Z8-

E X

ORIGENIS

COMMENTARIISIN ESALMOS.

Ropter Psalmos , in fin<m inferi*ptos, vocis illius definitiones se-legimus ; ex Aristotele sic : Finisest id cujus causa alia, ipsum ve-ro nullius cauta > vel hoc modo:cujus cauta alia, ipsum vero nonnon eorum cauta j sive hoc pacto, propter quodalia quivis operatur , ipsum vero propter aliudnihil. Ex Herophilo autem, de Stoico nominqm% usu, hoc modo : * Finem vero dicunt esse ca-thegorema, seu praedicatum, cujus causa reliquafacimus, ipsum vero nullius causa. Quod autemhuic ( scilicet fini ) conjungit , veluti beatitudoci quod est beatum esse » scopum appellant :quod est appetendorum ultimum.

An vero definitiones Dei, & varia? hujus vo-cis, Deus, significationes, ex optimis scriptori-bus selecta* , aliquid nobis utilitatis conserant ,considerandum tibi propono. Ait igitur idemHerophilus : Deum quidem generalissime dicunt,animal immortale , rationale ; fecundum quamdefinitionem omnis anima rationalis est Deus .Alio autem modo : Animal rationale immorta-le, fecundum se existens» ita ut,animae dum innobis continentur , non sint dii , sed solutae acorpore dii sutura? sint. Alio autem modo Deumait dici: Animal immortale, rationale, strenuum}ita ut omnis anima elegans & urbana Deus sit,etiamsi in homine contineatur ; alio item modoDeum definiri, quod secundum se est animalimmortale, strenuum; quo posito anima? sapien-tum dii non sunt. Insuper alio modo Deumdefiniunt : Animal immortale strenuum, habensaliquam praesecturam jn mundo secundum ad-«linistrationem, quemadmodum fol & luna. A-lio pacto, Deum dicit esse primum administra-torem mundi. Super omnia autem Deum dicuntesse : Animal incorruptibile & non genitum ,& primum Regem, quem habet locum univer-sus mundus.

, b In quinque libros dividunt Hebraei Pfälmq-fyil, £ j rum librum, quorum primus est : Beatus vir. qui non abat in consilio impiorum, usque ad fi-

^•41.2» nem quadragesimi Psalmi ; secundus : Quemad-modum desiderat cerva , usque ad septuagesimum

a Finem vero dicunt &C. ) S. Hilarius prologo IN librum Psal-jnoruin niun. 18. Finis clt, cujus causa extera fiunt , ipje au-tem »ulli am causam suam prxstat. Ob finem enim omnia, n,-btl vero ahud f, 0 st fi nem , pj„ mqu e ad finem tenditur i/ ed ’pfine definitur . Ita fi„ is & „„uriorum perfectio est, &se m nthil

b In quinque libros &c. ) 8 Hilarius 'ibidem num. i. hunc lo-cum sic ad- suos usus accommodavit : Mas esse plurimorum dePsalmorum libro- opiniones, ex libris ipsis quos scriptos reltque-te , compertum habemus . [AT*«, aliqui "Hebrxorum eos in quin-que libros divisos volunt esse - ut fi t usque in quadragesimumPsalmum liber primus, & a quadragesimo usque in septuagesi-mum primum liber secundus , & ab eo usque in octogesimumoctavum liber tertius , & usque in centesimum quintum liberquartus ; ( 0 y omnes psalmi in consummatione sua ha-

primiim, tertius, Quam bonus Israel Deus, re- Psal. 71.1.filis corde , usque ad octogesimum octavum .

Quartus, Domine refugium fafilus es nobis in ge- Ps. 8-. i.iteratione , & generatione, usque ad centesimumquintum j quintus , Confitemini Domino , usque Ps.io6.uad finem.

Ego vero arbitrabar in libro Psalmorum unumsic inscriptum esse , Oratio Moysi s hominis Dei. pf.Sy. 1.Sed deinde qutestionem de quibusdam Dei ora-culis movens Julio patriarcha*, & cuidam apudJudseos sapientis famam habenti, c audivi , in cuniverso Psalmorum libro a primo & fecundopsalmo eos qui apud Hebraos inscriptione ca-rent , vel inscriptionem quidem habent, fed nonscriptoris nomen , ad eum scriptorem pertinerecujus nomen fertur in procedenti primo psalmoqui nomen scriptoris habet . His autem de re-bus verba laciens , primo dicebat tredecim esseMoysis psalmos. Cum autem ex iis quo audie-ram , reponerem ipsi , undecim tantum . esse ;percontatus deinde eum qui apud illos sapiensaudiebat, edidici este revera undecim : quorumoctogesimi quidem noni initium erat : Dominerefugium fafilus es nobis in generatione & gene-ratione .- sequentis vero qui apud nos nonagesi-mus fertur, initium erat, Qui habitat in adju- Ps. AO.!.torto altiffimi , quem etiam dicebat este Moysis.

Imo etiam eum, qui inscriptionem quidem ha-bet , sed sine scriptoris nomine ; nempe nona-gesimum primum sic inscriptum , Psalmus can- Ps.91. 1,tici irt diem sabbati, Moysis esse dicebat, cujusinitium , Bonum est confiteri Domino , & psal- Ibid.t.z-Iere nomini tuo altissime. Inscriptione autem ca-rere eum qui nonagesimus secundus fertur , cu-jus initium , Dominus regnavit , decorem indu - I-

tus est , quem & ipsum dicebat este Moysis :similiterque nonagesimum tertium, cujus initium,

Deus ultionum Dominus ; & nonagesimum quar- pß ,tum, cujus initium : Venite exultemus Domino $ p& nonagesimum quintum , cujus initium , Can- ps 9 *s j'täte Domino canticum novum , cantate Dominoomnis terra; & nonagesimum sextum, cujus ini-tium, Dominus regnavit, equitet terra; & no- »cnagesimum septimum, qui inscriptus tantum erat ' 9Psalmus: nam illud, Davidi, quod in quibusdam

exem-

beant, fiat, fiat ) concludatur deinde in centesimo quinquagesi-mo psalmo Uber quintus . 1

C Audivi in universo &c. ) Hilarius ibidem mira. z. De hisautem qui fine diversorum auctorum nominibus sub diversis su-perscriptionibus habentur, antiquorum virorum ista traditio est,quod ex eo psalmo, cujus auctor in superscriptione proponitur,qui deinceps sine auctorum superscriptione succedunt , ejus esseexistimandi J unt; q U - anter ; or j S psalmi auctor inscribitur, us-que in eum psalmum , in quo nomen alterius auctoris profera-tur : Ut fi psalmi alicujut superscriptio talis sit , psalmus Da-vid; exteri qui fine titulo consequantur, David esse credantur ,donec Propheta alterius nomen in superscriptione ponatur", & exeo usque' in alterum Prophetam , qui fine inscriptione mediisunt , ejus fint qui iri anterioris psalmi superscriptione auctorcoeptus fit anteferri.