Contra Cel

Hon ca nostra insania , ut contra nos ipsos re-* gis sut dynastae iram concitemus ,~ unde con-tumebo supplicia morsque contingeret . Legi-Rowjj.r.a. mus enim : Omnis anima potestatibus procellen-tibus subdita fit . 'ispri est enim potestas nist aDeo i qua autem sunt potestates , a Deo ordinataa sunt : itaque qui potestati resistunt , Dei ordina-Origenisin tioni resistunt . Quae verba in nostris a in epi-epiltolam stolam ad Romanos commentariis , pluribus ihnos ma " var ' um stnsum pro viribus interpretati fumus:mentarii*. ^ impraesentiarum simpliciori vulgatioriqucintellectu accepimus , idque ea caust , quodCelsus dixerit non fine daemonum potestate regesad hanc evettos fuisse dignitatem . Hic plurimadicenda essent de regum & dynastarum consti-tutione : magna enim quostio est , proptereaquod sont qui crudele & tyrannicum impe-rium exerceant , aut quibus imperium est vo-luptatibus deliciisque se ingurgitandi occasio .Quare in proscns hujus questionis considera-b tione supersedemus. Verum per b fortunam re-gis non juramus, neque per alium ex iis quidii putantur. Sive enim, ut nonnullis placuit,fortuna sit nuda enunciatio , quemadmodumopinio & discrepantia', non juramus per id quodnequaquam existit tanquam per Deum , autquasi per id quod revera existit & aliquid po-test, ne per ea , per qua; non oportet , jure-mus : sive id quod vocatur fortuna in domo-num numero reponatur , quod quibusdam vi-sum est , aientibus per Imperatoris RomaniHaemonem jurari , cum per ejus fortunam ju-ratur ; & hoc modo mori nobis potius est ,quam jurare per malum & perfidum domo-. nem, qui perfepe cum homine peccat quem

sortitus est, aut etiam plus eo peccat.

66. Post hoc Celsos , perinde ac oblesti adaemone , qui modo lanam ad mentem re-deunt , modo in insaniam relabuntur , sic ve-luti resipiscens loquitur Si forte accideret utDei cultor impium quid agere aut quidpiam tur-* pg pr 0 ferre juberetur , nunquam ullo modo paren-

dum est i sed potius omnia perferenda supplicia ,omne mortis genus tolerandum , quam quid indi-gnum Deo dicere aut etiam cogitare . Deindeignorantia nostrae doctrina; praeceps actus &miscens omnia : Ut st > inquit, jufserit ce-lebrare Solem , aut Minerva latum paana cane-re , illis- laudandis magnum Deum magis colerevideberis . Qua enim ad omnia pertinet pietas ,ea perfeßior efl. Ad haec dicimus, nos, ut so-lem celebremus , non expectare dum jussumnobis suerit : quippe qui docti fumus non so-lum eos qui ordinationi lhbjecti sunt , lauda-re, led etiam inimicos. Celebramus igitur So-lem ut praeclarum conditoris opus, quod Deileges observans huic praecepto paret : Benedici-te sol & luna Domino , & pro viribus laudatec hujus universi patrem & conditorem. c Miner-vam autem, quam ille cum Sole jungit, fabu-Tom. I.

a In epistolam ad Romanos commentariis . ) Vide Origenemlib. 9. explanat, in cap. 13. ad Rom.

b Fortunam. ) Euseb. lib. 4.c. ij. Interrogavit Proconsul ipsene esset Pols carpus ? C«>» ille fateretur , suadere capit procon-sul ut Christum negaret : reverere, inquiens , atatem tuam :aliaque his similia adjiciens que illi proponere consueverunt :jura per genium Casaris : resipisce , dic , tolle impios . TumPols carpus gravi ac severo vultu turbam omnem , que in stadioerat , contuens , manümque in eos intendens , non sine gemitusublatis in cielum oculis dixit tolle impios. Cum instaret pro-consul , diceretque : jura , & Protinus te dimittam dic con-vicia adversus Christum , Polycarpus respondie : sex & ollogin -sa continuos annos ei rniniftravi , nec ulla me unquam affecit

s u m, Lib. VIII. Z9Z

lantur Groci , sive quid arcanum bis, fabulisinvolvi voluerint , sive non x armatam ex Jo-vis capite prodiisse ; evasisse e manibus Vulca-ni ipsam infequentis ut virginitatem eriperet *sed lernen quod ex Vulcano vi libidinis elici-tum in terram*. ceciderat , . iplam in deli-ciis habuisse , enutrivisse & vocasse Erichtho-nium,

——— quem olim , ut fertur-j Minierva. lfiad. 2. V

2 s {utrivit Jovis filia , peperit autem ", alma 547.&54 b> -Tellus. ">

Atque hinc patet, admittenti Minervam Jovisfiliam , plurimas fabulas & figmenta admitten-da esse , qua? , qui fabulas fugit & quorit ve-ritatem, nunquam probaverit.

67. Ut autem' hoc allegorice narrentur ,Minervoque nomine intelligatur prudentia ,ostendatur ejus & subsistentia & natura, utpo-te qua hoc allegoria nititur . Quod si Miner-va prisca mulier suit eaque cultu donata abiis, qui mysteria ceremoniasque suis subditisproscribentes Miner vo nomen; tanquam Deocelebrari apud homines voluerunt ; multo mi-nus Minervam laudare & ut Deam venerarinobis licet, quibus nempe praeclarum hunc so-lem adorare nefas, quamvis illum celebremus ^

Ac. Celsiis quidem ait , cum hymni Minerva &

Soli canuntur , magnum Deum magis coli videri.

At nos contra esse scimus . Hymnos enim ca-nimus soli summo Deo & Unigenito ejus Ver-bo, atque Deo ; & laudamus Deum & Unige-nitum ejus eodem modo , ac sol & luna &stello & tota caelestis militia . Ex his enimomnibus divinus constat chorus , qui cum ju-stis hominibus summum Deum eju/que Unige-nitum hymnis celebrat. Illicitum esse juramen-tum per humanum Regem , aut per ejus for-tunam ut loquuntur, jam ante diximus . Non,igitur necesse est hoc a nobis refutari : TJequeetiamsi per humanum Regem jurare jujsus fueris ,hoc malum est . Ipst enim traditum fuit quidquidin terra efl . Et quidquid in hac vita accipis ,ab illo accipis . Non autem nos dicimus Regiomnino omnia quo in terra sunt , 'data esse ,aut ab illo accipi quidquid in hac vita accipi-tur . Deo enim & ejus providentiae acceptumresciimus, quidquid juste & honeste accipimus;cujusmodi sunt mites fructus, panis cor hominis p sconfirmans , suavis vitis, & vinum laetificans corhominis . Sed & olivo fructus faciem in oleo hi-larantes habemus a Dei providentia.

68. Deinde ait Celsos fidem antiquo viroabrogandam non esse dicenti:

Vnus fit Rex , cui dedit filius Saturni ver- Illud. 2. tf.futi . *os.

Additque : Hoc fi dogma convellens , meritas

Ddd pm-

injuria - & quomodo fossum impie loqui adversus regero meumauBoremque salutis merci Urgente rursus Proconsule, ac dicen-te: jura per genium Casam: Polycarpus drxit: siquidem, in-quit, ambitiose contendis, ut ego per genium quem vocas Cla-ris jurem, simulans te ignorare quis fim, audi libere profiten-tem : Christianus sum. rlw TuyliiJ ( fer fortunam ) jurare, &per genios C esarum idem valet . Tertull. Apolog. cap. Z2. SedÖ* juramus, sicut non per genios Cosarum, ita per salutem eo-rum, q uie e fl augustior omnibus geniis. Et cap, 35. Aeque'adeoomnes illi sub ipsa usque impietatis eruptione & sacra faciebjtntpro salute Imperatoris, & genium ejus pejerabant .

c Minervam &c. ) Vide Didymum Homeri interpretem Iliad.lib. t.