O R I G E N I S
106
tione duce & discernente ac dijudicante quo-modo externis uti oporteat , in nostra litumeste potestate.
6. Nostrum porro opus este recte vivere :idque a nobis non quasi soum , neque ab alioquolibet datum , neque , ut quidam putant, afato, sed ut nostrum opus, Deum postulare ,testabitur Michaeas propheta dicens : Si tibi ,homo , indicatum eß quid, est bonum, aut quid Do-minus a te postulat ? ^An non facere judicium &diligere 'misericordiam ? Et Moyses ; "Posui anteconspeffum tuum viam vita & viam mortis, uteligas bonum & incedas in eo. Et Ilaias Si vo-lueritis & audieritis me , bona terra comedetis ;fm autem nolueritis , & non audieritis me , gla-dius vos devorabit : os enim Domini hac locutumest . Et in psalmis Si populus meus audiffet me;Israel fi in viis meis ambulafset , ad nihilum uti-que inimicos ejus humiliassem , & in affligentes eosmisissem manum meam . Quibus ostendit in po-puli fuisse potestate audire & incedere in . viisDei . Sed & Salvator dicens : Ego autem dicovobis non resistere malo .. Et , quicumque iratusfuerit fratri suo , reus erit judicio ■ Et , quicum-que viderit mulierem ad concupiscendum eam. ,jam machatus est eam in corde suo. Et cum datCaetera quaeque mandata , ita dat , quasi nobisea servare sit integrum, ut jure rei judicio lu-turi simus si ea perfringamus : unde & oWöis ,inquit, qui audithac ' verba mea , & facit ea ,similis est ’v*ro prudenti qui adificavit domumsuam super petram , &-c. Qui autem audit brec<& non facit , smilis est viro fluito , qui cedifiea-vit domum suam super arenam , & reliqua . Etcum dicit his qui a dextris ejus sunt : VenitehenediUi patris mei , &c. esurivi enim & dedi-stis mihi manducare : sitivi & dedistis mihi bibe-re , evidenter ostendit se haec illis promitterequi laude digna ex se fecerint . Aliis econtra-rio tanquam ex se vituperio dignis 3 ait : Disce-dite maledisti in ignem aternum . . Sed videamusquomodo Paulus nös quasi juris nostri & arbi-trii , nobilque ipsi caula vel interitus vel labi-tis simus, alloquatur. ^An divitias bonitatis ejus ,inquit, & patientiis , & longanimitas contemnis,ignorans quoniam benignitas Dei ad poenitentiamte adducit ? Secundum autem duritiem tuam &impoenitens cor , thesaurix,as tibi iram in die ir-xdr revelationis justi judicii Dei qui reddet unicui-que secundum opera ejus : iis quidem , qui fecun-dum patientiam boni operis , gloriam & honorem& incorruptionem qucerunt , vitam aeternam •' Utautem qui sunt ex contentione & qui non acquie-scunt veritati , credunt autem iniquitati ira &indignatio , tribulatio & angustia in omnem ani-mam hominis operantis malum , Judaei primum& Cneci : gloria autem & honor & pax omnioperanti bonum Judaeo primum & Graeco . Innu-mera igitur sunt in scripturis loea quas liberta-tem arbitrii apertissime ostendunt.
7. Sed quoniam in contrarium, hoc est no-bis non este integrum servare mandata & sal-vari, vel ea infringere & perire, quasdam ve-teris & novi testamenti dicta deflectere viden-tur ; age & so singillatim propositis , eorumsolutionem inspiciamus, ut ex eorum quse pro-ponimus similitudine, sejectis omnibus quae li-bertatem arbitrii tollere videntur , eorum so-lutionem qui voluerit perlpiciat . Sane quam-plurimos movent ea qu$ de Pharaone dicun-tur de quo saepius respondens Deus ait : Ego
indurabo cor Pharaonis. Si enim a Deo indura-tur, & quia induratur , peccat , non ipse sibicausa peccati est, sic neque sui juris Pharao .Hinc ex simili dicet aliquis non este liberosqui pereunt , neque per se ipsos perire : &quod in Ezechiele dicitur : Auferam eorum la-pidea corda , & immittam eis carnea ut in prre-ceptis meis incedant, justitias meas custodiant :movere postit aliquem quasi Deus det vel in-cedere in suis mandatis vel suas justificationescustodire, dum id quod obstat ad custodiendamandata cor lapideum aufert, & melius, nem-pe carneum inserit, Videamus etiam illud quodin Evangelio Salvator respondit ad eos qui abipso quasrebant quare ad turbas in parabolis lo-queretur. Ut videntes, inquit, non videant , &audientes audiant & non intelligant, ne forte con-vertantur & 'remittatur cis . Illud insuper a Pau-lo dictum est : Tsfon est volentis neque currentissed miserentis Dei. Et alibi : Et velle & perfi-cere ex Deo est. Ergo cujus vult Deus miseretur& quem vult indurat . Dices itaque mihi -. quidadhuc queritur .- voluntati enim ejus quis resistit ?Et, obedientia ex vocante , non ex nobis est . ohomo tu quis es qui respondeas Deo ? TJumquiddicit figmentum ei qui se finxit : quid me fecistisic ? .An non habet potestatem figulus luti ex ea-dem massa facere aliud quidem vas in honorem ,aliud vero in contumeliam ? Haec enim per semultos perturbare possunt , quasi non sei soarbitrii homo, sed Deus quos voluerit , •salve?& perdat.
8. Incipiamus igitur ab iis qua; de Pharao-ne dicta sunt tanquam ä Deo indurato ne di-mitteret populum : cum quo & illud Aposto-li una tractabitur : Ergo cujus vult miseretur ,& quem vult indurat. His enim abutuntur hae-reticorum nonnulli qui propcmodum liberumarbitrium tollunt, cum naturas inducunt perdi-tas quD salvari non possint , & alias quae sal-vantur quaque perire nullo modo poslint ; &perditae naturae dicunt suisse Pharaonem, ideo*que induratum suille a Deo qui spiritales mi-seratur & terrenos indurat . Videamus ergoquidnam sibi velint. Quaeremus enim ab-eis anterrenae naturae esset Pharao... Si fuisse respon-deant , dicemus , qui terrenae naturae sit , eumplane Deo resistere. Si autem resistit, quid opusest ejus cor indurari, neque id semel , sed se-pius ? Nisi quod sorte quoniam fieri poterat utobediret, & omnino tot prodigiis & signis per-culsos obtemperaturus fuillet , utpote miniwqterrenus, sed eo amplius resistente egebat Deusut ad multorum salutem magnitudinem suamostenderet, ideo cor ejus indurat. Haec primumdicta sint ad evertendum id quod-isti opinan-tur , naturae suisse perditae Pharaonem : idem-que de Apostoli dicto respondendum est ipso.Quos enim indurat Deus ? Perditos qui obe-dirent tamen, nili indurarentur} aut certe sal-vandos , quod non sint naturae perditae . Quosvero miseratur? An salvandos ? Sed quid opusest secunda miseratione ipsis qui semel per na-turam salvandi sont , & beatitudine potituri ?Nisi sorte quia sublata misericordia perire pos-sunt , ideo misericordiam consequuntur ut inperditionem in quam incidere queunt, non in-currant , sed sint in eorum qui salvantur regio-ne. Atque haec adversus illos dicta sint.
9. Quaerendum autem est ab iis qui, illud ,induravit , intelligere sibi videntur, quid dicant
a Deo