a.Cor.ii.

a

P/. i*?.

142 O R I G

, Christum patravit , non extollatur magnitudi-' ne revelationum quas meo beneficio acceptu-rus est .

7. Ad ea autem quL objecta sunt de oratio-ne ut sol oriatur, htec dicenda. Est suum a &soli arbitrium, quandoquidem ipse Deum cum. luna laudat. Ait enim f Laudate eum sol & lu-na . Sic & arbitrium lunam & consequenter•stellas omnes habere manifestum est : Laudateenim eum stellte & lumen . Ut igitur diximusnostro singulorum hui in terra versamur arbi-trio uti Deum , & in aliquam* terrenarum re-rum utilitatem convenienter illa ordinasse , sicetiam existimandum est arbitrio solis & lunae& siderum necessario illo & firmo & stabili& sapiente usum ordinasse ornatum omnem cae-li congYucntesque universo siderum conversio-nes . Quod si de iis quae a nostro arbitrio pen-dent , non frustra oro , multo minus de iisquae in arbitrio sunt caelestium illorum side-rum quorum ordinatus cursus rebus utilis estuniversis . Quamquam de terrenis quidem re-bus dici potest , certas quasdam a circumstan-tibus species immitti quae provocent id quodin nobis infirmum est , aut pronum ad dete-riora , ut hxc vel illa dicamus aut faciamus .In cselestibus vero quaenam potest immissa spe-cies ab eo cursu qui mundo utilis est avertereac dimovere ? Cum singula etiam citra harum-ce ipecierum causam ejusmodi animam habeantratione compositam, & ejusmodi corpore aethe*reo purissimoque utantur.

8. Praeterea non absurdum erit uti hujusmo-di quodam exemplo ut homines ad orandumimpellamus , & avertamus ab oratione negli-genda. Ut liberi procreari non possunt nisi ad-hibita muliere eoque actu qui ad eam rem uti-lis est ; sic ille aliquis haec vel illa non . acci-piet nisi sic oraverit hoc affectus modo , hacfide, & nisi hanc ante orationem vitam duxe-rit . Itaque non est multum loquendum , nonexigua petenda , nec de terrenis rogandum :nec cum ira aut animo perturbato ad oratio-nem accedendum . Sed neque fine puritate in-telligere licet quomodo quis orationi vacarepossit , nec remissionem peccatorum potest oransconsequi nisi ex corde remiserit fratri illataeveniam injurias postulanti . Jam quod orantemeo quo oportet modo vel ad id pro viribusproperantem adjuvet , multis arbitror modisevenire posse . Ac primum quidem omninoutile erit si quis ad orandum mente intentus ,per ipsum quem inter orandum Jiabebit statumita se composuerit quasi qui Deo adstet & cumipso loquatur tanquam inspiciente ac präsente .Sicut enim certas quasdam imagines rerum me-moria repetitas eas inquinant cogitationes quxoboriuntur cum illas species animo obversan-tur : eodem modo credibile est utilem esse re-cordationem Dei qui praesens est, quique mo-tus animas omnes etiam penitissimos deprehen-dit : dum se illa componit , ut tanquam prae-senti, inspicienti , & ad omnem mentem per-venienti placeat ei qui examinat corda & scru-tatur renes. Ut enim supponamus nullam aliamutilitatem accessuram ei qui sic mentem ad ora-tionem composuerit , non modicum fructumcapere intelligendus est qui ipso orationis tem-

E N I S

pore ita se pie composuerit. Hoc vero si fre-quenter fiat, quot a peccatis avertat, quot advirtutes impellat , experientia norunt ii quiorationi se assidue dediderunt. Si enim cordatisapientisque viri recordari e jusque speciem men-te revolvere , $mula.tione nos provocat , no-strosque in deteriora impetus saepe retardat :quanto magis Dei omnium parentis orationiconjuncta recordatio eos adjuvat qui sibi per-suaserint praesenti se ac audienti Deo & adsta-re & loqui .

9. Verum ea quae dicta sunt , divinis scri-pturis probanda simr boc modo oportet oran-tem levare puras manus, acceptas omnibus in-jurias remittendo , omnemque ex animo itaperturbationem ejiciendo, ut nemini sit iratus.

Item ne alienis cogitationibus mens obfuscetur,oportet orationis tempore eorum omnium ob-livisci quae ab oratione aliena sunt. Quem animistatum quis dubitet felicissimum esse, ut docetPaulus in prima ad Timotheum epistola di-cens : Volo ergo viros orare in omni loco, levan. i.H r. 8 .tes puras manus fme ira & disceptatione . Mu-lierem prtnterea , maxime cum orat , oportetcompositam & ornatam esse animo & corpore,atque , imprimis cum orat , Deum revereri ,ac omnem intemperantem muliebremque recor-dationem ex anims prtecipua parte expellere :ornari vero non in tortis crinibus & auro &margaritis aut veste pretiosa , sed quibus decetmulierem pietatem promittentem ornari . Mi-ror autem si quis dubitet beatam vel ex illasola mentis habitudine prsdicare mulierem qtuese talem ad orationem exhibuerit : quod in ea-dem epistola docuit Paulus his verbis : Simili- 1,77^. r.A.ter & mulieres in habitu ornato cum verecundia& sobrietate ornantes se , non in tortu crinibusaut auro & margaritis & veste pretiosa sedquod decet mulieres promittentes pietatem per bo-.na opera . Quin 8 c David propheta multa aliadicit habere sanctum virum orantem : quae nonimportune apponemus, quo magis appareat uti-liÄimus esse , vel si solus adesse inteiiigatur ,habitus & ad orandum apparatus illius qui setotum Deo commiserit . Ait ergo : ^Ad te le- ^ ^vavi oculos meos qui habitas in ctdis ; &, *Adte levavi animam meam , Deus. Cum enim men- Psal. 14.1.tis oculi sic elevati sunt ut jam terrenis nonimmorentur, nec eorum qua: materia constant,speciebus impleantur , suntque adeo sublimes ,ut corruptibilia qua?que dispiciant , eique univacent ut Deum cogitent, audientemque reve-renter ac modeste alloquantur : quidni pluri-mum jam profecerint illi oculi , revelata faciegloriam Domini speculantes & in eandem imagi-nem transformati a claritate in claritatem ? Tuncenim divinioris cujusdam effluxum intelligentiaeParticipant, ut ex his liquet : Signatum est fu- Psalm. 4.7.per nos lumen vultus tui Domme. Jam vero ani-ma elevata , spiritum secuta , a corpore segre-gata , nec secuta tantum spiritum , std 8 c inipsum mutata ( quod illa docent : ^id te leva-vi animam meam ) quid ni deposita anima na- ., ,.tura spiritualis efficiatur? Quod si praclara resest injuriarum oblivio , adeo ut omnis in ealex quasi compendio contineatur juxta Jeremiamprophetam, cum ait: 'Hpn htec mandavi patri- j ere/)l . 7 .iubus vestris exeuntibus de ALgypto , sed hoc manda-

a Est suum & soli arbitrium &c. Quod subjicit Ovigenesdesolis & aliarum stellarum libero arbitrio , id non discrepat ab

eius sententia qua soli, luna , stellisque omnibus animam ra-tionalem tribuit. Vide Origenianorum lib. i. q. 8.