Ad Martyrium. 167

Ambvoßo sub Maximini persecutione nuncupata , sed de aliis ejus sermonibus , quosiis qui consolatione indigent , furente Decii persecutione , ipsum reliquisse plurimisejus epistolis commemorabant , teste Eusebio lib. 6 . bist. Eccl. cap. Ut ut est^Fretulphus Cbron. tom. i. lib. 3, cap. y* pag. HH. hac habet : Ambrosius pri-mum Marcioneus, deinde ab Adamantio correctus, Ecclesiae diaconus 8 c confes-sionis Dominicae gloria insignis fuit , cui cum Protheotisto ( lege , Protocteto )presbytero liber ab Adamantio de Martyrio scribitur. Otto Frifingenßs lib. 3.Cbron. cap. 32. His, inquit , diebus ( nimirum imperante Maximino ) ferventetribulatione persecutionis Origenes necessarium & egregium de Martyrio librumconscripsit. Is fortasse libellus est, quem Tritbemius lib. de script. EccleJ. inter-opera Origenis recenset , ac se latinum vidisse testatur , videlicet de Martyribuslib. 1.

ORIGENIS

EXHORTATIO

AD MARTYRIUM.

a 1 ^I PFas Tnm Saifagrfl BlaElati a labte , avulsi abIsai. 18. 9. i ubere . Tribulationem su-

"oerfione * K per tribulationem exspeEla:

Ixx. H 1 exspeEta spem super spem:

adhuc parum : adhuc pa-rum , propter irrisionem la-biorum , propter linguam

alteram . Et vos igitur

secundum Isäjam , ut qui non amplius carna-les, neque in Christo infantes estis, sed spiri-

tali aetate adeo provecti ut non amplius laEteb sed cibo solido opus habeatis , b Ambrosi Deo•Uect.jai. dignissime, & Protoctete piissime , audite, ut* 3 ' ablactati a lacte, & avulsi ab ubere , quonam

modo iis qui ablactati iunt, veluti athletis nonsimplex tribulatio, sed qusedam stiper tribula-tionem tribulatio prodicitur . Qui vero tribu-lationem stiper tribulationem non recusaverit,sed eam strenui instar athleta; susceperit, is il-lico etiam spem stiper spem accipit, qua, postexiguam stiper spe tribulationem, persruetur .Hoc enim sibi vult illud : Adhuc parum , ad-huc parum .

2. Sed etsi alieni nos subsannaverint & ni-hili fecerint, sive impios sive stultos vocantes,divinarum meminerimus scripturarum qui sitloquendi modus, spem scilicet super spem quoadhuc parum nobis concessa est, propter irrisio-nem labiorum , propter linguam alteram esse red-dendam. Quis vero non susceperit tribulatio-nem super tribulationem , ut statim & spem

stiper spem accipiat? reputans cum Paulo nonesse condignas pajfiones hujus temporis , quibus Rom. 8.18.beatitudinem veluti mercamur, ad futuram glo-riam qua revelabitur in nobis, maxime cum mo-mentaneum & leve tribulationis noßra( quod qui- z.Cor. 4.57dem iis leve & est & dicitur qui a circum- & 18.stantibus non gravantur ) quanto amplius ex-cedit , tanto majus & amplius aterrne gloria pon-dus operetur in nobis , si cum instabunt ii quitribulant, & quasi premere animas nostras vo-lunt , a laboribus avertamus animi principa-tum , & spectemus non qua; adsunt laboriosa ,sed qu* propter prasstitam in illis patientiamiis qui legitime in Christo certaverint gratiaDei reposita sunt, Dei , inquam , qui benefi- z l tm 'cia multiplicat, & supra laborum in certami-ne toleratorum dignitatem tanta largitur, quan-ta non parcum, sed magnificum illum Deumdonare decet qui gratias suas scienter magnifi-cat in eos qui spreto hoc testaceo vase proviribus ostenderint se tota anima ipsum dili-

gere ’ , .. .

3. Tota vero anima Deum ab iis diligi pu-to qui eam pra° maximo cum Deo communi-candi desiderio c non a terreno tantum corpo-re, sed & ab omni corpore abstrahunt aC di-vellunt , & quibus nec invitis nec reluctantibusaccidit ut corpus umilitatis deponant , cum se Philip, 3.tempus dederit ut per eam quse mors esse pu- 2I *tatur, corpus mortis exuant , & exaudiatur isqui ad instar Apostoli precatus fuerit in ha»c

ver-

a Jblaliati a lade &c. ) Sequitur Origenes hoc obscuro lo-co lxx. interpretes , non hebraicam veritatem . Hieronymuslib. 9. Commentariorum in Isaiam observat ingens discrimenin versu decimo quem sic reddit : Quia manda , remanda :manda, remanda, exspeBa, reexspeBa : exspeBa, reexspeBa :'modicum ibi, modicum ibi. Ipsa Hebraa verba affert & inter-pretatur Epiphanius haeres. XXV. Quippe tsau latsau , tsau lat-sau , tribulationem super tribulationem, significat . Cattlacau,caulacau, spem super spem. Zierscbam, zjerscam j adhuc pau-lulum , paululum adhuc exspeBa . Nisi vero ;Epiphanius ip ta-rnet Hebrsa vocabula apposuisset, pronum erat conjicere 'tunc■lestum fuisse -jjjb “)X Wav in Resch mutato , producto tan-tum cornu superiore -)^ enim r %.i~siy, tribulationem, signifi-cat ; fL autem iciem est quod priecipe , manda . Obiter exhis EpiphanU verbis discimus unde Nicolai t-a 'suum DeumKauXtoc ctvx > {Caulae auch , )vel fitcvKoadoui , (Caulacuan , )uti

Theodoretus scribit lib. I. Htcretic. Fabul. cap. 4- al!t potiusKaiAeoteei ( Caulacau ) Hebraeo nomine imperitos terrente pro-cuderint & effinxerint . Hatc ante nos adnotavit wetstheniusquibus nihil ipse habeo quod addam nisi hebraicas voces me-lius reddi posse : Praeceptum ad praceptum, praeceptum ad prs-ceptum : linea ad lineam, linea ad lineam , parum ibi , pa-rum ibi .

b /Jmbrofi Dei dignissime & ProtoBete piisßme . ) De Am-brosio vide not. ad fragmentum primum Epistolarum Orige-nis ; de Protocteto autem vide Monitum.

c Non a terreno tantum corpore sed & ab omni corpore . )Sic Origenes lib. i. de Principiis cap. 8. n. 4 .Fidemus illos as-sumi . . . qui mortificantes membra sua, qute sunt super ter-ram & transcendentes non solum corpoream naturam , verumetiam anime ipsius ambiguos fragilesque motus , adjunxerintse Domino, socii ex integro spiritus . wetsthenius.