De Recta In Deum Fide. Sect. I. 405

rum peperit , non principio persectum ei ci-bum adhibet, sed ei lac prarbet: deinde majo-ribus firmioribusque alimentis utitur . Novitenim etiam Apostolus Paulus hominibus proprogressu leges ferre , cum ait, Lac vobis po3.Cor.3.2. 3 tum dedi , non escam . Tsondum enim poteratis ,sed nec nunc quidem potestis , adhuc enim carnalesa eflis . Sic etiam Deus . a Leges enim homini-bus pro incremento dedit, alias Ad$, ut pue-ro , alias Noe , alias Abraha? : alias per Mo-sem , aliasque per Evangelium , ex progressumundi incipientis , crescentis, atque persecti,cum id quod persectum est, persecto reservasset . Ne igitur orationem me , quae sibi non' f constet , habere putes , rationes afferam , qui-bus docebo, eundem Deum utrasque leges de-disse . Praecipit enim Abrahae, ut filium suuminterficiat. Deinceps lege sancit per Mosem,caedem non esse faciendam , sed qui homici-dium fecerit, viciffim interimendum esse. Quo-niam igitur idem jus esse vult , occidere ,ac non occidere , tune duos esse Deos dices ,eofque inter se contrarios ? E. Idemne praeci-pit , ut ca?des fiat ac non fiat ? A. Idem. Ne-que in hoc tantum ita esse invenitur, sed ple-b rumque in multis , estque cum b lege sancit,hostias & holocaustomata sibi offerri , & rur-sus non offerri . Respondeat igitur , sit ne a-lius is qui Iffac immolari interficique jubet,alius is qui praecipit , ne fiat homicidium :qui hostias immolari jubet , & qui non im-molari . E. Siccine est in scriptura ; ut non-nunquam permittat sacrificium offerri, aliquan-do nolit ? Quid ais Megethi ? Idem est Deus quileges mutat , aut duo sunt , quorum unumb opificem esse statuisti ? nec jam tria principiasunt , sed quatuor , nec dogma vestium con-sistit . M. Judaeorum Deus, idem est opifex :noster autem non est ejus filius . A. Qua ra-tione Christum non este filium opificis doces ?M. Quia Christus ea qua» erant opificis, ever-tit, eum que illa evertifle doceo. A. Doce eumevertisse . M. Deus qui omnia condidit , prae-cepit Mosi ex ^igypto decedenti , Tarati esto-'Exod.iz.ii. te pr&cinBi lumbis , calceati pedibus , virgas inmanibus vestris , & sacculos habentes: aurum &c argentum aliaque c omnia auferte ab sEgyptiis .Dominus autem noster bonus , djffjpulos suosin.orbem mittens, ait, Tsfeque calceamenta inEuc.'WX pedibus vestris, neque peram , neque duas tum-' eas , neque as in zonis vestris > Vide ut perspi-cue illius decretis bonus adversetur . E. Hocmihi idem videtur , quod occidere , & nonoccidere : quod offerre sacrificia, & non offer-re . Idem est igitur etiam sumere argentum acperam , & non sumere . Itaque hoc quaero ,cum opifex Abrahae praeceperit, ut filium in-terficeret, num alius sit is qui vetuit homici-' dium , alius is qui Ahtahae praecepit , ut oc-

cideret . A. Quod si unus est, qui haec contra-ria praecepit, quae ipse praeclara este probavit,

etiam si nobis contraria videantur : cur quodquasdam in Evangelio cum legis praeceptis pu-gnare videantur, duos esse Deos legislatores di-cis , cum minime docueris, quomodo idem le-gis Deus, qui unus est , justerit ac vetuerit par-ricidium ? Si vero ei ut Deo pro varietatetemporum, id quod vult aut potius quod uti-le probat, licet lege^ sancire : idem ostendituresse qui praecepit, ut viaticum sumatur, & nonsumatur. Causa autem quae fit horum , ego nonpossum dicere ; sed tamen res sunt pares ac si-miles . E. Quid ais , Megethi ? Idemne Deusunus est, an duo ii qui in lege contraria prae-cipiunt ? M-Hic quidem idem est; Christus au-tem non est ejus filius. E. Si quod leges con-trariae videntur, Christum alterius filium esseais, salleris Megethi. Planum enim factum est,eundem sua sustulisse , id quod etiam tu con-fessus es. A. Etsi caput quod proponebat consi-steret , unius ejusdemqtic Dei este doceretur :yerum hoc doceo non esse contrarium, sed re-rum differentias . Qui enim Hierosolymis aChristo mittebantur , mittebantur ut pacemnunciarent ; qui autem ex Aigypfo , bello asuis opprimebantur. Cham enim filius servus eritfratribus suis , inquit scriptura de Noc filiis ,

Sem , Cham, Japhet . Cham puer servus fervo-rum erit fratri suo . Oportuit ergo servos, qo : ibellum suscepissent , bello deleri & confici .Evangelium vero scit malos ulcisci & occide-re . Sic enim ait , Veniet Dominus mali fervi in Matth. 24.die qua nescit , & in hora qua non cxpeflat ,15.

& separabit eum , & ponet partem ejus cum in-fidelibus . Aiquum est igitur eos qui injuria bel-lum gerunt : jure bello viciffim opprimi . Sicergo aequum est cos qui pacem nunciant , si-ne armis nunciare, cum alioqui Esiias prophe-ta dicat, Quam speciosi pedes e-vangrtizmtmn /faLsz.j.pacem. Erat"autem apud prophetam probatumtempus , cum arma conflari oportebat , cumdixerit,. ex sion exibit lex , & verbum Domini

ex Hierusalem , & judicabit inter gentes , & ar-guet populum multum , & conflabunt gladios suosin vomeres , & lanceas suas in falces , & nonfumet gens adversus gentem gladium , & non ul-tra exercebuntur ad prxlitm . E. Haec non estdiscrepantia , cum planum factum sit , Chri-stum etiam de malis supplicium sumere, eumait, separari servum malum. M. Propheta Deicreationis , cum bellum conflatum esset in po-pulum , superato montis cacumine, manus suasjn ccelum ad Deum tetendit, ut multos bellodeleret. At Dominus noster, eum sanctus fit,,manus suas porrexit , non: ut. homines dc me-dio tolleret, sed servaret. Quid ergo est simi-le? Ille manuum porrectione interficit, hic au-tem servat . A. Manuum utriufque porrectio-nes accurrate consideranda;: sunt , Mosis atqueChristi : ac si pares similesque sint , pi Tela refe res habebit : sin contraria; sint inter fe, hocetiam probandum erit . Etenim manuum qui-dem

Isii. z. 3. 4 -

a Leges enim , &c. ) Theodoretus lib. 5. Hairet. Fabul. cap.11. Dominus in legibus quas sancit , aperte docet, se non sub-vertere antiqua , sed perseßiorem vitee rationem inducere : &’congrua xtati cuilibet documenta friebere . Plura vide ibidemin hunc sensum. Fvetstbenius .

b Lege sancit , &c.) Deum permisisse "sacrificia propter im-becillitatem populi cultui huic externo nimis addicti , more abjEgyptiis recepro improbasse autem rursum ea, ne credereturiis indigere, docent Irenaeus lib. 4. adversi Haeres, cap. 14. &20. Tertullianus lib. 2. contra Marcionem . Epiph. Edit. Ba-sii, pag. 158. & 293. Eucherius in quaesi. V. T. pag, 136. Theo-

doretus outest. I. in chrysoslomus homil. 1. contra Ju-

daios, & alibi, rvetftbemut ."

c O auferte ab Jtcgypttts « ) Hunc locurrt egregie vindi-catum vide apud Clem. Alex. Stromat. lib. 1. pag. 275. Tertul-lianum Hb- *. adv. Marcionem pag. 4 6$. Epiphanium form. An-eor. ii-en*um adversi Hseret, lib. 4. cap. 30. Ambrosium de-Abrah. Patr. lib. 2. cap. 9. Augustinum lib. 23. contra FaustumManichaeum cap. 71. Theodoretum quaesi. 23. in Exodum , Scad Psalmum 104. f. 37. Gregoriutn Nazianzenum orat. 42.

p'p'etßbenius .