Origenis; m Canticum ■ Canticorum
•vobis lumen scientia . Sed & in donis spiritali*bus, unum quidem donum maximum est, quodper Spiritum sanctum ministratur., sermo seien*tix > cujus scientiae opus illud principale est ,quod in evangelio fecundum Matthsum quidem
Matth.w. ira dicit : Nem? novit filium tusi pater , neque
a 7 , patrem quis novit nisi filius , & cui voluerit fi-
lius revelare. In Luca autem ita ait: Nemo scituc. 10.21. ß t jg// WJ n ,fi p a t e r & nemo scit quid sit
pater nisi filius, et cui voluerit filius revelare.Secundum Joannem vero ita scriptum est : St-
Joan.io.i',. (ut agnoscit me pater , & ego agnosco patrem .
'Psal.tf.11. In quadragesimo vero quinto Psalmo dicit : Va-cate , & cognoscite , quoniam ego sum Deus .Igitur principale munus scientiae est cognoscereTrinitatem ; fecundo vero in loco cognoscerecreaturam ejus, secundum eum qui dicebat :
Sap. 7.17. Ipse enim mihi dedit horum qua sunt scientiamveram , subflantiam mundi , & virtutem elemen-torum , initium & finem & medietatem tempo-rum , & reliqua. Inter hsc ergo an i mx eritquaedam etiam sui agnitio , per quam scire de-bet quae sit ejus substantia , utrum corporea ,vel incorporea, & utrum simplex, vel ex duo-bus , aut tribus , an vero ex pluribus composi-ta. Sed & juxta quorumdam qusstiones utrumfäcta, an omnino a nullo facta : & si facta sit,quomodo sit facta : utrum , ut putant aliqui ,in semine corporali etiam ipsius substantia con-tinetur , & origo ejus pariter cum origine cor-poris traducitur: an perfecta extrinsecus veniens,parato jam & formato inter viscera muliebriacorpore induitur . Et si ita sit , utrum nupercreata veniat, & tunc primum facta cum cor-pus videtur esse formatum, ut causa sacturs ejusanimandi corporis necessitas extitisse credatur :an prius & olim fäcta , ob aliquam causam adcorpus sumendum venire existimetur ; & si excausa aliqua in hoc deduci creditur , qus illasit causa ut agnosci possit , scientis opus est .Sed, & illud requiritur , utrum semel tantumcorpore induatur , & id postmodum depositumultra non quxrat, an cum semel susceptum de-posuerit, iterum assumat : & si secundo sumptumsemper habeat , an aliquando iterum abjiciat .Et si quidem fecundum auctoritatem scriptura-rum consummatio imminear mundi , & corru-ptibilis status hic in incorruptibilem minabitur,ambiguum non videri quod in prsscntis vitxstatum secundo aut tertio in corpus venire pos-sit. Nam si recipitur hoc, necessario sequitur uthujusmodi successionibus consequentibus finemnesciat mundus • Et adhuc agnitionem fui animarequirat , si est, aliquis ordo, aut sunt aliquispiritus ejusdem substantis cum ipsa, alii veronon ejusdem , sed diversi ab ea , id est si sunt& alii spiritus rationabiles ut ipsa est , & aliicarentes ratione : & si eadem est ipsius qux &angelorum substantia, quoniam rationabile a ra-tionabili nequaquam differre creditur . Aut sinon est quidem talis per substantiam , sed erittalis per gratiam , si meruerit : an non possitomnino similis effici angelis, nisi hoc naturxsus qualitas , aut similitudo receperit • Reddienim poffe videbitur quod amissum est, non ta-men conferri id quod ex initio conditor nondederit. Sed & hoc adhuc ad cognoscendam se-roetipfam anima requirat si virtus anims ejusaccedere potest & decedere . An est immutabi-lis , an acquisita semel ultra non defluit . Etquid opus est plura commemorare , quibus ex
causis ferne tipsam cognoscat anima , ne forte fi,neglexerit perfecte se met ipsam cognoscere , exi-re jubeatur in vestigiis gregum, & pascere hce-dos, & hoc non in proprio tabernaculo , scdin tabernaculis pastorum : cum prssto sit volen-ti hxc persequi largissimas occasiones ex. his qux ;supra memoravimus sumere, in quibus scse exer-cere in sermone scientis pro viribus possit? Di-cantur vero hsc a verho Dei etiam ad animam :qus in prosectibus quidem posita est , nondumtamen ad summam perfectionis ascendit .. Qux,pro eo quidem quod proficit pulchra dicitur . - ,ut autem pervenire possit & ad perfectionem ,,fiat ad eam comminatio necessaria : quod nisiper ista singula qus siipra diximus semetipfamcognoverit , & vigilanter exercuerit in verboDei & lege divina , continget ei de his singu-lis opiniones colligere diversorum, & sequi ho-mines nihil egregium , nihil ex Spiritu sanctolocutos . Hoc est enim exire in vestigiis gre-gum , Lc eorum doctrinam sectari, qui & ipsipermanserint peccatores, & nullum peccantibusremedium providere potuerint. Quos qui sequi-tur, hcedos utique qui peccatorum indicium te-nent, videbitur pascere , circumiens tabernaculapastorum, diversas scilicet sectas philosophorum.Intqere ergo plenius quam terribile est quod iubhac adumbratur figura. Exi ( inquit ) tu in ^0-,fitgiis gregum . Quasi ad eam loquitur qus in-tus jam fit anima , & intra mysteria collocata :pro eo tamen quod negligat scmetipfam cogno-scere & requirere qus fit > & quid , vel quo-modo agere debeat, quidve non agere , diciturei, Exi tu : quasi qus ob hanc desidis culpamforas mittatur abeo qui prsest. Sic ingens ani-ms periculum est scientiam fui agnitionemquenegligeie. Sed fortasse quia duplicem expositio-nem dedimus agnitionis sus anims videbiturcuipiam sceundum eam quidem qus de moribus& de actibus suis discutere negligit, & inquire-re de profectibus suis, aut perscrutari de vitiis,merito ei dici Exi , per quod videatur quaside interioribus foras propelli. Si vero secundumeditionem aliam , qua diximus quod naturam sub-stantiamque suam agnoscere debeat , & statumvel in quo suerit, vel in quo erit , grave cre-detur. Qus enim facile talis anima invenietur,ita perfecta, ita prspotens, cui horum omniumratio & intelligentia pateat ? Ad hoc responde-bimus, quoniam sermo qui habetur in manibus,non ad omnes animas fit , neque ad adulescen-tulas quibus hic loquitur sponsus, neque ad cs-teras mulieres, neque ad octoginta concubinas,aut sexaginta reginas, sed ad illam , qus interomnes mulieres sola pulchra dicitur & persecta .
Unde apparet ad dilectas quasque animas hscdici , quibus cum gratia multa sentiendi & in*telligendi a Deo data sit, negligunt tamen scieri-tis partes, & cognoscendi semetipsas nullum ad-hibent studium. His ergo comminatur sermo di-vinus : quia quibus multum datur , multum exeis exigitur . Et humilis quidem venia & mise-ricordia dignus erit , potentes autem potentercruciabuntur. Si ergo & tu anima qus pulchriores, & eminentior inter csteras verbi gratia do-ctrinis , negligas lernet ipsam , & in ignorantiatui maneas, quomodo poterunt vel hi qui sdi-ficari desiderant instrui , vel convinci & arguicontradicentes? Digne ergo cum comminationequadam ad eam dicitur : Exi tu in vefligiis Ca»t>gregum , & pasce hcedos tuos in tabernaculis