'i-.Cor. 4,18Rom. 1 , 20

L

«P/J2.9.

b

Origeniscommen-tarii inGenesim.

Ge». i, 4.

De», r. 2,^.

C O N T R A C E

mundi nomine regio ha?c terrena intelligatur,absurdum nön est illos ex hoc mundo edu-ctos fuisse : si autem mundi voce significatamvelis caeli terraeque compagem , non omninoablegantur ex hoc mundo illi , qui diluviumpassi, sunt . Quanquam si consideretur istud :

. Tston contemplantibus nobis qua videntur , fei qua■ non videntur ; & hoc : Invisibilia enim ipsius acreatura mundi per ea qua faBa sunt intelleBaconspiciuntur , dici potest eum , qui ad invisi-bilia , & ad ea quae non videntur, ut scriptu-ra generarim vocat, adjungit animum, ex hocmundo egressum este, Verbo hinc illum edu-cente & transferente in illum sapra caelos lo-cum , ubi rerum pulcherrimarum contempla-tione fruatur.

60. Post examinatum hunc locum, quasi idsibi propositum esset qualibuscunque rebus vo-lumen implere , aliis verbis fere eadem dicitac ea qua? paulo superius expendimus . Sic e-nim : istud vero longe magis ridiculum , distribuimundi creationem in plurimos dies , antequam diesessent . T^amque calo nondum creato , terra non-dum firmata , sole nondum circumaBo , qui dieserant ? Haec enim quid discrepant ab istis ?Re altius repetita , confideremus an non absurdusille fit primus & maximus Deus, qui imperandodicit : fiat hoc & illud & aliud , & tamen primadie unam rem aliquam fecit , fecunda aliquid am -piius, & fic tertia , quarta , quinta, sexta in fa-bricando procedit . Jam pro viribus * refellimusistud: Imperando dicit : fiat hoc & illud <& aliud ;cum videlicet exposuimus icta: Ipse dixit & fa-Ba sunt , ipse mandavit & creata sunt . Dixi-mus scilicet b proximum conditorem esse Ver-bum Dei filium , illum suisse mundi quasi ip-summet opificem; Verbi vero Patrem esse pri-marium conditorem, eo quod Verbo suo filiomandavit ut mundum faceret . Quod autemprima die lucem , secunda firmamentum crea-verit , tertia aqua; qua; sub ca;lo erant in suissuerint collectae receptaculis , atque ita terrasolius natura; administratione suos fructus pro-tulerit ; quod quarta creata fuerint luminaria& stellae , quinta vero natatilia , sexta demumterrestria & homo , h$c omnia , prout facul-tas tulit, in nostris in Genesim commentariisexplicavimus . Quin & fnpra contra eos quiobvio sensu scripturam interpretantes asseruntfex dies ad creationem mundi inlumtos fuis-se , adduximus hunc locum : lfl e e fi hber gene-rationis edi & terra quando creata sunt, in diequo fecit Deus edum & terram.

6 x. Deinde cum htec non intellexisset : Etcomplevit Deus in die sexto opera sua qu& fecit ,& cessavit in die septimo ab omnibus operibus suisquae fecit & benedixit Deus diei septimo , & san-Bificavit illum , quia in ipso cessaverat ab omni-bus operibus suis , qu<s coeperat Deus facere : cum-que idem esse existimaret , Cessavit die septimo&, Requievit die septimo , ait : His faBis faBusest similis inerti improboque opifici & defesso atqueferiis opus habenti ut quiescat . Ignoravit enimquis creationi operatur® quamdiu mundus con-stiterit, successurus sit sabbati & cessationis Deidies , quem cum Deo festum agent quicum-que , postquam sua opera sex diebus perfece-rint nihilque munerum suorum prstermiserint,Tom. I.

L S U M, LlB. VI. 347

sublati erunt ad contemplationem coetumquejustorum ac beatorum . Postea quasi scripturaedicerent aut nos ipsi diceremus Deum deses-,sum requievisse : Fas non est , inquit , primum.

Deum fatigari , manibus laborum exercere , autimperare. Ait ergo Celsus fas non esse primumDeum fatigari : nos autem dicimus ne Deumquidem Verbum fatigari, neque ullum eorum,qui ad meliorem nunc & diviniorem ordinempertinent . Nam fatigatio in eos cadit qui incorpore sunt . Ipse vero qutesieris an in eosqui qualecumque corpus habent, an in eos quiterrenum quod paulo sit isto prasslantius. Ne-:que fas etiam primum Deum manibus labo-rem exercere . Immo si has voces proprie ac-ceperis , neque secundum Deum , neque aliudquidpiam ex divinioribus fas est manibus ope-rari . Sed fac eas voces per abusionem aut fi-gurate usurpari , ut explicemus istud : Operamanuum ejus annunciat firmamentum ; & hoc: ' 1Manus ejus constituerunt edum ; & si quid his Ps. 101.26,dictum est simile , ubi allegorice manus &membra Dei interpretamur: quid absurdum estDeum hoc sensu manibus operari ? Jam verosicut non absurdum est Deum operari mani-bus , ita neque jubere . Hoc ipso enim pra?-clara & laude digna sunt qua? facit is qui fa-cere jussus est , quia Deus est qui fieri jussit.

6 z. Rursum Celsus fortasse male istud ac-ceperat: Os domini locutum est hac: forte etiamloca ejusmodi suerant illi ab imperitis perpe- s ai - l ' i0 'ram explicata , & non intelligens Dei virtu-tes exprimi nominibus membrorum corporis,dixit, Tsteque os ei est , neque vox . Certe Deovox non est , si vox est aer percussus , autsuccussus aeris, aut aeris species, aut quidquideam esse definiunt harum rerum periti : sedqua; Dei vox dicitur , ea hujusmodi est , uteam a populo videri testisicetur hic locus »omnis populus vidit vocem Dei: voce videri sum- ! )

ta , ut ex consuetudine scriptura; loquar , fpi-ritualiter. Addit , nihil quidquam eorum qua co-gnoscimus , ineffe Dso . Verum qutenam sint illaqu® cognoscimus , non declarat . Nam si demembris loquitur , idem ac ille sentimus ; in-telligentes ea qu& cognoscimus de iis rebus quasper corpus cognoscimus , ut fert vulgatior lo-quendi ratio. Hic autem, qua nos cognoscimus ,si accipiamur universim ; multa cognoscimus.quX in illo sunt . Sunt enim in illo virtus ,beatitudo, divinitas . Quod fi quis ea quee noscognoscimus sublimiori sensu intelligat , quo-niam inferiora Deo sunt quacumque cognosci-mus , nihil absurdum erit id a nobis admitti,jn Deo nihil eorum esse qua; cognoscimus .

Qua; enim in eo sunt , ea superant non so-lum humanae natur® cognitionem , sed etiamearum naturarum , quae humanam antecellunt.

Si legisset inter Prophetarum testimonia istudDavidis: Tu autem ipß es, & illud Malachi®, py_ IOI . aS .Ego sum & non mutor > vidisset nullum e no- Malaci). 5.stris tribuere Deo mutationem aut facti aut 6.cogitationis . Nam idem ipse manens mutabi-lia pro eorum natura administrat, & ratio po-stulat illa administrari.

6z. Deinde Celsus, cum non dispiceret hocInteresse discrimen inter esse secundum imaginemDei & esse ejus imaginem, quod imago Dei sit

X x z E ri-

si Refellimus istud.) Locus ad quem remittit, habetur lib.j.contra Celsum nutn. 9.

b Proximum conditorem , &:c. ) Vide Origenianorum !ib. t.qusest. 2, num. 15.