In Numeros Homilia XVI.
247
Demens qüi Israeliticam gratiam loci objectionej yiatth j 14 cre deret posse celari , & qui nesciret quia non* potest abscondi civitas super montem posita ,Num. 2j. Et adsumsit , inquit , eum in speculam agri in4.15.16.17. verticem montis casi , & construxit ibi septemaras , & imposuit vitulum , & arietem superaram. , & dixit Balaam ad Balacb ; *Adsiste adsacrificium tuum, ego vero pergam percontari Deum.Et occurrit Deus ipst Balaam, & injecit verbumin os ejus , & dixit, sine dubio Deus : Conver-tere ad Balacb, & hac loqueris. ydc Me ( bocest Balach ) stabat juxta holocaustomata sua , &omnes principes Moab cum illo . Et dixit ei Ba-lacb : Quid loquutus est Dominus ? Res quidem,prophanis sacrificiis gerebatur, ct divinatio ma-gica arte requirebatur : volens tamen Deus ibiabundare gratiam , ubi super^bundavit pecca-tum , adeste dignatur , nec refugit ab iis, quaenon secundum Israeliticam disciplinam, sed se-cundum Gentilium gerebantur errorem. Adestautem non sacrificiis, sed in occursum venien-ti, & ibi dat verbum scium, atque ibi myste-ria sutura praenunciat , ubi maxime fides & ad-miratio. Gentilium pendet , ut qui nostris no-lunt credere Prophetis , credant divinis & va-tibus suis.
2. Et adsumens, inquit, parabolam suam , di-
Xit . Per parabolam ergo dicit Balaam : SargeBalach , dr audi % auribus percipe testis filiSephor..s ' 2^0» sicut homo Deus frustratur , neque sicut filiushominis terretur . Ipse cum dixerit , non faciet ?loquetur &non. permanebit ? Ecce ad benedicendumadsumtus sum , benedicam , & non avertam eam .*Sjpn erit labor in Jacob , neque videbitur dolor inIsrael . Dominus Deus suus cum ipso, , praclaraprincipum cum ipso sunt . Deus qui eduxit eumexxEgypto , sicut gloria unicornis ejus. TJon enimerit auguratio, in. Jacob . , neque divinatio in Israel -In tempore dicetur Jacob & Israel, quid perficietDeus. Ecce populus sicut catulus leonis exurget ,& sicut leo exuit abit, non dormiet doWC Comedat
pradam, & sanguinem vulneratorum bibat . Hscest continentia fecundat prophetiae in verbis Ba-laam - Videamus ergo primo hoc ipsum quod'uni. 2j..ait : Exurge Balacb , & audi. Si enim in supe-rioribus non dixisset quia staret juxta holocau-stum filum , non videretur magnopere requiren-dum cur dixerit, Exurge Balach . Nunc autemcum hortetur exurgere eum , quem nuper di-xerat stare, non, otioie, praetereundus sermo pro-,phetioi-s. Quod ergo ait in stiperioribus, quiastaret ad holocaustum suum, designat eum nonrecte stare. Stabat enim, m idololatria positus,& stabat quasi inimicus Dei, quod magis e stetnon stare, sed cadere. Quasi ergo qui de illostatu cadere debuerit, imo & qui ceciderit, itanunc intellectu prophetico, exurgere eum jubet:quippe qui per hoc, quod stare in idololatria,visus fuerat, cecidisset. Exurgat ergo qui talisest> exurgat. fide, & efficiatur testis :, si quidemconvertetur, testis fidei ; si vero permanet in-fidelis, ut sit testis condemnationis sua:.
Z- Sed quid est quod ei adnunciat, videamus:^Ehm. zj. TJon ficut homo , inquit, Deus frustratur , neque9 ' ficut filius hominis, terretur ipse . Non, inquit ,habeas talem opinionem de Deo, ut putes eumeste sicut hominem , qtii in iis quas loquitur ,frustrari possit. Homines enim multis occasio-nibus & vitiis impediuntur, ne v erum, sit quodloquuntur . Aut irati enim loquuntur , & iracessante frustra loquuti sunt aut metus , aut
M
18 .
cupiditatis, aut jactantise gratia, aliisqueborumsimilibus, & utique frustra erit, & vanum om-ne quiequidvitio dominante loquuti sunt. Deusautem, in stuo nulla est pastio, nulla fragilitas,omne quod dixerit , pro cautarum meritis di-cit : & ideo nunquam frustrari potest , quig.quod ratione profertur , carere non potest ra-tione : Tson ergo Deus ficut homo , qui frustraloquatur : neque ficut filius hominis terretur , vel( ut in aliis exemplaribus legimus ) neque ficutfilius hominis terret. In hominibus interdum fen- *
tentiam mutat terror , Deus autem qui supraomnia est, a quo terreri potest, ut sententiammutet ? Si vero secundum hoc accipiamus >quod jn aliis exemplaribus diximus lectum, bocest, neque ficut filius hominis terret : illud vide-bitur dici, quod homines quidem interdum projactantia terrores faciunt A minas , etiam iisponnunquam, quibus nocere non possunt: Deusautem non terret ita homines, quasi qui puni-re non possit, &fi terret, ratione terret. Ter-ret enim ut corripiat hominem in auditionistribulatione, ut verbo comminationis deterritusemendet se qui male agit, nec perveniar ad eumipsa vindicta male gestorum suorum. Non er-go ita Deus terret ut homo : homo enim (utdiximus) pro jactantia, Deus vero pro emen-datione terret.
4. Post h®c ait : Ipse cum dixerit , non faciet lloquetur , & non permanebit ? Sic legendus estlocus , quasi interrogantis affectu dicat . Ipse ,hoc est, Deus, quod dicit, nonne & faciet ?
qu® loquutus suerit , nonne permanebit ineis? Cum utique homines non fodant qu® di-cunt , Sc vitio human® fragilitatis in iis nonpermaneant qu® iotz-mntur : mutabilis enim esthomo, Deus vero immutabilis. Sed potest ali-quis oeeii rrere, St dicere : Quomodo ergo nonpermansit Deus in iis, qu® loquutus est de Ni- jtn.3.nive ut post triduum subverteretur? Neque iniis qu® loquutus est de David, ubi tribus die- a *bus promissa fuerat mors, ut vastaret populum,
& intra unum diem, & usque ad horam pran-dii cessavit ? Et videbitur fortassis , quia h®cqu® per interrogationem dicuntur, non penituspro definito accipienda sint ; sed talis qu®damfigura verbi sit, qu® medium aliquid videaturostendere , non tamen definit® & irrevocabilissententi® declaret affectum : quo temperantiusaliquid dictum videatur in eo quod scriptumest, Ipse cum dixerit , nonne faciet ? quam si scri-ptum esset, ipse cum dixerit, omnimode faciet.
Sed recenseamus & ipse scriptur® loca, qu® velin Jona, vel in Regnorum libris posita sunt,ne sorte & ibi ( ut moris est ) scriptur® divi-nae secreti aliquid habeant . Scriptum est ergoin Jona : Et fastum est verbum Domini ad Jonamfilium -Amatbi dicens : Surge , & vade in TJini-J on -ven civitatem magnam, & pradica in ea , quiaascendit clamor malitiar ejus ad me ., Et postea-quam praceptum est ceto, & ejecit Jonam interram , iterum scriptum est: Et fastum est ver-bum Domini ad Jonam secundo, dicens : Surge, & 0f3 -3' 1 - z -vade in Ts [iniven civitatem magnam, & prxdica 4in ca fecundum praedicationem quam ego loquutussum ad te ., Et Jonas, quidem pr<edicavit, & di-xit : Mhuc tres dies , vel ( ut Hebrasi haberese scriptum dicunt ) adhuc quadraginta dies &
%inivedestruetur, viri autemTstsnivitxcredideruntin Deo , & praedicaverunt jejunium , & iridueruntse ciliciis , a minore uspue ad majorem ipsorum .
Et