Celsi di.ctum arrogans.

i.Cof.j.18,1 9-

Qusenamstultitia aPaulo com-mendetur ,& quas namsapientiareprobetur.

Contra Ce

neceffe est , inquit, ut doceant cujufinodi sint qua. asseverant & unde dimanaverint , &c. Ad quas- e g° respondeo , arrogantistimi hominis esseistud: Omnia novi. Certe si Prophetas maximelegisset refertos omnium confessione sententiisperobscuris , sermonibusque paucorum captuiaccommodatis; si Evangelii parabolas, legem,historiamque judaicaffl , Apostolorumque ser-mones evolvisset; & iis candide perlectis, inmentem verborum penetrare voluisset , nonadeo superbiret , tantave confidentia diceret :Omnia novi . Id ne nos quidem qui jn iis re-bus operam studiumque collocavimus , dicere-mus , omnia novi . Amica enim est veritas .Neque inter nos quisquam est ita confidens utdicat se Epicuri aut Platonis nosse omnia ,quum tantopere inter ie discrepent etiam illo-rum interpretes . Et quis dicere audeat se Stoi-corum aut Peripateticorum omnia cognoscere?Sed fortasse istud, omnia novi , audiit ex qui-busdam ita stupidis , ut ne suam quidem ipsiignorantiam sentirent ; & quia ulus est hujusmodi magistris , sibi omnia perspecta esse exi-stimavit. Quod idem mihi esse videtur*, ac siquis in Aigypto peregrinatusubi sapientespatriis literis eruditi multa philosophantur deiis qua: apud ipsos sacra putantur , vulgus au-tem quibusdam sabulis auditis, quarum intellc-ctum minime capit , vehementer gloriatur,judicaret sibi explorata esse omnia Aegyptio-rum mysteria, quamvis hujus regionis imperi-tos dumtaxat audiisset , nec arcana mysterio-rum ex ullo sacerdotum percontatus suisset .Quas vero dixi de sapientibus & de ignarisAEgyptiis, eadem dicere licet de Persis , apudquos & mysteria sunt quL curantur a peritisviris , qui interiorem eorum rationem perspe-ctam habent j dum plebs imperita quas praeterrerum superficiem nihil videt, externa tantumsigna consectatur . Idem etiam dicendum deSyris, de Indis, & de omnibus apud quos sc-hulte & liter® reconditiores habentur.

13. Quoniam vero tanquam a multis Chri-stianis usurpatum Celsos posoit istud : Malares efl in hac vita fapi ntia ; bona autem stulti-tia : respondendum adulterari ab eo Pauli lo-cum , nec ipsa verba referri qua: sic habent:Si quis videtur inter vos sapiens esse in hoc fa-culo , stultus stat ut fit sapiens . Sapientia enimhujus mundi , stultitia est apud Deum. Ergo nonsimpliciter ait Apostolus sapientiam esse stul-titiam apud Deum , sed sapientiam hujus mun-di . Neque dicit simpliciter : Si quis videturinter vos esse sapiens , stultus fiat ; sed , stul-tus fiat in hoc saeculo, ut sit sapiens . Sapien-tiam igitur hujus saeculi dicimus eam philoso-phiam , quae salsis opinionibus tota plena est,& quae secundum scripturas inutilis & super-vacua redditur. Nec etiam stultitiam vocamussimpliciter bonam ; sed eam , qua quis huicsaeculo stultus videtur : quo senso Platonicum

L S U M, LlB. I. 197

qui animam immortalem , a eamque e corpo-re in aliud corpus emigrare credit , stultumesse diceremus, quantum ad Stoicos, Peripate-ticos, & Epicureos; Stoicos quidem, quihsc-ce dogmata exsibilant ; Peripateticos, qui Pla-tonis argutias derident j Epicureos denique ,quibus superstitiosi sunt ii qui admittunt pro-videntiam , Deumque rebus omnibus praefi-ciunt. Praeterea etiam ex nostra doctrina prae-stare multo ratione & sapientia persuaderi ,quam simplici fide; &, si Verbum quibusdamin circumstantiis postremam hanc viam inirivoluit , hoc idcirco voluisse , ut ne hominesesse pateretur , quos non adjuvaret , declaratgermanus Jeso discipulus Paulus cum ait: Issam ^ ^ ^quia in Dei sapientia non cognovit mundus per sa-pientiam Deum : placuit Deis per stultitiam pradi-cationis salvos facere credentes . Ex quibus liquetin Dei sapientia Deum oportuisse cognosci »quod quia non factum est, visum postea Deosoisse, ut salvos faceret credentes, non simpli-citer per stultitiam , sed per stultitiam prasdi-cationis . Quod enim jesos Christus crucifixus Stultitiaprasdicatur, hoc est stultitia pradicationis , quem- ^‘°admodum & illud intelligens Paulus ait : Tssos natn .autem praedicamus Jesum Christum eumque cruci- i.Cor.1.13.fixum i Judais quidem scandalum , Cracis autemstultitiam : ipfis autem vocatis Judais atque Gra-ds Christum Dei virtutem & Dei sapientiam.

, 14. Cum Celsus nationes plurimas existimetrationis ejusdem quadam cognatione esse con-junctas , omnes illas enumerat qua» principiumcuidam dogmati dederint . Nescio autem cur , e US v*loJis Judseis interat mjunam quos ceteris noq pj en tum&accensct sive ob studiorum , sive ob opinio- antiqua-num sive ob multorum dogmatum similitudi- rum gemi-nem . Lubens ego illum interrogaverim , c ur csuVfr^ re-de antiquitate illorum , quos nominarim re- f e jij t u r ,censoit , Barbarorum & Grascorum historiisadjungit fidem i ut fabulosas autem respuit hu-jus gentis historias . Nam si eorum quisquesimma fide narravit quas ad se pertinebant ,cur solis Judasorum prophetis abrogemus fi-dem ? Aut si Moyscs & Prophetas in conscri-bendis Judaeorum rebus suae genti plus asquogratificati sunt j cur non idem dicemus ab a-liarum nationum scriptoribus esse factitatum?

An merentur fidem Algyptii , cum b in siisipsorum historiis Judaeos injuriis lacessunt: cum bvero Judasi scribunt seipsos multa ab sEgyptiisinjuste passos suisse atque idcirco illos a Deofuisse punitos, mentiuntur? Neque id de solisAgyptüs dicendum , sed & de Assyriis. c Ut eenim illorum historici antiqui narrant quaepraelia cum Judaeis commiserint ; sic inimicossibi suisse Assyrios tradunt Judaeorum non di-co Prophetas , ne id praejudicare videas , scdscriptores . Hinc vide quantum praejudicatissuis opinionibus indulgeat qui aliis nationibusfidem habet ut scpientibus , alias autem sper-nit quasi communi senso plane carerent. Audi

enim

a Eamque e corpore in aliud corpus &c.) Transmigrationemanimarum e corporibus in corpora docet Plato sub finem pra:-sertim libri decimi de Rep.

b In suis ipsorum bifioriis.) Vide libros, Flavii Jofepbi con-tra Apionem , in quibus Manetbonis , & reliquorum figmentaredarguit. Redtius omnibus Pcolemieus Mendesius de rebus Jk-daicis in Annalibus /Egyptiis scripsisse videtur . Tatian. pag.J71. Contra gentes. Spencer.

C Ut illorum historici antiqui. ) Tatian. Orat. Contra Gre-tas , pag- 71. Bcrofus Babylonius , Beli in Babylone sacerdos ,qui Alexandri etate vixit, & Antiocho post Alexandrum tertioChaldeorum historiam tribus libris perscripsit , & regum gesta

exposuit, meminit cuiusdam Nabucbodonofor nomine, qui Phoe-nicibus & Judeis bilium intulerit . Flavius Josephus ex E erosolib. 1. contra Apionem . Nabucbodonofor autem non post mul-tum tempus mortem patris cognoscens , & negotia JEgyptjacadisponens , reliquarumque provinciarum, & captivos Judeorum& phoenicum atque Syrorum , qui in sEgypto fuerant , com-mendans quibusdam amicis , ut cum exercitu & impedimentisperducerentur ad Babyloniam , ipse cum paucis iter aggressusper desertum Babylonem venit,. Vide & Eusebium , üb. z>. P rap.Eyang. cap.40. & lib. jio. cap. ri. Scaligerum etiam in appen-dice ad Emendat, temp. Spencer.