GilgilU
16 Ap OLO si I A
%At!stöUlk «- causa efficiente proxima varia’ etiam sunt opiniones. Auslote-pimo decauja 1 CS enim catisitm hanc efficientem ait esse frigiditatem & liccita-tfficitntt mt- tcni.qux in lapidibus vaporem , stiern materiam metallis proxi-,a 4 ' mam judicavit,in illis sublatum & inclusum comprimunt & den-sant. Quod non ita accipiendum est,ut in eorum ortu caloris effi-Cbemi/lArum dentiam neget: Illx enim exhalationes caloris opera inter lead-tpinie. miscentur, & ad aliquam spifiitudinem adducuntur & conco-quuntur,sed admixtio illa frigore postea dentämr & in metallum• evadit. Alehemistx vero sulphur,quod partem materia: metallo-rum putant , efficientis caulx vim obtinere profitentur,exemplocinabaris facticia;, qua: ex argento vivo & sulphure mistis con-tpi- crescit. Gilgil Maurus calorem vehementiffimum causam effi-cientem esse ponit, ut in vitro,quod cx cineribus conflatur. Al-•silbnti Ma. bertus autcmMagnus.causam hanc efficientem esse ait majoremgni opimo. orbis.qui formas naturales explicat per motum coeli & qualita-tes elementorum, ceu artifex explicat formas artis securi autmalleo. Verum fixe Alberri opinio de causa efficiente, potiusde universali quam particulari existimanda & intelligenda est.Universalis enim hxc causa agit primum in .elementa, quae postmultas mutationes tandem in materiam proximam mutat.
Georgius autem Agricola de caula efficiet)te particulari pro-xima Aristoteli subscribit, quxmihi verior sententia videtur: Abeffectibus enim causa* proximae dignoscuntur. Atqui metallasunt corpora naturalia tantum mixta simpliciter, necquicquamultra missionem habent A effectus missionis simplicis a solis Klc-Quomodotlt- mentorum primis'facultatibus proficiscitur -. Moventur enim e-menta movi ■ lementa & milccnturpcr proprias luas qualitates. Calor igiturantur & mi- , lnnlum niiscct ea, Lcad proximam metallis materiam deducit,
moZTl pZ C l Ua '" P ostea tH " US conilnil § it -
dtutnda. *" Prxtcrca hxc sententia cx inductione probatur. Si enim innubibus,ut ajunt,ex duplici illa exhalatione frigore densata fer-rum gigni,& in terram decidere, verum est, quanto magis subtusterram ex eadem exhalatione ii igove denlata metalla gigni veri-simile est ?
Hxc litnt qux ad cognitionem natura: metalloriim,qux solavi naturae concreverunt,pertinere dicenda existimavi: Nec plu-ribus agendum est, seu quod a plerifquc probatissimis Auctori-bus explicata lint,fcu quod alia fit arti materia proxima,alix cau-sa: efficientes , naturales tamen & qux ad eundem tendunt sco-pum arte ministra.
furi sttunda Cognitio hujus materix proximx & efficientis caufr apud- Argyvopai* artem fecunda est in ordme.paititionis Argyropoeix& Chryso-(rCbrjsofai* pocix. Sunt autem adeo neccstarix.ut iis ignoratis ars nec scirinec dici postit. Harum cognitio viam & iter demonstrat,quibus
ad finem