De Principiis, Liber III.
89
ct e egerunt, sicut Onesiphori domum , dicens:i.Tim.uio. i Oet autem Dominus misericordiam Onesiphori do-mui , quia frequenter me refrigeravit , & cate-liam meam non erubuit , sed cum Romam venis-set , solicite requisivit me , & invenit . Det illiDominus invenire misericordiam apud Dominumin illo die . Non ergo est apostolico gravitatisculpare quidem eum qui culpa dignus est , idest, qui peccavit , & collaudare eum qui lau-de dignus est pro opere bono , & rursum ,tanquam in nullius sit potestate agere aliquidboni vel mali , dicere creatoris este opus , utunusquisque vel bene agat vel male , cum a-liud ad honorem vas faciat , aliud ad contu-meliam . Quomodo autem illud quoque addit^ quia omnes nos flare oportet ante tribunal Cbri-
or.5.io. ß- ^ rec ipi a f unusquisque noflrum in corpore
suo prout gesflt , sive bonum , five malum ? Qua;enim boni retributio ei qui malum facere nonpotuit , ad hoc ipsum a creatore formatus ?vel quo pcena digne irrogabitur ei qui bonumfacere ex ipsa conditoris fui creatione non po-tuit ? Tum deinde quomodo non contrariumTim z kst huic assertioni illud quod alibi dicit : Inzq, 'domo autem magna non sunt tantummodo vasaaurea & argentea, sed & lignea & fiftilia , a-lia quidem ad honorem , alia autem ad contume-liam - Si ergo quis emundaverit semetipsum abbis , erit vas ad honorem , san£hficatum , & uti-le Domino , ad omne opus bonum paratum ? Er-go qui se emundaverit, efficitur vas ad hono-rem : qui autem immunditias suas purgare con-temserit , efficitur vas ad contumeliam . Exquibus sententiis nullatenus , ut opinor, causagestorum ad creatorem referri potest . Namfacit quidem creator Deus quoddam vas adhonorem , & facit alia vasi ad contumeliam rsed illud vas quod se purgavit ab omni im-munditia, ipsum facit vas ad honorem ; quodvero vitiorum sordibus se maculaverit , illudvas ad contumeliam facit . Itaque concluditurex hoc , quia prius gestorum uniuscujusquecausi prascedit , & pro meritis luis unusquis-que ä Deo vel honoris vas efficitur vel con-tumeliae . Unde unumquodque igitur vas utvel ad honorem a creatore formetur vel adcontumeliam , ex seipso causas & occasionespraestitit conditori.
Quod si justa hoc videtur Hier. Interp.assertio , sicut est certe ju- in Epist. 49. adsta , & cum omni pietate Avitum.
concordans , ut ex pra?ce- Sin autem semel re-dentibus causis unumquod- cipimus quod exque vas vel ad honorem pracedetibus causisDeo vel ad contumeliam aliud vas in hono-proparetur , non videtur rem', aliud in con-absurdum eodem ordine at- tumeliam fit crea-que eadem consequentia dis tum, cur non recur-cutientes nos antiquiores ramus ad animat ar-causis eadem, etiam de ani- canum & int eilig a-marum ratione sentire & hoc mus eam egisse anti-este in causa quod Jacob di- quitus propter quodkctus est antequam huic in altero dileffa , inmundo nasceretur , & Esau altero odio habita fit°dio habitus est , dum ad- antequam in Jacobhuc in ventre matris habe- corpore supplanta -retur - ret,&inEsau planta
teneretur a fratre .
Zl. Sed & illud quod dictum est, quod exeadem massa & honoris & contumelias vas fiat,non nos poterit coarctare : unam etenim na-Tom. I
tutam omnium esse dicimus rationabilium anismarum , sicut una luti massa subjacere figulodesignatur . Cum ergo una omnium sit natura'rationabilium creaturarum , ex ipsi Deus fe-cundum procedentes meritorum causas , sicutex una massa figulus, creavit & plasmavit aliosquidem ad honorem, alios autem ad contume-liam . Quod vero velut increpantis est Apo-stoli sermo quem dicit : 0 homo tu quis es quicontra respondeas Deo ? puto illud esse quod Rom ’ 9 - 10 *ostendit ex hoc quoniam ad fidelem quemque'recte & juste viventem & habentem fiduciamapud Deum talis increpatio non refertur , id'est, ad talem aliquem qualis erat Moyses illede quo dicit scriptura, quia Moyses loquebatur,
Deus autem respondebat ei cum voce : & sicut txorespondebat Deus Moysi, ita respondet & san-ctus quisque Deo ; qui vero infidelis est , &perdit apud Deum fiduciam respondendi vitassuo & conversitionis indignitate , quique dchis non ideo quorit ut discat & proficiat, sedut contendat & resistat : & ut manifestius di-cam , qui talis est qui hoc posllt dicere quassignificat apostolus dicens : Quid ergo adhucconqueritur i Voluntati enim ejus quis refiflet ? ad Rom 9 ‘hunc recte increpatio ista dirigitur quam di-cit Apostolus : O homo tu quis es qui con-tra respondeas Deoi Est ergo increpatio hoc R° m 9 - 10 *non ad fideles & sanctos , sed ad infideles &impios . His vero qui diversas animarum in-troducunt naturas , & sermonem hunc aposto-licum ad assertionem dogmatis fui trahunt ,hoc modo respondendum est : si constat etiamapud ipsos hoc quod ex una massa fieri dicitApostolus & eos qui ad honorem & eos quiad contumeliam fiunt , quos ipsi salvanda; &cperdite naturas vocant , jam non erunt diver-sas animarum natura;, sed una omnium . Et siacquiescunt quod imus atque idem figulus unumsine dubio creatorem designet , diversi nonerunt creatores vel eorum qui salvantur , veleorum qui pereunt . Jam sane eligant utrumde bono velint intelligi qui creat malos & per-
^A° S L’ an n ° n k°no qui creat bonos 8cad honorem paratos . Unum enim e duo-bus necessitas ab eis responsionis extorquet .
Secundum nostram vero afi Hieron. Versio.sertionem, qua ex prseceden- in Epist. ad Avit.tibus causis Deum dicimus Juxta nos autemvel ad honorem vasa vel ad ex procedentibuscontumeliam facere, innui- meritis , vas quodlo approbatio Dei justitia; co- in honorem fus-arctatur . Possibile namque rit fabricatum , ßest ut vas hoc quod ex prio- non dignum 'voca- Caute legeribus causis in hoc mundo bulo suo opus fc-ad honorem factum est , cerit; in alio fre-si negligentius egerit , pro culo fiet vas con-conversationis ibo meritis tumelice; & rur-in alio suculo efficiatur vas sum vas illud quodad contumeliam ; sicut rur- . ex anteriori cul-sum si quis ex procedenti- pa contumeliae m-bus causis in hac vita vas men acceperat , fiad contumeliam a creatore in praesenti vitaformatus est , & emenda- corrigi voluerit »
verit se atque ab omnibus in nova creationesordibus vitiisque purgave- fiet vas fanftifi-rit, illo novo foculo potest catum & utileeffici vas ad honorem, sän- Domino , & i»ctificatum , & utile ad om- omne opus para-nt opus bonum paratum . tum.
Denique qui in hoc foculo ut Israelito essent,
M' a Deo