ö* quod colligitor, apud.prefidem. depo-

prapter

__ .- — - » vcn. 5y. ici uvf»“’ '

lici interpretes fere omnes. Sacramentalem, esum ft>P ra pr °-^üsui. ^ • - de alio hic agitur. Id fi caute aniqiaavertiuec

__-sin. - - -

suit Origenes . . »u-:u v«—- ——- . .

vmcentius Bellovacensts, hac profecto non scripsisset; fea tnCcmncntario ejus ( Qrigenis ) super Matthaum cavendum estquod dicit panem illum quem dedit Dominus, discipulis , non.fuisse verum eorpus ejus « exponens illud mastice de pane DetVe rbi. Huetius.

im autem opem, fert orphanis & viduis g tisque qui velmorbum, ^e alia de cauja egestate premuntur, %r,- quij„„. ■ .vnculis , «St hospttikus peregre advenientibus , &\tsemel absolvam, omnmm tnopum eupam gerit: q U£ «Vobc tsifere retulit Temil. in Apologetico, cap. 39 . Coimus, inquitad litterarum dtvtnarum commercium , & c . & mox ’ Et ia f'quod arae genus est , non de honoraria summa quasi redlmul'

religionis congregatur . Modicam upusquijqse flipem ri

Aie, & fi. mosto velit & fi modo possit ,% P olT^„T scompellitur, sed sponte confert.. Uaic quasi deposita tir, st* T™"Nal inde non epulis , nec potaculi J

dispensatur , sed egenis alendis , bumandifyne , & fucr is acpuellis re, ac pannsibus destitutis, jamque domesticissenibus ,

IB"

.jiii

'M'