4i 6 Ad a m a m t i
Apostolum , aut Christum Dei filium appella-ri . Quid est enim , quamobrem verba qua? A-damantius fecit, non vera sint ? Ea enim , qu®olim promissa erant, & antequam fierent, prae-dicabantur ac credebantur , erant in expecta-tione, A. Ait peregrinum este Christum , ne-que eum unquam a quoquam este cognitum.At Christus qui a prophetis , inquit , prsedi-ctus est , non sic est , sed qui incognitus estomnibus . Necesse est igitur , primum diligen-ter considerare , cui credere , atque ita proba-re ea qu® ab eo prscepta sunt , debeamus.Nam neque , ut aiunt , quisquam qui persecteeos docuerit, ea qu® ad ipsum pertinent , te-statur . Neque ipse de ie dicens ignotus , di-gnus erat cui crederetur s sicut ipse dixit , SiJoan, y, 31. ego de meipso testimonium perhibeo , testimoniummeum non est verum . Non enim cuilibet de seprsdicanti simpliciter credendum est : aiioquinomnibus idem facientibus licebit credere . E-vangelium autem existimaretur juxta illos ver-bum ignotum, quod nunquam expectatum sit,nunciare . Quomodo ait Christo Icriptum este.Evangelium ? Neque enim se ipsum designat ,qui Evangelium scripsit , sed significat JesiimChristum quem pr®dicat : neque is qui scri-psit , postquam ab ipso didicit , hunc prxdi-cat , qui secundum eos peregrinus est . Nulloenim in loco eorum hoc inveniri potest , ser-vatorem docuisse quempiam, Christum se esseperegrinum . M. Christus & Paulus si ab opi-fice missi essent , nunquam legem & prophe-tas abrogassent. A. Doceat qui Christus atqueApostolus legem dissolvant. Tollit supplicium ,evertit dissolvitque judicium . Si ergo nemojam judicandus est , quid necesse est opificemeffugerei 1 cum nemo sit qui judicet, nemo quipoenam minetur. Quibus sublatis, quis jamlo*Ma-t 1S7 GUS huic sententi® , Vce illi , per quem scanda-GW.j.io/ lum venit, relinquitur ? aut illi , Oui conturbatvos , portabit judicium , quicunque fit ille ? M.Pr®eepta ejus evertit , A. Perspicuum est igi-tur , eum contraria iis velle , qu® fieri juffasunt. Atqui contrarium est huic, Tffpn m&cha-beris , moechari : & , Ts[pn occides , occidere :eodemque modo furari & non furari sunt con-traria . Verisimile est igitur , eum etiam reli-qua pr®cepta sustulisse . Quoniam ergo pactoT.uod, io. Christus legem sustulerit , doceat . In lege e-nim scriptum est, T>Ion moechaberis, ffjon fal-
I
LOG U S
sum testimonium dices , & qu® sequuntur . Do- Mattceat igitur quodnam horum sustulerit . Quemtandem moechari jussit , is qui etiam solumaspectum qui ad libidinem referatur , ut stu-prum vetuerit ? Cui ut c®dem faceret impera-,vit, qui dixit nefario homini non esse resisten-dum? Quem furari docuit Servator, ut contraatque is qui legem tulit , faceret ? H®c enimServatoris pr®cepta non peregrina sunt , sed le-gis ac prophetarum . Ait enim Servator : Egoautem dico vobis, non refiflere malo , cum vetusscriptura dicat a Dicite iis qui vos oderunt & adetestantur , Fratres nostri estis. Cum rursum lex 66 S-dicat , Jfon furtum facias , Servator dicebatVende tua bona, & da pauperibus. Dare autem ' 19 'pauperibus , non est peregrinum institutum,sed quod vetus testamentum prslcripsit ; %e p rov _desistas , inquit, benefacere pauperi , quando ma<rms tua prodesse potest . Et illud , Diligite inimi- Matt. 5.44.cps vestros, quod a Servatore dictum est, non?est peregrinum , sed a prophetis in prsceptisrelictum. Si esurit inimicus ‘tuus, ciba illum : st Aov.15.11fit it , potum da illi . Et quid attinet sermonemprotrahere ? Cum igitur perspicuum sit Serva-torem legis perficiend® causa venisse , eum isti ^abrogasse dicunt. M. Hoc fa Judaist® scripserunt,c Tstpn veni solvere legem , sed adimplere : non Matt. $.17.autem ita Christus dixit: ait enim , Tst_on veniadimplere legem , sed solvere . A. Est etiam hocvestr® audaci® ut c®tera , hoc quoque muta-re. Sed enim prodeat Apostolus, qui vestramredarguat malam fidem. M. Aperte ait Serva-tor, Mandatum novum do vobis . Novum vete- 34 -ri non est par : ait enim rursum Servator ,
Mittunt vinum novum in utres novos, & utrum• Matt. 9,17.
que fervatur. Novum non est veteris expletio. „ , -
f> V ■ c . A. . Matt.9.16.
Aurium enim Servator ait, ^semo immittit im-missuram panni rudis vestimento veteri. Non estlegis expletio nec Christus , nec Apostolus.
A. Vide optime Eutropi judex, ut ea qu®re-cte distincta fiint , male verba observans pro-ferat. Jube recitari Evangelium: tumque quodpr®eeptum novum Servator prsscribat , intel-
ligetur. E. Recitetur. A- Recitabo: Mandatum -
- , , . toan. C-J 4
novum, inquit, do voms , ut diligatis invicem, & 17.15.sicut pater dilexit vos. E. Non est dubium quinduritatem novum pr®ceptum esse statuerit .
A. Novum , non etiam peregrinum est & a-lienum a veteri quod antea extabat . M. Ve-tus lex est opificis : nova autem boni . d Tty- d
mo
a Dicite &c.) Perspicua interpretatio, prae ilia, qua: nunclegitur in ixx. HoretTi asikfo i rufUr Tols puaiaiv vptä; §ßS'iKVOsop.imc - ( Dicite fratres nostri iis , qui vos oderunt &detestantur. ) Perplexe : quamquam totidem verbis idem dici-tur . E’vetsthenius .
b Judaist,e . ) Judaistas per contemtum vocarunt Marcioni-tse, quotquot Vet. Test. recipiebant, & Novum, prout in Ec-clesia Catholica ferebatur . Tertull. lib. 4. adv. Mare. cap. 4.pag. 504. Manion Evangelium Lucie fer antitheses arguit , utinterpolatum a protectoribus Judaifmi ad concorporationem le-gis & Prophetarum , qua etiam Christum inde configerent . Etlib. 5. cap. 19. pag. 61$. Si hiec Pfitudapofioli nostri , & Ju-daici Euangelizatores de suo intulerint . Hinc Evangelium no-strum , nominarunt Judaicum . Idem lib. 4. cap. 2. pag. 502.Transeo nunc ad Evangelii , sane non Judaici , sed Pontici, in-tcrim adulterati, demonstrationem . Ubi Evangelium Judaicum«st orthodoxorum ■ Ponticum Marcionistarum corruptum. Vvet-fihenius .
, c sion veni solvere legem.) Urget adversus Marctonem hunclocum Epiphanius , Elencho 69. pag. 153. Tertull. lib. 4' ca P -7. scribit: Marcionem Aoe dictum, ut additum , erafifse , scili-cet, quia Matthtei Evangelium rejecit, in quo scriptum ex-stat: tum quia facta Christi, quibus se legem implere testatur,vel negat , vel corrumpit . Vide ejusdem libri cap. 12. sub fi-nem . Sed cur dicit Marcus , in Euangelio Marcionis dicereChristum: Non veni legem implere , sed solveret Certe IsidorusPelusiota, iib. I. epist. 371. ad Pansopbium idem scribit, post-quam narrasset Marcionis in resecanda Christi genealogia teme-
ritatem , sic pergens . Paulo dein Progreffus aliam rursum eo-rum improbitatem conspicies . Commutatis enim his Domini ver-bis : Non veni destruere legem aut prophetas stc effecerunt .-Quid ? putatis , quod venerim , ut legem ac prophetas adirnple-reml imo veni ut everterem, non ut explerem. Hirte autem irt-telliges , quonam pacto inimicitiam inter duo testamenta mo-liantur , Christum a lege alienum effe confingentes. An exMat-thao in suum Evangelium transtulit Marcio, & corrupit hunclocum? An vero, Tertulliani & Ifidori temporibus , in Evan-gelio Luca: reperiebatur , quamquam hodie inibi eum non in-veniamus? Judicent eruditi. P’vetsthenius .
d Nemo enim , inquit , immittit. ) His verbis & sequenti-bus , De vino veteri & novo , primum abusus est Marcion : a-dcoque juxta locum De arbore bona & mala , hic alter palma-rius est . Vide Philastrii verba superius adducta . Epiphaniushier. 42. pag. 133. Marcion incipit ex principio , & velut afo-neus quiestionum , proponere presbyteris illius temporis hancquiefttonem : Dicite mihi , inquit , quid est hoc ? Non mittuntvinum novum in utres veteres, &c. Et ubi hoc audivissent pres-byteri . responderunt: fili, boc sunt utres veteres , Pbarij,eorumtb Scribarum corda inveterata in peccatis , quaque non susedferunt. Evangelii pv,dicationem . Ille vero , non stc , inquit ,sed alia sunt prxter hiec : quoniam ipsum suscipere non voluis-sent. Utres novos six exponit Origenes lib. t. de Princip, eas-3. Jubebat utres fieri novos , id est , homines in novitate vitatambulare", ut vinum novum, id est, Spiritus sanlii gratia re-ciperent navitatem, wetsthenius.