128

INTERPRETATIO NOVA.

LIBER Q_U ARTUS.

D E P RING I P I I Sa

Scrlptura divinitus inspirata : quomodo hac legenda U intelligen -obscuritatis in ea ratio . C#r aliqua in ea fecundumlitteram impossibilia vel a ratione aliena .

Uoniam in tantarum re-rum disquisitione, vulga-ribus sententiis & eorumqua: sub oculos cadunt e-videntia non contenti, as-sumimus tam ex illo quodvetus, quam ex illo quodnovum dicitur, testamen-to testimonia scripturarum quas divinas esse cre-dimus , ad ea quo dicimus comprobanda, tumfidem nostram ratione confirmare conamur ;necdum vero de scripturis ut divinis disserui-mus : age de bis quoque pauca sum mati m &breviter disputemus , proponentes ,ea quas nosmovent ut pro divinis literis illas habeamus.Verum antequam ab ipsis scripturis'& iis quae inipsis declarantur , testimonia proseramus , deMoyse & de Jesu Christo , quorum alter He-braeorum legislator , alter salutarium christiana»religionis documentorum auctor est , hoc no-bis dicenda sunt . Cum enim inter Grocos &Barbaros quamplurimi exstiterint legumlatores,doctores item qui veritatis notitiam luis proce-ptis pollicerentur , nullum tamen suisse accepi-mus legislatorem qui reliquis gentibus litarumlegum ssissiipiendi studium ingenerare potuerit.Et quamvis philosophi cum multo prodirentdemonstrationum apparatu quo e ratione petitasviderentur , quoque multum probabilitatis ha-berent , nemo ex illis fuit qui probatam sibi 1 ve-ritatem diversis populis, vel unius gentis pro-cipuas multitudini persuadere potuerit ; atquipcroptassent legislatores & doctores, illi iis quasbonas putabant, legibus universum, si fieri po-tuisset , hominum genus subjici , hi quam ani-mo conceperant veritatem ubique terrarum disseminari : sed utpote non idonei qui alteriuslingua: multarumque gentium homines ad le-gum suarum observationem & ad suam discipli-nam luscipiendam adducerent , ne aggressi, qui-dem sunt id efficere ; prudenter enim provide-rant id se consequi nullo modo posse . At uni-versa tum Graecia tum quo per universum no-strum terrarum orbem patet Barbaria, innume-ros habet qui derelictis patriis legibus & diis re-ceptis , summo studio Mosaicas leges & disci-plinam verborum Jesu Christi custodiunt, quam-vis simulacrorum cultoribus odio sint qui Mo-iaico legi adhorent, & proter odium , in vitopericulo versentur qui Jelii Christi doctrinamsusceperunt.

z. Quod si ad id quoque animum attenderi-mus quo pacto annis tam paucis , tot insidiisstructis adverssis Christianos quorum nonnullinecati , alii bonis mulctati ssint , potuerit hoc

doctrina , licet alioqui non magna sit docto-rum copia, ubique terrarum prodicar! , ita utGroci & Barbari , sapientes & insipientes adverum per Jesum Christum Vei cultum se seadjunxerint, rem humanis viribus majorem di-cere non dubitabimus, cum profert i m summacum potestate & fiducia docuerit Christus nun-quam suam victum iri doctrinam. Itaque jurepro oraculis habendo ssint ejus voces qualesho ssint : Md Reges & praftdes ducemini pro - ^pter me in testimonium illis & gentibus . Et , i%, a °’Multi dicent mihi in illa die , Domine , Domine, Matt. y.si,nonne in nomine tuo manducavimus , & in no-mine tuo bibimus , & in nomine tuo daemonia eje-cimus ? & dicam eis , Discedite a me qui opera-mini iniquitatem . Tstunquam novi vos . Hoc e-nim temere prolata , nec proinde vera esse ,forte olim verisimile erat : at cum deinde e-venerint quo tanta cum auctoritate dicta sue-rant , perspicuum est Deum vere hominemfactum salutarem hominibus doctrinam tradi-disse .

3. Quid vero attinet dicere pronunciatum

suisse Christum, tunc nempe desuturos princi- en ‘ 4? 'pes ex Juda & duces de femore ejus , cumvenisset cui repositum est , regnum videlicet ,

& prodiisset exspectatio gentium ? Ex historiaenim & iis quo hodie cernuntur, manifestumest a Christi temporibus nullos deinde Judaeo-rum reges exstitisse , fractis & dissipatis rebusomnibus judaicis quibus gloriabantur , templonempq , altari , rei divino conssieto ritu , &indumentis Pontificis. Impleta est quippe pro-phetia quo dicit : Ter dies multos sedebunt filii ofi.3. 4.Israel fine rege , fine principe , fine sacrificio , fi-ne altari , fime sacerdotio , fine responsis . Quibusverbis utimur adversus eos qui dum urgenturiis quo in Genesi ab Jacol, ad Judam dictassint , permanere etiamnum ex genere Judoasserunt principem qui populo dominetur, ne-que desuturos ex semine ejus duces usque adeum quem libi animo fingunt Christi adven-tum . Si enim per dies multos 'sedebunt fila is.rael fine rege , fine principe , fine sacrificio , finealtari , fine sacerdotio ; ex quo autem eversumest templum, non est sacrificium , non altare,non sacerdotium, perspicuum est defecisse prin-cipem ex Juda & ducem de femore ejus. Quo-niam igitur prophetia dicit : T<^on deficiet prin-ceps ex Juda, nec dux de femore ejus donec ve- Gen. 49.10.niant repofita ei , venit certe cui reposita ssint,exspectatio gentium . Quod & manifestum estex multitudine gentium quo per Christum inDeum crediderunt.

4. In Deuteronomii quoque cantico stulta-

rum