in Matthaüm Tomus XV.

79

Uid

6 .

IbU

8.

-U,

[ ‘d.

ir.

&ETUS INTERPRETATIO.militer & circa sextam horam & nonam fecitvocatis* Et quia his qui circa undecimam erantVocati , excusantibus se propter otium totiusdiei , sic dixit : Ite & vos in vineam . Sed &quoniam quasi extra vineam constitutus patersa*milias j & inveniens operarios ibi , primos qui-dem misit in vineam, secundis autem dixit : Ite& vos in vineam : similiter eumdem sermonem ,& qui circa undecimam fuerant vocati : Ite &vos in vineam. Intelligat autem qui potest, quidsit forum, quod in gratco nundina ponitur, inquo otiosos stantes invenit Jesus . Secundo estsimiliter requirendum, qui sunt stantes circa un-decimam, quibus dicit : Quid flatis bic tota dieotiosi ? Aspiciat autem quis , qua» sit excusatioeorum qui toto die steterant otiosi, & quis es-set dolor standi eorum, qui toto die stare otio-si sustinuerunt, ut cum fiducia responderent ,quoniam parati quidem suerunt ad opus, nemoautem eos conduxit : quasi plurimi estent quiconducerentur, non autem & qui conducerent.

29. Nec-non & diligenter oportet attendere,& quod Iero facto dixit dominus vine^ procu-ratori suo : Voca operarios , CT redde eis merce-dem , incipiens a novi fimis usque ad primos .Qusres autem quid movit Dominum vinea utjuberet procuratorem vinete vocare operarios, &reddere eis mercedem incipientem a novissimis,& ascendentem usque ad primos : ut primi qui-dem accipiant, qui circa undecimam erant con-ducti , secundi autem qui circa nonam , tertiiqui circa sextam, quarti qui circa tertiam, no-vissimi vero qui mane . Hoc enim manifestissi-me declaratur ex eo quod dicit : Redde merce-dem , incipiens a novissimis usque ad prtrpos .Quis autem & extra dominum vinea; sit domi-ni procurator dans mercedem juxta domini jus-sionem . Sed & si qui vocati fuerant circa no-nam non portaverunt pondus diei & sstiirn ,manifestum est quoniam non illi murmuraveruntadversus patremfamilias dicentes : Quoniam hi no-vi fimi unam horam fecerunt , & aquales eos se-cijti nobis , qui portavimus pondus diei & astum.Neque illi qui sexta hora vocati sunt , pondusportaverunt diei , nisi forte dimidium . Et quitertia sunt vocati, non totum diei pondus fusti-nuerunt, sed si oportet caute dicere, dimidiumdiei & quartam partem diei- Soli autem qui exMane conducti sunt, pondus diei sustinuerunt ,& astum totum : cseteri autem secundum men-suram temporis quod fecerunt in vineam , por-taverunt .

Matth ■ 20.

4.

lbid. 7.

lbid. 6,

sed illud: Quod justum fuerit , dabo vobis-, cumaccersitis item circa sextam & nonam horam iti-dem egisse notandum est, necnon & iis qui cir-ca horam undecimam excusationem dederant curtoto die otiosi stetistent, dixisse: Ite & vos in•vineam-, tum & cum extra vineam elset, inven-tis ibi operariis, priores quidem in vineam mi-siste, posterioribus autem dixisse: Ite & vos invineam similiter vero, eadem verba iis dixissequi circa undecimam vocati sunt: Ite & vos invineam. Perscrutetur item qui poterit, quod-nam illud forum sit in quo alteros otiose stan-tes invenit egressus paterfamiliasj quinam etiamcirca undecimam horam stantes reperti sint ,quibus ait patersamilias : Quid hic statis 'totadie otiosi ? haud secus pervestigandum est . Adeorum etiam qui toto die otiosi steterunt excu-sationem aliquis attendat , quique per totumdiem standi tolerato labore confidenter dixeruntse paratos quidem ad operandum , a nullo au-tem suisse conductos j quasi opera: quidem plu-rima; fuerint; conductores, non item.

29. Neque vero negligenter illud notandumest: Cum Jero sablum esset , dixisse dominum vi- Matth. 20.tiea procuratori suo; Voca operarios , & redde 8 r .tnercedem , incipiens a novissimis usque ad pri-mos. Nam qua re permotus vinea; dominus pro-curatori jussit , ut vocaret operarios & merce-dem eis redderet, initio a postremis facto, atqueita ad primos usque progrediendo 5 ut prioresquidem mercedem reciperent qui hora undeci-ma, secundi qui nona, tertii qui sexta, postillos deinde qui tertia, & postremi tandem quisummo mane suerant conducti ? id enim vel in-de liquet: Redde mercedem , incipiens a novissi-mi usque ad primos . Quinam vero preter ip-sum vineae dominum , domini procurator illeest, qui mercedem ex domini mandato pendit?

Sed si diei pondus & testum non portaverantqui hora nona accersiti sunt, nec illos certe ad-versus patremfamilias murmurasse perspicuum est,dicentes : Hi novissimi una hora fecerunt , &pares illos nobis fecisti , qui portavimus pondusdiei & astum-, neque porro pondus dici porta-verunt qui sexta hora acciti sunt , nisi fortassepartem diei dimidiam: nec item qui hora ter-tia sunt advocati pondus totius diei portaverunt,sed diei semissem tantummodo cum quadrante >si modo res accurate explicanda est ; verum iiduntaxat qui dilucescente primum die conductisunt, diei pondus & asstum portaverunt; ac to-tum quidem qui summo mane sunt conducti ;neter ultimo;

lbid . i*.

, profecerunt.

temporis

reliqui autem , P r:ratione quo opus in vinea

jo. Quoniam autem in variis parabolis vinea;mentio injicitur, an ad diversas res significandasfiaillatim vinea usurpetur, an ad eamdem, qme-rf potest. Ego vero disquirendum esse existimocur non omnibus qui primi venerant, & se plu-ra accepturos suerant arbitrati, & adversus pa-tersamilias murmuraverant, responderit paterfa-milias, sed uni duntaxat illorum dixerit: Ami-ce non facio tibi injuriam ; nonne ex denarioconvenisti mecum ? volo & huic novissimo daresicut & tibi . Ha;c igitur & iis consimilia inproposita parabola ab aliquo investiganda conti-neri certo affirmare possum; verum & super eapro dignitate disserere, ad alium minime perti-nere, quam qui vere dixit: N»s autem sensum, id enimvero praffidenter quoque pronuntiabo . Quis igitur cognovit sensumparabola delitescentem , prsterquam qui seipsum Paracleto permisit , de quo

Bbb 2

30. Quoniam autem diverse parabola; sunt vi-neam nominantes, querendum est utrum fecun-dum diversas res & vinea intelligitur, aut secun-dum ipsam rem. Ergo arbitror oportere discu-tere , & quare non ad omnes qui primi vene-rant , & existimaverunt quoniam plures essent ac-cepturi , & murmuraverunt adversus patrefami-S«l4. lias, sed uni eorum dixit : Amice non tibi factoinjuriam conveni tecum . Et volo huic novissimodare quemadmodum & tl p t . Quoniam autemh$c & talia suscipit parabola prsesens > potesti quidem requirere quis in ea : digna autem dice-

re est nullius , nisi ejus qui dixit : Nos autem' sensum Christi habemus .

Christi habemusDomini in hacTom. 111.

Wiatth 20.14.

l.Cor.z- 16 -

lbid.

ait.