fortiter & constanter pertulerit agones vit® ,& certamina pietatis : ibique hoc quod jamhic praedictum est , verius manisestiufque co-gnoscet , quod non in pane solo vivit homo , sedDeut. 8. z. in omni verbo quod procedit de ore Dei . Sed &principes & rectores intelligendi sunt hi quiinferiores & regunt & erudiunt & edocent at-que instituunt ad divina.

4. Verum si minus videntur h®c speranti-bus ea dignum mentibus incutere desiderium ,paululum repetentes, quanquam naturalis sit &insita animae rei ipsius cupiditas , inquiramus ,ut ita demum velut species ipsas panis vit® &qualitatem vini ejus ac proprietatem principa-tuum , per theori® consequentiam describamus.Igitur sicut in artibus his qu® manu adimple-ri solent , ratio quidem quid , vel qualiter ,vel ad quos usus fiat , versatur in sensu , effi-cacia vero operis manuum ministerio explica-tur : ita in operibus Dei qua? ab ipso factasunt, sentiendum est , quod eorum qua? vide-mus ab eo facta , ratio & intelligentia manetin occulto . Et sicut ea quae ab artifice factaAnt, cum oculus noster viderit, si quid, prae-cipue fabrefactum prospexerit , continuo qua-liter , vel quomodo, vel ad. quos usus factumsit, ardet animus sciscitari : multo amplius &stiper omnem comparationem , eorum qua? aDeo facta pervidemus , ineffabili desiderio ar-det animus agnoscere rationem . Quod deside-rium , quem amorem sine dubio a Deo nobisinsitum credimus : & sicut oculus naturaliterlucem requirit & visum , & corpus nostrumescas & potum desiderat per naturam •: ita mensnostra feiend® veritatis Dei & rerum causasnoscendi proprium ac naturale desiderium ge-int. Accepimus autem a Deo istud desiderium ,non ad hoc ut nec debeat unquam , nec pos-sit expleri : alioquin a conditore Deo mentinostra? frustra videbitur amor veritatis infertus ,si nunquam desiderii compos: efficitur. Unde &in hac vita qui summo labore piis studiis acreligiosis operam dederint , quanquam parvaquasdam ex multis & immensis divina? scien-ti® capiant thesauris , tamen hoc ipsum quodanimos suos mentemque erga ha?c occupant ,atque in fiac semetipsios cupiditate proveniunt,multum utilitatis accipiunt ex hoc ipso quodanimos suos ad inquirenda? veritatis studiumamoremque convertunt, & paratiores eos faciuntad eruditionis futuro capacitatem : sicut cumaliquis velit imaginem pingere , si ante futuroformo lineamenta tenuis styli adumbratio de-signet , & fbperponendis vultibus capaces prae-paret notas, sine dubio per adumbrationem im-posita praeformatio ad suscipiendos veros illoscolores jam paratior invenitur, sic modo adum-bratio ipsa ac deformatio stylo Domini nostriJesu Christi in cordis nostri tabulis perscriha-

Luc.ip.i6 tur - Ut idcirco fortasse dicitur, quia omni ha-benti dabitur & adjicietur. Unde constat haben-tibus deformationem quamdam in hac vita ve-ritatis S c scienti® , addendam etiam esse pul-chritudinem persect® imaginis in futuro.

5. Tale opinor indicabat desiderium suum

.... st 11 ’ dicebat : Coarffior autem ex duobus, de-

\s' W' ' flderium habens diffolvi & cum Christo esse, multo enim melius . sciens quod tunc cum regres-sus esset ad Christum, omnium qu® gerunturin terris manifestius agnosceret rationes , velde homine vel de anima hominis, vel de men-

E N I 5

te , vel ex quibuscumque illis qui sit spiritusqui inoperetur, qui fit quoque vitalis spiritus,vel qu® sit gratia qu® datur fidelibus Spiritussancti . Tunc quoque intelliget qui sibi videa-tur Israel , vel qu® diversitas gentium , quidetiam sibi velint Israel duodecim tribus , 8cquid singuli populi per singulas tribus . Tuncintelliget etiam de sacerdotibus & de diversissacerdotalibus ordinibus rationem, & cujus for-ma erat in Moyle, & nihilominus qu® sit ve-ritas apud Deum jubileerum , & septimanasannorum : sed & festorum dierum & seriarumrationes videbit : & omnium sacrificiorum &purificationum intuebitur causas : qu® sit quo-que ratio lepr® purgationis, & qu® lepr® di-vers® , & qu® purgatio sit eorum qui seminisprofluvium patiuntur , advertet : & agnoscetquoque qu® & quant® qualesque virtutes sintbpn®, qu®que nihilominus contrari® , & quivel illis affectus sit hominibus , vel istis con-tentiosa smulatio . Intuebitur quoque qu® sitratio animarum , qu®ve diversitas animalium ,vel eorum qu® in aquis vivunt , vel avium ,vel serarum , quidve sit quod in tam multasspecies singula genera deducuntur , qui creato-ris prospectus, vel quis per h®c sineula lapien-ti® ejus tegitur sensus. Sed & agnoscet qua ra-tione radicibus quibusdam vel herbis associan-tur qu®dam virtutes , & aliis econtrario her-bis vel radicibus depelluntur : qu®, ratio apo-statarum angelorum ,-qu®ve causa quod iis quieos non tota fide contempserint , vel adulariin aliquibus possunt , vel erroris causa ac de-ceptionis existere . Sed & de singulis divin®providenti® judicium diseet , de his qu® acci-dunt hominibus , quod non fortuito vel casuaccidunt, sed ratione quadam tam examinata ,tam ardua, ut eam non solum sanctorum , sedfortassis omnium hominum , ne numerus qui-dem praetereat capillorum , cujus providenti®ratio perducatur usque ad duos passeres quidenario distrahuntur , sive spiritaliter , siveetiam secundum literam passeribus intellectis .

Nunc enim adhuc interim quxritur , tunc au-tem ibi jam manifeste videbitur . Ex quibusomnibus putandum est, quod interim non pa-rum temporis transeat usquequo eorum tan-tummodo qu® stiper terram sunt ratio postvit® abscessum dignis & benemeritis ostenda-tur , ut per eorum omnium agnitionem & ple-na? seienti® giatiam , l®titia inenarrabili per-fruantur. Tum deinde si aer iste qui inter c®-lum & terram est, non est vacuus ab animan-tibus , & animantibus rationabilibus , sicut &

Apostolus dijxit : In quibus aliquando ambula- EpheJ. 1. 2 .stis secundum sceeuhm mundi hujus > secundumprincipem potestatis aeris hujus spiritus qui nuncoperatur in filiis diffident ice ■ Et iterum ait : sa-piemur in nubibus obviam Christo in aera , & ita ^bes\.s6.semper cum Domino erimus.

6. Putandum est igitur quod tamdiu sanctiibi permaneant , usquequo utriusque modi ra-tionem dispensationis eorum qu® in aere ge-runtur, agnoscant. Quod autem dixi utriusquemodi , boc est : verbi gratia , cum in terrisessemus , vidimus vel animalia , vel arbores ,

& differentias eorum prospeximus , sed & di-versitatem quamplurimam inter homines : ve-rum videntes h®c , rationem eorum non in-telleximus, sed hoc nobis tantum ex ipsa quamvidimus diversitate suggestum est , ut inquira-

' mus