Contra

C E L S U M,

L i ß. III.

261

ptias contraxit , ineprebenfibilis eo qui repre-hendi potest ; sobrius immoderato; pudicus im-pudico ; ornatus eo qui tantillum immodestusest, magis dignus Episcopi munere ab ipso ju-dicatur ; ita vult eum , qui Episoopus eligen-dus est , hujusmodi este qui docere & contra-dicentes arguere possit . Injuste igitur Celsos innos insorgit , quasi diceremus .- IS Terno eruditus ,nemo sapiens , nemo prudens ad nos accedat .Immo accedat eruditus, sapiens prudens, cumvoluerit . Sed accedat nihilominus stolidus ,ineruditus , puer . Pollicetur enim nostra do-ctrina so & illos homines sanaturam , si ac-cesserint , quippe quas omnes Deo dignos ef-ficit .

49. Falsom & istud est fatuos , ignobiles ,flupidos , mancipia , mulierculas , puerulos , hosomnes solos este , quos divinas doctrinas prae-cones sibi comparare velint. Hos enim nostradoctrina vocat quidem , ut meliores reddat ,sed vocat & alios ab illis longe diversos. Namt.Tw.4.10. Salvator omnium hominum est Christus, & maxi-xime fidelium , sive ingeniosi sint , sive simpli-*•/««». 2.2. ciores ; Et propitiatio est apud patrem pro pecca-tis nostris , non pro nostris autem tantum , sedetiam pro totius mundi. Inutile igitur suerit posthasc respondere nos ad Celsi verba quae sic ha-bent . Quid enim mali est eruditum effe & com-mentationibus optimis excoluisse ingenium , pruden-tem effe & videri ? Quid hac obstant cognitioniDei ? oin non potius conducunt & adjuvant ad as-sequendam veritatem ? Non prosecto malum esteruditum esse. Immo via est ad virtutem eru-ditio ; quanquam nec Graecorum sapientes lo-cum inter eruditos darent iis , qui perversodogmata consoctantur . Et commentationibusoptimis ingenium excolere , ecquis inficieturbonum este? Sed quasnam dicemus optimas esoso , nisi quas verae sunt & ad virtutem exci-tant ? Bonum quoque est prudentem esse , vi-deri autem minime , contra quod affirmatCelsus . Neque haec Dei cognitioni officiunt :quin etiam ad eam conducunt eruditio, com-mentationes optimae & prudentia . Et id di-cere nobis magis convenit, quam Celso, ma-xime si ab Epicuro esse convincitur .

jo. Jam videamus quas sequuntur : Tffequeetiam videmus circumforaneos homines , qui inforo circulatorias suas ineptias ostentant , cestumadire virorum prudentium ibique audere sua ven-ditare . *At ubicumque adolescentulos , servu-los & fatuos colleBos adnimadverterint , eo se in-gerunt iliorumque plausum aucupantur . Vide &in iis quomodo nos calumnietur , facta no-

» E Cynicis. ) Vide Laertium in Diog. Idem refert de Me-nedemo Cynico : quod Evinnydis ornatum indutus obambulavet 9 speratorem se ex inferis peccatorum advenisse dicens y utiterum eo descendens , htec ipsa diis , qui ibi sunt , renunciaret.Spencer.

b Christiani veroj &c. ) Haec articulatim distincteque dictasunt ab Origene at plenius intclliges ; si legas Justinum infine Apologiat secundae , & Tertullianum , cap. ZA. Apolog.Spencer.

c Et maxime qui libidini se dedunt &c. ) Tertull . lib. 2.Ad uxorem , cap. 3 . Hac cum ita sint, fideles Gentilium matri -monia subeuntes , stupri reds effe constat , & arcendos ab amnicommunicatione fraternitatis , ex literis Apostoli dicentis , cumejusmodi nec cibum quidem sumendum . Idem in libro De pu-dicitia , cap. 4. Ideo penes nos occulta quoque coniunffliones ,i de st , non prius apud Ecclestam professa juxta moechiam & for-nicationem judicari periclitantur . Nec inde conserta obtenti*•matrimonii crimen eludant . Reliquas autem libidinum furiasimpias & in corpora & in sexus , ultra jura nature , non mo-do limine , verum omni Ecclesia tefio submovemus ; quia nonsunt deliftay fid monstra . Idem, in Apolog* cap. 39. Cypnan .

stri cum circumforaneis circulatoribus ineptis-sima in foro fundentibus comparatione . Atquas tandem nostras ilis sont ineptias ? Autquid simile illis facimus , nos qui lectionibuslectionumque explicationibus accendimus adpietatem erga universorum Deum & ad virtu-tes ejusdem cum pietate dignitatis, quique ab-ducimus a contemtu Numinis & ab omnibusquae rectte rationi contraria sont ? Certe &ipsi Philosophi optaverint tales congregare quisuos de honesto sermones audiant. Quod qui-dem fecerunt maxime quidam a e Cynicis ,

qui publice apud fortuitum auditorium distere- 2^'p übli-

chste rebint.

baut . An etiam illos , qui non eruditos coi- C e apud for-ligunt , sed e triviis auditores accersunt, con- tuitum au-ferent cum circulatoribus ineptissima in foro £ * itoriumgarrientibus ? Sed neque Celsus , neque quis-quam eadem sentientium , illis vitio dabit ,quod humanitatis este duxerint rudem erudireplebeculam.

51. At si minime culpandi sont illi qui idfaciunt ; videamus an non magis & illis me-lius ad honestatem provocent Christiani . Illienim publice verba facientes Philosophi , nonsoligunt auditores , sod adstat quisquis vult& audit , b Christiani vero ante omnia per-tentant quoad licet animas eorum , qui ipsosaudire cupiunt , & privatim illas informant ;atque cum auditores illi , antequam in coe-tum admittantur , fatis in voluntate honestevivendi profecisse videntur , tunc tandem illosrecipiunt , distinctis ordinibus , altero eorumqui recens mcoeperunt nuperque admissi sont ,necdum symbolum purificationis acceperunt ;altero eorum , qui pro viribus so comproba-runt id habere propositum , ut nihil velint ,nisi qua? Christianis placeant . Hos inter qui-dam constituti sont , q u ‘ * n vitam & mores

eorum , qui admittuntur , inquirant , ut soe-lerum reis interdicant aditu in suum commu-ne concilium; illotum autem dissimiles ex ani-mo amplexi , meliores in singulos dies effi-ciant . Ea vero est agendi ratio in eos quipeccant 8 c c maxime qui libidini so dedunt ,ut illos a soo ccetu prohibeant. Atque hi sont, p 5 aquos ait Celsus effe similes circulatoribus i ne- dvctrinL^pte in foro nugantibus . Ac Pythagoreorum fu® deser-quidem veneranda schola , mortuos reputans toribus Ce-soa? doctrina? desertores, illis construebat d Ce- "notaphia : similiter Christiani ut perditos & bant^*Deo mortuos lugent eos qui libidine aut quo-vis alio crimine dejecti sont : eosilem vero Inconti-quasi e mortuis excitatos ducunt , si eam mo- «entes auc

rum mutationem fecerint , cujus ratio haberi aIter . ius cri -

, minis rei

de ~ poenitentia?subjecti.

Epist-38. Ad Caldonium , Herculanum, de Felicissimo abstinen-do . Ut abstentum se a nobis sciat , quando ad fraudes ejus &rapinas , quas dilucida veritate cognovimus , adulterii etiamcrimen accedit. Idem Epia. Sr. Ad Pomponium de Wirginibus.

Et idcirco consulte & cum vigore fecißi , frater charifjime , ab-ftinendo Diaconum, qui cum virgine sepe mansit : sed & cete-ros , qui cum virginibus dormire consueverunt . Qtiod si poeni-tentiam hujus illiciti concubitus fui egerint , & a se invicemrecesserint ; inspiciantur interim virgines ab obstetricibus dili-genter ; &, fi virgines inventis fuerint, accepta communicatio-ne ad Ecclesiam admittantur. Hac tamen interminatione , ut siad eosdem masculos postmodum reverss suerint ; aut fi cumiisdem in una domo, & sub eodem tecto, simul habitaverint ,graviore censura ejiciantur, nec in Ecclesiam postmodum facilerecipiantur . sii autem de eis aliqua corrupta suerit deprehen-sa, agat panttenuam plenam quia qus hoc crimen admisit ,non mariti, Jed Christi , adultera est ; & ideo , sstimato justotempore , postea , exomologest facta , ai Ecclestam redeat , Lc.

Spencer.

d Cenotaphia . ) Vide Adnotationes lib. 2, n. 12.