i .Ttm.6, 8.

Gen.

i.evrP'tf'i

! 92 . 0 R I G

sicam possessionem confirmari in alium qui nonfit ejusdem ordinis , divina jura permittunt .Istse sunt ergo leges, quibus utebatur populusMe prior , etiam secundum hoc ipsum quod■per historiam designatur , religiose satis & piesacerdotalibus vel Leviticis ordinibus consu-lentes .

a. Sed citius ha?c referamus ad nos, quibuslex Christi si eam sequamur , nec possessionesin terra, nec in urbibus domos habere permit-tit . Et quid dico domos ? Nec plures tunicas,nec multam concedit possidere pecuniam : Ha-bentes enim, inquit, vittum & vestitum his con-tenti simus . Quomodo ergo nos datas de domi-bus , sive intra civitatem muratam positis, sivein vicis quibus muri non sunt , observabimusleges? invenimus in aliis scriptura? locis, quodsermo divinus majore quodam sacramento no-minet domum, ut cum dicit de Jacob, & qua-si pro laude ejus ponit : Erat , enim, inquit ,Jacob homo simplex habitans domum . Et iteruminvenio de obstetricibus Hebraeorum scriptum:Et quid > inquit, timebant Deum obstetrices fece-runt sibi domos. Videmus ergo quod obstetrici-bus quidem faciendarum domorum causa, fue^rit timor Dei : Jacob vero simplicitas & inno-centia causam dederit, ut habitaret domum .Demque Esau, quia malus fuit , non est seri-ptum de eo quia habitaverit domum , nec dealio a iquo cript UtÄ est quia aedificaverit sibidomum, qui non abuerit timorem Dei. Qua»est ergo ista domus , & q Uale ^ikcium estPaulus exponit apertius cum dicit -bemus non manu faftam , atemam in edis: Haecergo est domus , quam tedisicare nemo potestnisi timeat Deum . Haec est domus quam ex-struere, vei habitare nemo potest, nisi in sim-plicitate mentis, & puritate cordis . Sed quo-niam accidere solet , ut etiam qui bene ®difi-caverit, & domum sibi cadestem bene agendoA bene vivendo, ac recte credendo construxe-rit, incurrat alicujus peccati debitum, & hanca crudelissimo feneratore venundare cogatur ,ac labores suos transfundere in alium , pietas& clementia legislatoris succurrit, ut intra cer-tum tempus redimi possit. Si tamen invenerit ,inquit, manus tua pretium quod restituas . Qualepretium ? Poenitentia? sine dubio lacrymis con-greeatum, & manibus, id est. labore boni ope-ris inventum. Annus autem iste intelligi potestquem venit vocare Dominus annum acceptum,

E N I S

quod dimittat confractos in remissionem, & sa-lutem delicta sua confitentibus praebeat. Quodautem dicit domum in civitate murata : recteut ego arbitror, domus quae in caelo esse dici-tur , in civitate murata elfe intelligitur. Murusest enim hujusmodi domibus ipsum caeli firma-mentum. Sed talem domum rari quique habe-re possunt , illi fortassis qui super terram am-bulantes conversationem habent in caelis, & dequibus dicit apostolus, Dei xdificatio estis . Cae- Iteri autem qui in vicis habent domos, quibus 'non est murus, est tamen eis adjacens ager fe-cundus , illi fortassis qui sibi habitaculum pras-parant in terra viventium, & in illa terra quammansuetis Dominus promittit dicens : Beati mi- Matth. 5.4'tes , quoniam ipst heereditate possidebunt terram .

Istas ergo domos , si forte alicui , sicut supraexposuimus, lapsus acciderit, semper est recu-perandi facultas , ut verbi gratia dicamus, a si &nos aliqua culpa mortalis invenerit, qua? non incrimine mortali, non in blasphemia fidei, qua:muro ecclesiastici & apostolici dogmatis cinctaest, sed vel in sermonis, vel in morum vitioCOnfiftät ! hoc cft vendidisse domum , (JU9S istagro est, vel in vico cui murus non est. Hacergo venditio & hujuscemodi culpa semper re-parari potest, nec aliquando tibi interdicitur decommissis hujusmodi poenitudinem agere . Ingravioribus enim criminibus b semel tantum £poenitentia conceditur locus : ista vero com-munia , qua frequenter incurrimus, semper poe-nitentiam recipiunt, & sine intermissione redi-

3 . Qiiod fi s«cc>.d ota lis fuerit , inquit, ista do - Levic. 2 5*mus -ve Lez/itica , ubicumque fuerit , sive in ci- zr,

Vitate , sive in agro , semper habet redemtionem .

In hoc loco sacerdotalem Wumj &Leviticam

intelligentiam quaro . Non enim mfeior essedebet auditor horum, si fieri potest, iu 0 ipst,qui hac scripsit, & sanxit. Quid est ergo quodsacerdos, & Levita domus sua semper, & ubi-cumque suerit, habet redemtionem? Secundumspiritalem intelligentiam sacerdos mens Deo con-secrata dicitur, & Levi appellatur i s qm in( j ~sinenter adsistit Deo & voluntati ejus ministrat'

Perfectio ergo in intellectu, & opere, in fide j& actibus sacerdos & Levita accipiendus est jHuic itaque persecta menti si acciderit aliquan-do domum , quam habet non manu factam,aternam in caelis, vendere & in manus alteriusdare : sicut contigit aliquando magno patriarcha

Da-

a Si ms aliqua culpa mortalis invenerit & c . ) AntomUSArnaldus libro gallice scripto cui titulus , de frequenti com-munione cap. 4. scribarum vitium adseribit huic lectioni , &loco , culpa mortalis , legendum esse culpa moralis , conten-dit . I. Error , inquit , facile admitti potuit unius adjectioneliter» . II. Evidens est , cum manifeste fecum pugnent h*c :culpa mortalis que non in crimine mortali amsisiat : nec apudveteres ullum unquam reperiatur politum discrimen inter cul-pam mortalem St crimen mortale .Econtra apertus est sensus, nlegatur, culpa moralis que non in crimine mortali. III. Ver-bis sequentibus explicat ipse Origenes quid ctilp £ moralis no-mine intelligat, que nempe vel in sermonis vel in morum vi-tio confistat. IV. Culpas quas criminibus mortalibus opponit,veniales , non mortales fuisse inde patet , quod in fine hujusloci vocentur communia peccata que frequenter incurrimus ,semper poenitentiam recipiunt , & sine intermissione redimun-tur . At vero quis tantillum in lectione patrum versatus inanimum stbi inducat tertio Ecclefi» fieculo tam facilem fuissepeccatorum lethalium remissionem ? V. Addere poterat Arnal-dus in editione BaSleensi t & in altera Grimei locum esse da-tum huic Ie§' > fi nos aliqua culpa moralis invenerit &c. Ve-rum lil-bk mihi multum arrideat Arnaldina correctio , quomj-jujs tamen eam fequai , multa deterrent . I. Nulla manufcri-ptorum auctoritate nititur . Ii. g; lectio quae Arnaldo displi-cebat , rejicienda foret , lubentius amplecterer alteram quamquatuor quos consului , manuseripti codices unus Beccensis ,alter Gemeticensis, tertius Cado mensis, quartus Sangermanen-

fis fat recens exhibent his verbis; T/ aliqua culpa invenitur ,non in crimine mortali . Ibi nec moralis , nec mortalis culpaopponitur crimini mortali . At suspicionis notam pr® fe fertejusmodi lectio e quatuor licet manuscriptis consignata ,‘ namin locum veteris cujus scriptura erasa est , obtruditur in codi-ce mox citato Sangermanensi . III. Lectio ; Si nos aliqua cul-pa mortalis invenerit , que non in crimine mortali &c. prae-terquamquod citatur iisdem verbis a Magistro sententiarumlib. 4. distinst. 14. repentur insuper in omnibus vetustioribusmanuscriptis, verbi gratia Sangermanensi qui ex charactere un-ciali sexto vel septimo Ecclefi» feculo scriptus videtur, & i«altero Fofsatensi, nunc Sangermanensi qui etiam aetatem St-annorum arguit.

b Semel tantum pcenitentie &c. ) Libb. editi habeo 1 : semeltantum vel raro pcenitentie <xc. Sed istud vel raro abest abomnibus manuscriptis codicibus nec agnoscitur a Magistro sen-tentiarum lib. 4. dist. 4 ; Unde nonnullis suspicio est ejusmodiparticulam adjectam suisse a 8Coto qui veteris Ecclesia- igno-rans disciplinam qua lethaiiam criminum reis semel tantumpoenitentia concedebatur , Origenis locum ad communem fuitemporis scholasticorum opinionem paucis adjectis revocaretentavit . Porro qui olim post actam poenitentiam in eademaut similia labebanttir flagitia, ab omni deinceps sive publicasive privata poenitentia repulsos fuisse abunde demonstrantMor 5 nus lib. 5. ca p. 2 7 - & Petavius in suis annotationibus adEpiphanium haeres. 59.