E X O R I G E N E
«tiam inter anclras 'vincunt . Ergo aliquanti sem-per , aliquanti secundo vel tertio coronantur .Certe miserum est, & ultims infelicitatis in omni-bus tam variis atque diversis, ne unam quidempromereri coronam. Ita ergo & Christianus cuilEphtsc6.il. certamen est non adversus carnem & Janguigui-nem , sed adversus principatus & potestates ,& ad-versus principes hujus mundi harum tenebrarum ,adversus spiritalia nequitia in caleflibus , quumtantos habeat & tales adversarios, tanquam ago-nista vigilare debet , si fieri potest , ut sempervincat quotiescumque conflixerit, & primas in-ter psdas , id est inter pueros , stätim capiatcoronas. Vis tibi ostendam ,aliquos qui interpueros , id est , in primo statim lacte coronatiDaniel i sunt? Respice beatum Danielem, qui a puero &!e ' ** prophetias gratiam meruit, & iniquos arguens pres-byteros , puer coronam justitiae & castitatis obtinuit.Vis tibi & alium proseram inter pueros coronatum ?Jeremiam vide, qui quum fo propter adolescentiamexcusaret a prophetando , audivit a Domino :§4 ?r. 1.7. Noli dicere quia puer ego sum , quoniam adomnes quoscumque mittam, te ibis , & quacum-que dixero tibi loqueris . Sed fortasse adulta? ti-bi jam istas videantur stares. Dabo tibi athle-tam qui ante luctatus sit , & vicerit priusquaminter homines emiserit vagitus. Jacob adhuc in-tra uterum matris suas luctatus cum fratre Esau,supplantavit eum L vicit, ex quo & supplanta-ti & devicti fratris benedictiones primogenitia parente suscepit . Nam & illi pueri num ti-bi videantur in puerili agone coronati , quiapud Bethlehem a bimatu & infra pro Domi-ni nomine palmam cepere martyrii ? Vides quan-ta in pueros coronarum habemus exempla. Ha?cde eo quod repetivimus expositionem versicu-li illius qui dicit : Quum ceciderit non proster-netur . Et quare non prosternatur , adjecit cau-sam dicens : Quia Dominus confirmat manumejus. Et vide quam consequenter de singulis di-cit : ne cadat , Dominus , inquit , gressus ejusdirigit : si autem ceciderit , non prosternitur ,Dominus, inquit, firmat manum ejus. Vides er-go quia Domini semper auxilio indigemus. Pri-mo ne cadamus - tum deinde etiam st cecideri-mus, ut resurgamus.
5. Juvenis fui & senui , & non vidi justumA *' p ere hclum, nec semen ejus quarens panem. Totadie miseretur & scenerat , & femen ejus in be-nediflione erit. Qui simpiiciter dicunt & secun-dum historiam accipienda este verba scriptura di-vinae, dicent sine dubio in loco confirmare Da-vid, quia transacta state juventutis suae cum jamusque ad senectutis sus tempus veniffet, in om-ni boc tempore nunquam se vidiffe ita justum„ , derelictum qt panibus indigeret . Et quid faci-pie r.is. Paulo apostolo , qui enumerans & ex-
ponens Prophetarum vitas dicit eos indigentes ,- tribulatos, in pellibus caprinis oberraste per ca-vernas petrarum, & p er speluncas : & de seipfocommemorans frequenter dicit , in fame & siti.%,Qor. ii. Et cum hsc pati justos frequenter scripturarumhistoriis cognoscamus, quomodo nunc putandumest hoc David dicere fecundum simplicem intel-lectum ? Sed videamus ne forte sint aliqus Sta-tes interioris hominis nostri , ad similitudinemexterioris & corporalis statis. Unde & interdumad viros jam matura stare dicitur , quia puerisunt, & aliis quia senes, & aliis quia juvenes ,,& hsc utique dici de corporali state non con-venit. Denique eum plurimi ante Abraham sex-
centos & quingentos, ut minimum trecentos an-nos vixrflent, dc nullo illorum dictum est, quiasenior & plenus dierum fuerit , nisi Abrahamtantummodo. Ex quo intelligendum est , quodnon de state corporis , sed de maturitate inte-rioris hominis designatum est. Unde & nos opta-re debemus non pro state corporis, neque proofficio presbyterii appellari presbyteri & senio-res , sed pro interioris hominis persecto sensu & g
gravitate constantis , sicut & Abraham appella- Gene/. » 'tus est presbyter nutritus in senectute bona. Estergo stas aliqua secundum interiorem hominempuerilis , est & stas juvenilis , est & senilis fe-cundum quod Apostolus dicebat : Cum essem z ,Cor.li‘ lUparvulus , loquebar ut parvulus , sapiebam utparvulus, cogitabam ut parvulus : cum autem fa-stus sum vir , evacuavi qua erant parvuli . Egohsc ab Apostolo non de corporali state dici in- uUtelligo , sed quoniam cum in initio credidisset ,suit parvulus nuper genitus , rationabile & sinedolo lac concupiscens, tunc intelhgebat scriptu-ras ut parvulus , sapiebat de Evangelio ut par-vulus , cogitabat ut parvulus : sed post hsc pro-ficiens state ad similitudinem Christi de quoscriptum est quia proficiebat atate & sapientia huc. i.Q'& gratia apud Deum & apud homines , depo-nebat qus erant parvuli: & propterea dixit ,cuns faBus sum vir, qua parvuli erant deposui. i.Cor.
Ira ergo intelligendus est etiam David dicere ,juvenis fui & senui - ut si diceret , cum estem Ps.33.ifparvulus secundum interiorem hominem , nuncjam senui. Nisi enim senuisset, propheta non es-set. Namque senum est prophetare. Etiam si vi-deas aliquando juvenem prophetantem, non du-bites dicere de eo , quia steundum interioremhominem senuit, propterea propheta est: deni-que Jeremias cum audisset : Priusquam te piasmarem in utero iiovi te, & antequam exires de Jvulva sanBificavi te, & prophetam in gentibusfeci te, respondit 1 quia juvenis ego sum, & nescioloqui . Sed ille qui ei donavit gratiam ut nonessebfpuer, sed esset senior secundum interioremhominem, ait ad eum : Noli dicere quia juvenisego sum . Alioquin nisi hxC ita intelligantUr ,quid habebit rationis ut dicatur puero", cujusstas juvenilis & rudis, noli dicere quia 'juvenisego fumi hoc est dicere, non dicas quod verumest. Juvenis ergo erat secundum statem corpo-ris : sed quoniam Dominus dederat verba sua inore ejus , quibus eradicaret & subverteret &disperderet, & rursum sdificaret & plantaret ,qus virtus verborum animam ejus illuminans &sanctificans non eam sinebat esse puerilem, ideomerito ad eum dicitur .- Noli dicere quia juve-nis ego sum . Similiter ergo & hoc quod Da-vid dicit : Juvenis fui & Je nui , & non vidi ps$p il >'justum dereltBum , nec femen ejus quarens pa-nem, secundum hoc quod supra de state juve-nili , vel senili interioris hominis diximus sen-tiendum est, alioquin secundum exteriorem ho-minem si derelinqui a Deo putandus est justus,cum sgritudo corporis advenit, cum tribulatio,cum paupertas &: singuls qusque hujus vits mo-lestis generantur : hsc maxime justis accideresolent, quibus & persecutionem pati pro nom>'ne Dei solemne est, sed non derelinquuntur cu®patientes hsc omnia & tolerantes dicunt: Nemo g.jsinos separabit a charitate Dei , qus est i° Chri-sto Jesu, neque tribulatio, neque fames, nequeangustia, neque nuditas , neque gladius , nequealtitudo, neque profundum, neque aha creatura -
De-