%jo Origbnis Commentariorum

secutiexca cavit mentes, utpote qui increduli sint,quod in Jesum Christum non crediderint, &exc$-ibil- ,cavit quidem , ut nm fulgeat eis illummatie evan-

gelii glori e Dei , in facie Christi . Non solumautem cavendum est, ne ab illis dicamur escisqui sibi ipsi opus este ducibus sentiunt , quodnondum acceperint ftcustatem ex se se videndi ;sed etiam super omnia cum magna diligentia &cura audiendi sunt illi , qui se in sana doctrinaduces este profitentur , & fanum judicium iisquae dicuntur adhibendum , ne forte ducti jux-ta ignorantiam ca?corum , & res quae ad since-ram doctrinam pertinent minime videntium ,csci & ipsi este videamur , quod scripturarumsensum non perspiciamus ; ita ut uterque, & isqui ducit, & is qui ducitur in foveam cadant,de qua supra diximus . Deinde vero scriptumest quo pacto Petrus respondens dixerit Serva-^ ! att ' *** tori , quasi non in teli, gens id : Non quod in-trat in os y coinquinat hominem , feci quod pro-l&id.if. ce( jjf ex ore , lisc verba : Edissere nobis para-llid, 16 , holam. Ad qus Servator sic ait : Jdhuc & vosfine intelletiu estis , quasi , vos mecum tantotempore conversati , nondum eorum qu$ di-cuntur sensum capitis , & nondum intelligitispropterea hominem non coinquinare id quodintrat in os illius, quia in ventrem abit, & in-de progrediens in secestum mittitur- Non pro-ter legerq cui servire videbantur , plantatio noner$nt Patris Jesu Pharifei, sed propter pravamlegis , & eorum quae in ea scripta stint , acce-ptionem . Cum enim duo imelligantur in le-Wt, *;7’ g e . ministratio mortis impreffa litteris, nequeullam habens affinitatem cum spiritu ; & mini-stratio vitae quae intelligitur in spirituali lege ;qui poterant ex affectu sincere dicere haec :

7- f4* Scimus enim quia lex spiritualis est , & pro-rr, pterea lex sanft* , & mandatum fandum , &

jußum , & bonum , illi erant plantatio quamplantavit Pater coelestis : qui vero tales nonerant , sed mortiferam solum litteram tueban-tur , nön erant plantatio Dei , sed ejus quiinduraverat cor illorum , eique velamen impo-suerat , quod in illis vim obtinebat , quamdiu3( ] ppminum non convertebantur t Si

y;-

a Qui in hunc &c. ) Hoc loco multum se Jactant Hetem-doxi'.'”lnde certe Petrus Martyr, Philippus Mornseus, aiiiquenobiles illarum partium consectanei rem sibi confectam pu-tant. Sixtus Senensis locum ab haireticis, Perronius cardina-lis & Genebrardus ab Erasmo depravatum & adulteratum in-spicantur . Quem tamen integrum esse fidem faciunt caianiqscripta Graea exemplaria . Neque vero cur ad ejunnodi rel-ponsionem decurratur , ratio ulla est ; cum omnis inde illisq-ceffendi causae sua; patrocinii ansa facile procidatur. Quam-vis autem Adamantii de eucharistia opimo, satis jam in Ori-genianis ventilata sit , accuratius tarnen locum hunc enuclea-bimus. Baetitis. .

b Sandificatum &c. ) Cum quis corporis Christ, fit parti-ceps, non sufficit sola participatio hsec , ut sanctitatem conse-quatur ; ac nec esse est praterea ut nullius hm sceleris con--o scius, sed pura mente ad sacramentum accedat alioquin ju-ditium /ibi manducat & bibit . Duo igitur requiruntur , utqui particeps fuerit corporis Christi, sanctior evadat: primum,ut particeps fiat ; tum ut pura ejus sit mens & integra con-scientia . Defuerit postremum hoc , seipsum sancti (aeramentifructu fraudaverit. Nan igitur e.v se , vel sun?* 1 natura , utreddit Erasmus , solum , nec simpliciter & absolute utentem(anctum efficit corpus Christi; alioquin etiam indigne utentemsanctum : sed adhibita pura conscientia, & certa fide utentemsanctum facit, eique fit utilis . Huetius.

c Sic autem neque bono &c. ) Mox docuit Origenes nisi adhunc emporis Christi esum , integer praeterea & intaminatusammus accesserit , futurum ut nullus inde ad nos frnctps re-dundet ; nunc subjungit nec simpliciter ex abstinentia ab hocsacramento quicquam nos detrimenti capturos , vel bono ali-quo privatum iri ; cum illo abstinere debeat homo sibi non-dum fatis probatus J vel si impedimentum aliquod occurrerit,3Ut ad legitimam aetatem nondum pervenerit; sed tum potilis£lim insinceri pectoris sordes eluere negligentes hoc esu spon-fg abstinetWls ; nam causa privationis, malitia cß Q" peccata,

enim conversus fuerit ad Dominum , aufereturvelamen - Dominus autem spiritus est . Dixc*rit autem aliquis * qui in hunc inciderit lo- acum , quemadmodum non quod intrat in os co- hJattb ' 1inquinat hominem , etiamsi existimetur a Judaeis H *impurum 5 ita quod ingreditur in os, non san-ctificare hominem, etiamsi a simplicioribus exi-stimetur sanctificare , id quod Domini panisappellatur. Et sermo quidem ille minime, opi-nor , aspernandus est , proptereaque perspicuaindigens explicatione , quD mihi ita se habe-re videtur . Quemadmodum non cibus , sedconscientia ejus qui cum dubitatione comedit ,comedentem coinquinat : Nam qui dubitat , Rorn- i ^ > ‘fi manducaverit , damnatus est , quia non exfide ; & quemadmodum inquinato & incredu-lo nihil purum est , non quidem per se , sedpropter illius contaminationem & incredulita-tem 5 ita id quod b fanBificatum est per ver- fjbum Dei & orationem , non ex se utentem san- j.Tctificat nam si id i ta i esset , sanctificaret &r il-lum qui indigne Domino comedit , nec ulluspropter cibum hunc infirmus factus suisset , autimbecillis , aut mortuus , tale enim quidpiamPaulus docuit his verbis ; Ideo inter vos multi ,g

infirmi , & imbecilles , & dormiunt multi . Ac "

proinde in pane Domini utilitas est ei qui uti-tur , cum intemerata mente , & pura conscientia panis fit particeps . c Sic autem neque bo- 6

no aliquo privamur , ex eo quod non come-damus de pane per verbum Dei & orationemconsecrato , nempe propter ipsam ab esu absti-nentiam , neque ex eo quod comedamus , bo-no aliquo abundamus : nam cause privationis ,malitia est & peccata , & abundantia: causa ,justitia est & recte facta : ut tale sit id quoda Paulo dicitur his verbis : Neque enim si man- Ibid - s ''ducavenmus , abundabimus , neque fi non man- ^ducaverimus , deficiemus. Quod si vero id omne Matd’quod intrat in er, in ventrem vadit , & in se - > 7 -cefisum emittitur , & cibus ipse per verbumDei, & orationem consecratus , d secundum ii- jlud quidem ipsum quod materia constat , inventrem abit , & in secessum ejicitur ; e secun- edum orationem autem qute illi accessit , juxta

pro-

&■ abunda.niie causa, jußitia est & reSle salia. Huetius.

<1 Secundum illud quidem quod materia constat &c. ) Hocest accidentia materite panis prius jnhrerentia, ejusque propria;quae postquam in stomachum demissa, ab eoque corrupta sunt,io novam convertuntur substantiam, & partimhumani corporisformam induunt, pariim eliciuntur in secestum , juxta doctrpnam sancti Thomae , p. z> q- 77 - art. 5. & 6. Huetius.

e Secundum orationem &c. ) Ut supra sic nunC

orationem ( dj%lut ) appellat sacrosanctum illum sermonemquo panis consecratur . Ita Justinus Martyr. Apol. 2. ad Ant.

Imp. Sed quemadmodum per verbum Dei caro falius Jesu lChristus Servator noster , carnem & sanguinem pro salute no-stra habuit : jta cibum per precem verbi Dei ab ipjo benedt-lium , quo sanguis & carnes nostra mutatione salia nutriunturilhus incarnati Jesu & carnem & sanguinem esse edocii sst'nus . Tbeophiius Alexandrinus in prima Epistola PaschaliQtiod adferens non recogitat aquas in baptismate mpsticas ad-ventu fanlii Spiritus consecrari , panemque Dominicum , q u °

Salvatoris corpus ostenditur , quem frangimus in sandifi'cationem nostri , C‘j sacrum calicem , qua in mensa ectlefi#collocantur , & utique inanima sunt , per invocationem &adventum fandi Spiritus fandi ficati . Augustinus lib. z. sieTrinit. c. 4. Nec linguam quippe ejus , nec membranas , aecatramentum , nec significantes sonos lingua editos , nec As r ’■-litterarum conscripta pelliculis , corpus Christi & sanguinemdicimus ; std illud tantum quod ex frugibus terra accep‘ am '

Cr prece mystica consecratum rite sumimus ad salutem sf ,r,taalern , in memoriam pro nobis Dominica Pajfionis . Precem appellat mystica verba a sacerdote prolata , quod precacontineatur , ut ostendimus in Origenianis . *? 0< h 1' U x- fi-mone utilis sit comedenti ille cibus pro pietat’ s "(IUS « *dei modo; accidentia autem, materias »ani- prius adherenti ,in ventrem abeunt , postquam in novam substantiam convsunt. Huetius t