9L . O Ä X G

fecerit , sensum eorum penitus possederint :maxime cum nulla eos ad resistendum virtutisgloria concitarit.

3. Quod autem sint quaedam peccata quae nona contrariis virtutibus veniant , sed ex natura-libus corporis motibus initium fumant , mani-festissime declarat apostolus Paulus in eo dumG«l. 5. i 7 dicit : Caro concupiscit adversus spiritum , spiri-tus autem adversus carnem : hac sunt qua sibiinvicem resistunt , ut non qua vultis illa facia-tis . Si ergo caro concupiscit adversus spiritum,& spiritus adversus carnem, est nobis aliquan-do colluctatio adversus carnem & sanguinem ,idest cum homines siimus, & secundum carnemambulamus , & cum non possumus tentari inmajoribus tentationibus quam humanis , cum.3 .C0r.1o.13. dicitur de nobis : Tentatio vos non comprehen-dat nisi humana. Fidelis autem Deus qui non per-mittet vos tentari supra id quod potestis . Sicutenim hi qui agonibus prsesunt, eos qui ad cer-tamen veniunt , non utcumque , neque fortui-to inter sc sinunt inire certamina, sed diligen-ti examinatione prout vel corpora viderint ,vel setates , sequiffima comparatione jungentesillum cum illo , verbi gratia , pueros cumpueris, viros cum viris , qui sibi vel sevi velroboris propinquitate conveniant : ita intelli-gendum est etiam de divina providentia, quodomnes qui in hos humans vita» descenderintagones, justiflima- moderatione difpensct sceun-■dum rationem uniuscujusque virtutis , quam ipsesolus, qui foliis corda hominum intuetur, agno-scit : ut alius quidem pugnet adversus carnemtalem, alius, vero adversus talem, & alius qui-dem in tantum tempus, alius vero in tantum,& ut alter instigetur carne in hoc vel illud ,alius vero in aliud : tum vero ut alius resi-stat adversus inimicam potestatem illam vel il-lam, alius vero adversus duas vel tres simul ,aut nunc quidem adversus aliam, nunc iterumadversus aliam , & certo tempore quodam ad-versus illam, & certo quodam adversus aliam,vel post quae gesta adversus quas pugnet , postquse vero adversus alias . Intuere enim , neforte tale aliquid indicetur per hoc quod di-

^ cit Apostolus : Fidelis autem Deus qui non pa

i .Cor,10,1?- 1 . r ., , a j , a

tuetur vos tentari jupra id quod potejtis , id eit,

pro eo quod singuli pro virtutis suae quanti-tate , vel possibilitate tentaritur . Nec tamenquoniam diximus justo Dei judicio unumquem-que pro virtutis suae quantitate tentari , idcir-co putandum est , quia omni genere debeatvincere qui tentatur : sicut ille quidem qui inagone contendit , quamvis aequa moderationecomparatus sit adversario, non tamen omni ge-nere vincere poterit . Verum nisi aequalis fue-rit concertantium virtus, non erit justa palmavincentis, nec juste culpabitur victus , propte-rea quod permittit quidem nos tentari , nontamen supra id quod possumus : pro viribusenim nostris tentamur : nec tamen scriptumest, quia faciet in tentatione etiam exitum su-stinendi , sed exiturti ut sustinere possimus. Utvero hoc quo posse nobis jpsc dedit vel stre-nue , vel segniter impleamus , in nobis est .Dubium enim non est quod in omni tentatio-ne adest nobis tolerandi virtus , si tamen noscompetenter utamur virtute concessa . Non

a Utrum unicuique homini Angelos duos , bonum unum ,maluxn alterum fifliui adfistere Origenes putaverit , fuse dis-

£ N I S

enim idem est habere vincendi virtutem , & FideOrhevincere, sicut ipsc Apostolus cautissimo sermo- nian.l.s.q,ne signavit, dicens, quia dabit Deus exitum ut 7-"->0sustinere poffitis, non ut sustineatis. Multi enimnon sustinent , sed in tentatione vincuntur. ADeo autem datur , non ut sustineamus : alio-quin nullum jam videretur esse certamen : sedut sustinere possimus . ■ Ea autem virtute qua;nobis data est ut vincere possimus , fecundumliberi arbitrii facultatem aut industrie utimur,

& vincimus ; aut segniter , & superamur . Sienim totum nobis hoc detur ut omni generesuperemus, & nullo modo vincamur, qua» jamstiperest causa certandi ei qui vinci non potest?

Aut quod palma; meritum, ubi repugnandi adi-mitur vincendique facultas ? Si vero «que qui-dem omnibus nobis vincendi possibilitas prte-beatur , in nostra autem positum sit potestate,quomodo hac possibilitate uti debeamus, idestvel industrie, vel segniter, justa erit vel victiculpa, vel palma victoris . Igitur ex his qua;pro viribus nostris disputata sunt , arbitrorquod evidenter apparuit esse qu«dam delictaqua; nequaquam malignis virtutibus perurgen-tibus committamus , alia vero esse quibus in-stinctu earum ad nimietatem quandam immo-derationemque provocemur . Unde consequensest nunc inquirere quomodo ipse contraria;virtutes h$c ipsa incitamenta operentur innobis.

4. Cogitationes qua» de corde nostro proce-dunt, vel memoria quorumcumque gestorum,vel quarumlibet rerum causarumque contem-platio , invenimus quod aliquoties ex nobis ipsisprocedant , aliquoties a contrariis virtutibusconcitentur : interdum etiam a Deo, vel a san-ctis angelis immittantur . Verum haec ita essefabulosum fortasse videbitur , nisi scripturae di-vinae testimoniis fuerit comprobatum . Quodergo cogitatio oriatur ex nobis , David testa-tur in psalmis dicens ; Ouia cogitatio hominis Psal.ys.n.confitebitur tibi , &■ reliquia cogitationis diem fe-stum agent tibi. Quod autem &. a contrariisvirtutibus fieri soleat , Salomon in - Ecclesiastetestatur hoc modo : Si spiritus potestatem ha- Fcc!.hentis ascenderit super te , locum tuum ne dimit-tas ■■ quoniam sanitas compescit peccata multa .

Et Paulus apostolus de iisdem testimonium da- 2 c .bis, dicens : Cogitationes destruentes , Qg omnem 5! 0110 ‘ 4 'elationem qua se extollit adversus scientiam Chri-sti . Ex Deo autem quod fiat , Daviss nihilo-minus testatur in psalmis dicens : Beatus vircujus efl susceptio apud te Domine , ascensus mcorde ejus, ; Et Apostolus dicit quoniam Deus i.Cor.s.i-ö.dedit in corde Titi . Quod vero etiam per an-gelos vel bonos , vel malos aliqua humaniscordibus suggerantur , a designat vel Tobiam ^angelus comitatus vel Prophet« sermo dicen-tis : Et respondit angelus qui loquebatur in me : 1.-4.

sed & Pastoris liber hsec eadem declarat di-cens quod bini angeli singulos quosque homi-num comitentur : & si quando bonse cogitatio-nes cor nostrum ascenderint , a bono angelosuggeri dicit : si vero contraria; , mali angelidicit esse instinctum. Eadem quoque Barnabasin epistola sua declarat , cum duas vias essedicit: unam lucis, alteram tenebrarum, quibus& prseesse certos quosque angelos dicit : vise

qui-

seritur Origenianoriim lib. r. quaDst. 5. numero przsertim tri-cesimo.